Oczyszczalnia Ścieków w Gliwicach: Innowacje i Ekologia
- Szczegóły
W Gliwicach realizowane są liczne inwestycje mające na celu unowocześnienie i zwiększenie efektywności oczyszczalni ścieków. Te działania wpisują się w szerszy kontekst transformacji energetycznej miasta i dbałości o środowisko naturalne.
Modernizacja Oczyszczalni Ścieków Przemysłowych na Terenie PEC-Gliwice
Zakończono modernizację instalacji oczyszczania ścieków przemysłowych na terenie PEC-Gliwice. Po 3 latach intensywnych prac oddano do użytku zmodernizowaną od podstaw, innowacyjną oczyszczalnię. Oczyszczalnia zlokalizowana jest w kompleksie PEC-Gliwice, w murach dawnej przepompowni. Prace rozpoczęto w 2020 roku, z uwagi na niską wydajność dotychczas stosowanych technologii.
„Dla PEC-Gliwice to bardzo ważna inwestycja. Oczekiwania środowiskowe wobec dostawcy ciepła systemowego stale rosną i my je ambitnie spełniamy. Nasza nowa instalacja zmniejsza uciążliwości związane z wpływem produkcji ciepła na lokalne środowisko naturalne, zapobiegając zanieczyszczaniu wód powierzchniowych i przyczyniając się do utrzymania wysokiej jakości ekosystemu wodnego” - podkreśla Krzysztof Szaliński, prezes PEC-Gliwice Sp. z o.o.
Koszt inwestycji wyniósł ok. 7 mln zł. Zmodernizowaną oczyszczalnię wyposażono we w pełni zautomatyzowane węzły technologiczne. Pozwalają na usuwanie metali ciężkich i siarczanów, rekarbonizację ścieków oraz filtrację końcową. Dodatkowo zastosowano szereg punktów oczyszczania i bezpiecznej utylizacji odpadów powstających w trakcie tego procesu. Część oczyszczonych ścieków wraca do instalacji wewnętrznych ciepłowni do dalszego wykorzystania jako tzw. woda szara. Wydajność działającego już obiektu jest wysoka - kształtuje się na poziomie 5 m3/h.
Nowa inwestycja, która zapewni najwyższy poziom oczyszczenia ścieków przemysłowych została zaprezentowana 21 marca na uroczystej konferencji w siedzibie gliwickiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Park Zielonej Energii
Nowa infrastruktura oczyszczalni w przyszłości znajdzie zastosowanie w jednym z najnowocześniejszych w skali całego kraju ośrodków pozyskiwania energii z paliw alternatywnych - Parku Zielonej Energii. Jest ona jednocześnie elementem nowej, bardzo ważnej dla miasta inwestycji nazywanej Parkiem Zielonej Energii. Park Zielonej Energii będzie uzupełnieniem przyjaznego środowisku systemu gospodarki odpadami. Koszt inwestycji sięga niemal 290 mln zł.
„Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej to jedna z najważniejszych spółek komunalnych naszego miasta, która jako jedna z nielicznych w skali kraju zarówno produkuje, jak i dystrybuuje ciepło, dostarczając je około 125 tys. mieszkańcom Gliwic. Tym działaniom towarzyszy wysoka dbałość o stan środowiska, która znalazła urzeczywistnienie także w projekcie instalacji zmodernizowanej oczyszczalni ścieków przemysłowych, służącej przetwarzaniu nadmiaru wody przemysłowej uzyskiwanej w procesach technologicznych PEC-Gliwice”.
W styczniu projekt Parku Zielonej Energii przeszedł pozytywnie ocenę formalną wniosku o dofinansowanie NFOŚiGW.
Centralna Oczyszczalnia Ścieków (COŚ) w Gliwicach
Centralna Oczyszczalnia Ścieków w Gliwicach to nowoczesny obiekt, który spełnia restrykcyjne wymagania ochrony środowiska. Prace przy unowocześnieniu Centralnej Oczyszczalni Ścieków trwały dwa lata i objęły budowę nowych obiektów technologicznych oraz hermentyzację istniejących, co pozwoliło wyeliminować nieprzyjemne zapachy. W największym stopniu zmodernizowany został węzeł biologiczno-osadowy.
Przy ul. Edisona powstały m.in. czwarty reaktor biologiczny, osadnik wtórny, dwie wydzielone zamknięte komory fermentacyjne, hala magazynowania osadów, a także trzeci piaskownik wirowy. Ważnym elementem nowo powstałej infrastruktury jest stacja dozowania węgla organicznego, która służy dokarmianiu bakterii będących bardzo ważnymi „pracownikami” części biologicznej oczyszczalni. Odnowienia doczekała się także jej część mechaniczna. Powstała hermetyczna stacja zlewcza, dzięki której opróżnianie samochodów służących do wywozu ścieków i fekaliów nie jest już tak uciążliwe dla ludzkiego nosa. Przykryto także obiekty złowonne oraz zamontowano specjalne biofiltry.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Efekt? - W tej chwili mamy obiekt bardzo zaawansowany technologicznie i przyjazny dla środowiska. COŚ spełnia wszystkie - nawet te najbardziej restrykcyjne - wymagania ochrony środowiska. Modernizacja Centralnej Oczyszczalni Ścieków kosztowała prawie 40 mln zł i była jedną z trzech części większego projektu realizowanego przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji - II etapu „Modernizacji gospodarki wodno-ściekowej w Gliwicach”.
