Obiekt liniowy, punktowy i oczyszczalnia ścieków – definicje i charakterystyka
- Szczegóły
Obiekt liniowy - definicja i cechy
Od 17 lipca 2010 r., na podstawie art. 65 pkt 1 ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, zmieniono definicję „budowli” i do ustawy Prawo budowlane wprowadzono pojęcie „obiektu liniowego”. Zgodnie z art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego za obiekt liniowy uznawać należy obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość.
Co istotne, umieszczenie w przepisach Prawa budowlanego pojęcia „obiektu liniowego” nie wprowadziło nowej kategorii obiektów budowlanych, lecz nowe wyróżniające kryterium tych obiektów w postaci długości. Wobec tego ustawodawca wskazał na charakterystyczny parametr tej kategorii obiektów budowlanych, tj. ich długość, oraz podał przykłady takich obiektów.
Przykłady obiektów liniowych
Do obiektów liniowych zaliczyć należy w szczególności:
- drogę wraz ze zjazdami,
- linię kolejową,
- wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg,
- linię i trakcję elektroenergetyczną,
- linię kablową nadziemną i, umieszczoną bezpośrednio w ziemi, linię podziemną,
- wał przeciwpowodziowy,
- kanalizację kablową, przy czym kable w niej zainstalowane oraz kable zainstalowane w kanale technologicznym nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Z uwagi na fakt, że wyliczenie ma charakter otwarty, to pojęcie „obiektów liniowych” obejmuje nie tylko wskazane w ww. przepisie przykłady, ale również inne obiekty, niewymienione wprost przez ustawodawcę, podobne do tych wymienionych, niebędące budynkiem ani obiektem małej architektury.
Długość jest elementem wyróżniającym obiekty liniowe, ich cechą charakterystyczną. Nie oznacza to jednak, że jest to ich jedyny parametr. Obiekty liniowe mogą charakteryzować się także innymi cechami, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Obok długości, która to cecha jest zawsze charakterystyczna dla obiektów liniowych, mogą zatem wystąpić także inne charakterystyczne parametry.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Ważne: Z katalogu obiektów liniowych wyłączone zostały kable zainstalowane w kanalizacji kablowej lub w kanale technologicznym.
Z uwagi na fakt, że obiekt liniowy jest rodzajem obiektu budowlanego, to zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego powinien być „wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych”. W świetle ww. przepisu przez obiekt budowlany należy bowiem rozumieć „budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych”.
Kiedy droga jest obiektem liniowym?
Do obiektów liniowych zaliczyć należy m.in. drogi. Nie każda jednak droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za budowlę, jaką jest obiekt liniowy. Z punktu widzenia definicji „obiektu liniowego” droga musi być „wzniesiona przy użyciu wyrobów budowlanych”. Wobec tego droga gruntowa, polna o nawierzchni ziemnej nie może być zaliczona do obiektów liniowych, a co za tym idzie − do budowli.
Do kwalifikacji drogi jako obiektu liniowego pozostaje bez znaczenia jej status prawny, tzn. czy jest to droga publiczna, czy prywatna. Istotne jest jedynie to, czy posiada ona cechy obiektu liniowego.
Ważne: W orzecznictwie przeważa stanowisko, że utwardzenie drogi gruntowej za pomocą gruzu, płyt betonowych, tłucznia, żużlu, żwiru w taki sposób, że wykonana nawierzchnia umożliwia wykorzystanie jej jako szlaku komunikacyjnego dla samochodów, stanowi wykonanie obiektu spełniającego funkcję drogi. Tego rodzaju droga stanowi zatem obiekt liniowy w rozumieniu art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Linie energetyczne i sieci gazowe
Za obiekty liniowe uznawane są także linie energetyczne rozumiane jako całość. Z tej perspektywy należy zatem oceniać prace wykonywane na takich liniach, tj. kwalifikować roboty budowlane jako remont, przebudowę czy odbudowę obiektu.
Obiektem liniowym jest sieć gazowa. Natomiast poszczególne urządzenia, np. stacji redukcyjno-pomiarowych gazu, stacji pomiarowych, tłocznie gazu, mogą być zakwalifikowane jako elementy sieci gazowych ze względu na spójność techniczno-użytkową zachodzącą pomiędzy nimi a siecią gazową.