Technologia Oczyszczania Ścieków w COŚ
Technologia oczyszczania ścieków oparta jest na procesach mechanicznych i biologicznych, z możliwością chemicznego wspomagania. Wytworzone w Gliwicach ścieki wpływają do oczyszczalni trzema głównymi kolektorami: z kanalizacji ogólnospławnej, z centrum miasta oraz osiedla Waryńskiego i najbliższej okolicy.
- Separacja części stałych
W pierwszej kolejności ścieki zostają pozbawione części stałych tzw. skratek i piasku. Skratki (czyli wleczone zanieczyszczenia) usuwane są za pomocą krat, na których zatrzymują się zanieczyszczenia o frakcji powyżej 6mm. Następnie ścieki przepływają do piaskowników przedmuchiwanych wirowych. W nich wydzielana jest zawiesina mineralna - głównie piasek, żwir i tłuszcze. Zarówno skratki, jak i zawartość piaskowników zostają odwodnione, gromadzone w kontenerze i przeznaczone do odzysku. Dalej ścieki przepływają przez osadniki wstępne, gdzie w wyniku procesu sedymentacji, wyodrębnione zostają z nich zanieczyszczenia łatwo opadające, tzw. osad wstępny oraz zanieczyszczenia pływające, które nie zostały wcześniej wydzielone.
- Reaktory biologiczne
W bioreaktorach zachodzą najważniejsze i najtrudniejsze technologicznie procesy, czyli rozkład materii organicznej i usuwanie ze ścieków związków biogennych, tj. związków azotu i fosforu. Dzieje się tak za sprawą wielu gatunków bakterii tworzących biomasę (tzw. osad czynny) zamieniających ścieki w przezroczystą, bezpieczną ciecz, która w końcowym procesie oczyszczania trafia do rzeki Kłodnicy.
Procesy zachodzące w reaktorze biologicznym obejmują:
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
- utlenianie związków węgła organicznego (wyrażające się obniżką BZT5 ścieków),
- utlenianie związków azotowych
- redukcję utlenionych związków azotu (azotanów) do azotu gazowego (denitryfikacja) wyrażająca się obniżeniem poziomu azotu ogólnego,
- przemiany związków fosforu prowadzące do zwiększonego (w stosunku do standardowego osadu czynnego) wbudowywania związków fosforu w biomasę osadu czynnego (defosfatacja biologiczna),
- syntezę biomasy osadu czynnego wyrażającą się przyrostem masy osadu czynnego, który dla zachowania równowagi usuwany jest z układu jako osad nadmierny.
Oprócz wyszczególnionych, zasadniczych procesów biologicznych, w reaktorach prowadzone jest symultaniczne, uzupełniające strącanie związków fosforu w oparciu o koagulant chemiczny. Dodatkowo od 2013r, czyli od czasu modernizacji oczyszczalni bakterie można wspomagać dozując do reaktora tzw. zewnętrzne źródło węgla, czyli pożywkę, która poprawia biologiczne usuwanie azotu ze ścieków w procesie denitryfikacji.
Dla zapewnienia wymaganej ilości tlenu i wymuszenia krążenia ścieków, zastosowano w bioreaktorach rotory z przegrodami kierującymi i mieszadła. Praca rotorów sterowana jest automatycznie, w zależności od zapotrzebowania tlenu i stężenia azotu amonowego. Zastosowanie automatycznego wyłączania i włączania rotorów, jak również możliwość spiętrzania poziomu ścieków w komorach, pozwala na elastyczny podział komory na strefy tlenowe i beztlenowe, a także ułatwia kierowanie procesami i ich optymalizację.
- Osadniki wtórne
Z bioreaktorów ścieki kierowane są do osadników wtórnych, w których następuje proces sedymentacji w wyniku czego kłaczki osadu czynnego opadają na dno, a sklarowane ścieki trafiają do odbiornika jakim jest rzeka Kłodnica. Wysoki stopień oczyszczania ścieków gwarantuje powiązanie nowoczesnej technologii z pełną automatyką procesów oczyszczania, umożliwiających sterowanie nimi, zabezpieczanie przed awariami i wczesne wykrycie jakichkolwiek zakłóceń w oczyszczalni. Zważywszy, że przepustowość oczyszczalni wynosi 40 tys. m3 na dobę, jest to niezwykle skomplikowane i odpowiedzialne zadanie.