Urządzenia budowlane - definicja i cechy
Cechą urządzeń budowlanych jest ich fizyczne, jak też funkcjonalne związanie z obiektem budowlanym. Urządzenia te muszą także zapewniać możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Na te dwie charakterystyczne cechy wskazuje definicja „urządzeń budowlanych” zawarta w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego.
Przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowano pogląd, że o urządzeniu budowlanym można mówić dopiero wtedy, gdy istnieje „pewien nośnik w postaci obiektu lub budowli, z którym dane urządzenie pozostaje w funkcjonalnym związku i na którym ma być zainstalowane”.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Zazwyczaj urządzenia budowlane stanowią część obiektu budowlanego. Zdarza się jednak, że gdy budowane są jako obiekty odrębne, to można je zakwalifikować jako obiekty budowlane (w kategorii budowli).
Ważne: Urządzenia budowlane niezwiązane funkcjonalnie z obiektem budowlanym mogą zostać zakwalifikowane jako odrębne, samodzielne obiekty budowlane.
Związek urządzeń budowlanych z obiektem budowlanym nie jest tożsamy ze związkiem fizycznym. To związek o charakterze funkcjonalnym, tj. chodzi o zapewnienie możliwości użytkowania określonego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Ta cecha urządzeń budowlanych stanowi o ich niesamodzielności.
Z racji tego, że urządzenie budowlane ze swojej natury jest związane z obiektem budowlanym, zapewniając możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, to pełni w stosunku do tego obiektu funkcję służebną, pomocniczą. Wobec tego w przypadku gdy urządzenie budowlane będzie pełnić w stosunku do obiektu budowlanego funkcję samodzielną, dominującą, wówczas możliwe jest jego zakwalifikowanie jako samodzielnego obiektu budowlanego.
Przykłady urządzeń budowlanych
Powszechnie przyjmuje się, że to przeznaczenie obiektu budowlanego decyduje o rodzaju urządzeń budowlanych niezbędnych do jego eksploatacji. W związku z tym związek funkcjonalny między urządzeniem budowlanym a obiektem budowlanym zaistnieje w szczególności w przypadku urządzeń służących zaopatrzeniu obiektu budowlanego w wodę i odprowadzania ścieków. Urządzenia te w przypadku wielu kategorii obiektów budowlanych służą bowiem zapewnieniu użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W konsekwencji do tego rodzaju urządzeń budowlanych należy zakwalifikować m.in. przyłącze wodociągowe; studnię głębinową, z której woda służy do zaopatrzenia danego obiektu; przydomową oczyszczalnię ścieków czy zbiornik na ścieki, szambo.
Jako urządzenie budowlane może być potraktowane także ogrodzenie obiektu budowlanego - jednakże nie w każdym przypadku. Ogrodzenie jest zaliczane do urządzeń budowlanych w odniesieniu do budowy na działce zabudowanej, jeśli jest związane z istniejącymi na działce zabudowaniami. W razie zaś braku związku funkcjonalnego z istniejącym obiektem budowlanym albo budowy na działce niezabudowanej ogrodzenie należy zakwalifikować do obiektów budowlanych.
Ważne: Kwalifikacja ogrodzenia jako urządzenia budowlanego bądź jako obiektu budowlanego zależy od charakteru działki, na której jest ono usytuowane, oraz charakteru związku z obiektem budowlanym.
Za urządzenia budowlane uznano także miejsca postojowe na samochody, jako że są funkcjonalnie związanie z innym obiektem budowlanym.
Korzyści z zakwalifikowania obiektu jako liniowego lub urządzenia budowlanego
Ustalenie, że dany obiekt lub urządzenie ma cechy obiektu liniowego bądź urządzenia budowlanego, wywołuje konsekwencje w sferze praw i obowiązków wynikających z Prawa budowlanego.
Przede wszystkim inwestor ma możliwość realizacji przedsięwzięcia obejmującego np. wykonanie obiektu budowlanego wraz urządzeniami budowlanymi w ramach jednego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Nie musi prowadzić kilku postępowań administracyjnych, dokonywać odrębnych zgłoszeń czy przedstawiać odrębną dokumentację. Wybudowanie urządzeń budowlanych w takiej sytuacji będzie bowiem potraktowane jako budowanie obiektu budowlanego. W przypadku zaś obiektów liniowych dopuszczalny jest podział inwestycji na części i ich realizacja etap...
Sieci uzbrojenia terenu oraz ich oznaczenia na mapie
Mapa uzbrojenia terenu zawiera informacje o istniejących i projektowanych przewodach sieci uzbrojenia terenu i urządzeniach z nimi związanych. Dane te są częścią bazy danych przestrzennych, która jest niezbędna dla wielu procedur administracyjnych związanych z budownictwem.
Poprzez pojęcie sieci uzbrojenia terenu rozumie się wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemnie i podziemne przewody i urządzenia techniczne (z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych).
Poniżej prezentujemy sieci uzbrojenia terenu wraz z ich oznaczeniem na mapie (Tab.1).
| Nazwa kategorii obiektów | Oznaczenie na mapie | Typ | Symbol |
|---|---|---|---|
| sieć wodociągowa | sieć wodociągowa | sieć wodociągowa ogólna | przewód wodociągowy ogólny |
| sieć wodociągowa | sieć wodociągowa lokalna | przewód wodociągowy lokalny | |
| sieć kanalizacyjna | sieć kanalizacyjna | sieć kanalizacyjna ogólnospławna | przewód kanalizacyjny ogólny |
| sieć kanalizacyjna | sieć kanalizacyjna sanitarna | przewód kanalizacyjny sanitarny | |
| sieć kanalizacyjna | sieć kanalizacyjna deszczowa | przewód kanalizacyjny deszczowy | |
| sieć kanalizacyjna | sieć kanalizacyjna przemysłowa | przewód kanalizacyjny przemysłowy | |
| sieć elektroenergetyczna | sieć elektroenergetyczna | sieć elektroenergetyczna najwyższego napięcia | przewód elektroenergetyczny najwyższego napięcia |
| sieć elektroenergetyczna | sieć elektroenergetyczna wysokiego napięcia | przewód elektroenergetyczny wysokiego napięcia | |
| sieć elektroenergetyczna | sieć elektroenergetyczna średniego napięcia | przewód elektroenergetyczny średniego napięcia | |
| sieć elektroenergetyczna | sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia | przewód elektroenergetyczny niskiego napięcia | |
| sieć gazowa | sieć gazowa | sieć gazowa wysokiego ciśnienia | przewód gazowy wysokiego ciśnienia |
| sieć gazowa | sieć gazowa podwyższonego ciśnienia | przewód gazowy podwyższonego ciśnienia | |
| sieć gazowa | sieć gazowa średniego ciśnienia | przewód gazowy średniego ciśnienia | |
| sieć gazowa | sieć gazowa niskiego ciśnienia | przewód gazowy niskiego ciśnienia | |
| sieć ciepłownicza | sieć ciepłownicza | sieć ciepłownicza wysokiego parametru ciepła | przewód ciepłowniczy wysokiego parametru ciepła |
| sieć ciepłownicza | sieć ciepłownicza niskiego parametru ciepła | przewód ciepłowniczy niskiego parametru ciepła | |
| sieć telekomunikacyjna | sieć telekomunikacyjna | światłowód | przewód światłowodowy |
| sieć telekomunikacyjna | sieć telekomunikacyjna | sieć telekomunikacyjna inna | |
| sieć specjalna | sieć specjalna | benzynowa | przewód benzynowy |
| sieć specjalna | sieć specjalna | naftowa | przewód naftowy |
| sieć specjalna | sieć specjalna | inna | przewód inny |
| sieć niezidentyfikowana | sieć niezidentyfikowana | - | przewód niezidentyfikowany |
Dla przewodów sieci uzbrojenia terenu wyróżnia się informację o:
- Przebiegu przewodu (nadziemne, naziemne, podziemne);
- Funkcji przewodu (przewód główny, przyłącze);
- Eksploatacji* (czynny, nieczynny);
- Metodzie pozyskania informacji (O - pomiar bezpośredni w nawiązaniu do osnowy, A - pomiar wykrywaczem przewodów, D - wektoryzacja, F - pomiar fotogrametryczny, M - pomiar bezpośredni w nawiązaniu do szczegółów terenowych, B - dane branżowe, K - dokumentacja z narady koordynacyjne, I - inna niż wymienione, X - nieokreślona metoda pozyskania);
- Informacji o władającym sieci i urządzeń;
- Średnicy przewodu (nie dotyczy przewodów elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych).
*dotyczy obiektów istniejących
W przypadku sieci kanalizacyjnej podaje się również poziomy i pionowy wymiar odcinka przewodu. Średnicę oraz wymiar poziomy i pionowy podaje się w milimetrach.
Szczególną uwagę należy zwrócić na kanalizację ogólnospławną, która łączy funkcje kanalizacji sanitarnej i deszczowej.
Mapa uzbrojenia terenu - jak czytać?
Każda mapa uzbrojenia terenu zawiera szereg symboli i oznaczeń na mapie. Zgodnie z powyższą tabelą (Tab. 1) każda z sieci uzbrojenia terenu ma przyporządkowany kolor, którym określa się zarówno przewody sieci jak i niektóre jej urządzenia techniczne. Przykładowo - kolorem czerwonym zaznaczona jest sieć elektroenergetyczna, a kolorem niebieskim - wodociągowa. Sieci uzbrojenia terenu oznaczane są ponadto opisem, który widnieje jako etykieta na przewodzie.
Inne przykłady oznaczeń stosowanych na mapie uzbrojenia terenu:
- ksA100 - przewód kanalizacji sanitarnej pomierzony wykrywaczem przewodów o średnicy 100 mm;
- wo50 - przewód wodociągowy ogólny pomierzono bezpośrednio w nawiązaniu do osnowy o średnicy 50 mm;
- eNWB - przewód elektroenergetyczny najwyższego napięcia zweryfikowany w oparciu o dane branżowe;
- tM - przewód telekomunikacyjny pomierzono bezpośrednio w nawiązaniu do szczegółów terenowych;
- cnF100 - przewód ciepłowniczy niskiego parametru ciepła pomierzony w oparciu o dane fotogrametryczne o średnicy 100 mm.
Reprezentacją geometryczną obiektów GESUT w zależności od ich rodzajów może być: punkt, linia łamana, zbiór linii (multilinia), wielokąt (poligon), zbiór punktów (multipunkt).
Poniżej prezentujemy urządzenia techniczne wraz z ich symbolami dla każdej z sieci (Tab. 2) oraz urządzenia towarzyszące uzbrojeniu terenu (Tab. 3).
| Nazwa kategorii obiektów | Nazwa obiektu | Symbol Punktowy | Symbol Powierzchniowy | Symbol Linia łamana |
|---|---|---|---|---|
| sieć wodociągowa | wodociągowe urządzenie techniczne | zasuwa lub zawór hydrofornia hydrant studnia głębinowa zdrój uliczny studnia zwykła | ||
| sieć kanalizacyjna | kanalizacyjne urządzenie techniczne | zasuwa lub zawór studnia kanalizacyjna osadnik, szambo wylot kanału przepompownia przydomowa oczyszczalnia ścieków kratka ściekowa | odwodnienie liniowe | |
| sieć elektroenergetyczna | elektroenergetyczne urządzenie techniczne | szafa elektroenergetyczna lub kontener stacja transformatorowa latarnia maszt oświetleniowy turbina wiatrowa stacja ładowania pojazdów elektrycznych | ||
| sieć gazowa | gazowe urządzenie techniczne | zasuwa lub zawór szafa gazowa lub kontener zbiornik gazu stacja gazowa | ||
| sieć ciepłownicza | ciepłownicze urządzenie techniczne | zasuwa lub zawór | ||
| sieć telekomunikacyjna | telekomunikacyjne urządzenie techniczne | szafa telekomunikacyjna lub kontener wieża telekomunikacyjna słupek telekomunikacyjny | ||
| sieć specjalna | urządzenie techniczne sieci specjalnej | |||
| sieć niezidentyfikowana | urządzenie techniczne sieci niezidentyfikowanej |
| Urządzenia towarzyszące liniowe |
|---|
| obudowa ochronna przewodu kanał technologiczny |
| Inne urządzenia towarzyszące |
|---|
| komora podziemna słup przewodów napowietrznych słup słup kratowy słup łączony słup trakcyjny podpora przewodów budowla podziemna |
W przypadku kiedy rozporządzenie dopuszcza reprezentację geometryczną obiektu za pomocą punktu albo poligonu, reprezentację punktową stosuje się, jeżeli średnica obiektu lub jego wymiary (podłużny i poprzeczny) są mniejsze lub równe 0,75 m. W przypadku obiektów większych stosuje się reprezentację za pomocą poligonu.
Oczyszczalnia ścieków jako urządzenie budowlane
Przydomowa oczyszczalnia ścieków czy zbiornik na ścieki, szambo, kwalifikowane są jako urządzenia budowlane, służące zapewnieniu użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, w szczególności w przypadku urządzeń służących zaopatrzeniu obiektu budowlanego w wodę i odprowadzania ścieków.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #obiekt #liniowy #punktowy #definicja