- Gospodarka osadowa
Część osadu z osadników wtórnych jest zawracana do reaktora biologicznego, a część (tzw. osad nadmierny) trafia do zbiornika osadu nadmiernego. Zostaje on zagęszczony, zmieszany z osadem wstępnym i poddany procesowi fermentacji metanowej w zamkniętych komorach fermentacyjnych w temperaturze 37°C przez około trzydzieścikilka dni. Przefermentowany osad poddawany odwodnieniu na prasach filtracyjnych i wirówce do uzyskania suchej masy rzędu 21-22% . Po odwodnieniu osad jest jeszcze higienizowany poprzez dodanie do niego wapna palonego.
W ten sposób pozyskany ze ścieków osad jest wykorzystywany przyrodniczo, m.in. do rekultywacji terenów zielonych, pod uprawy roślin przeznaczonych do produkcji biopaliw itp., lub przeznaczony do odzysku.
- Biogaz
Biogaz powstaje w komorach fermentacyjnych w procesie fermentacji mezofilowej osadów. Jest on odzyskiwany i oczyszczany a następnie gromadzony w specjalnym do tego celu zbiorniku.
Biogaz kierowany jest jako paliwo do dwóch kotłów produkujących energię cieplną. Priorytetem wykorzystania wytworzonej energii jest podgrzewanie osadu kierowanego do procesu fermentacji. To źródło ciepła produkowane na COŚ w Gliwicach pokrywa całkowicie zapotrzebowanie zarówno w procesie technologicznym, jak i socjalnym.
Ponadto biogaz kierowany jest do dwóch kogeneratorów, gdzie wytwarza się energię elektryczną oraz ciepło (z układu chłodzenia). Ilość wyprodukowanej energii elektrycznej pokrywa zapotrzebowanie obiektu na energię elektryczną w ok.
Nowa Pompa Ciepła w Gliwickiej Oczyszczalni Ścieków
W Gliwicach realizowana jest inwestycja polegająca na budowie nowej instalacji pompy ciepła, która wykorzysta energię odpadową z oczyszczonych ścieków. Zastosowana technologia wykorzysta energię odpadową z oczyszczonych ścieków, która zostanie przekształcona w ciepło systemowe zasilające gliwicką sieć ciepłowniczą. Inwestycja jest wspólnym przedsięwzięciem PEC-Gliwice Sp. z o.o. oraz PWiK Gliwice Sp. z o.o., a jej generalnym wykonawcą jest śląska spółka Ferox Energy Systems Sp. z o.o.
„Dzięki współpracy naszych miejskich spółek - PEC-Gliwice i PWiK - oczyszczona woda ściekowa, stanie się źródłem czystego ciepła dla miasta. Zyskają na tym środowisko i mieszkańcy, bo ekologia i ekonomia mogą iść ze sobą w parze”.
„To inwestycja, która łączy nowoczesność z odpowiedzialnością. Dzięki zastosowaniu technologii odzysku energii ze ścieków zapewnimy stabilne, zeroemisyjne źródło ciepła, które zwiększy bezpieczeństwo dostaw i obniży ślad węglowy naszego systemu ciepłowniczego o co najmniej 560 wagonów węgla”.
Gliwicka instalacja będzie jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie układów tego typu w kraju. Wykorzystanie dwustopniowego systemu sprężania pozwala uzyskać bardzo wysoką efektywność energetyczną i temperatury robocze odpowiadające miejskim standardom sieci ciepłowniczej.
„Jesteśmy dumni, że oczyszczalnia ścieków staje się jednym z kluczowych elementów miejskiego systemu energetycznego”.
Inwestycja o wartości 44 034 000 zł brutto zostanie zrealizowana przez firmę Ferox Energy Systems Sp. z o.o. jako generalnego wykonawcę. Projekt jest współfinansowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, co znacząco ogranicza koszty ponoszone przez mieszkańców i pozwala miastu przyspieszyć proces dekarbonizacji ciepłownictwa.
„Ta inwestycja jest dowodem na to, że transformacja energetyczna może przebiegać w sposób odpowiedzialny, zrównoważony i mądry ekonomicznie. Dzięki środkom z NFOŚiGW oraz współpracy naszych spółek miejskich budujemy system ciepłowniczy odporny na wahania cen paliw i przygotowany na przyszłość” - mówi Patrycja Jurkiewicz-Cygan, wiceprezes PEC-Gliwice ds.
Nowa instalacja pompy ciepła będzie jednym z kluczowych elementów większego, strategicznego przedsięwzięcia pod nazwą Park Zielonej Energii w Gliwicach. To kompleksowy projekt transformacji miejskiego systemu ciepłowniczego, obejmujący również największą w Polsce termiczną farmę solarną z magazynem ciepła, której budowa już się rozpoczęła, oraz nowoczesny blok energetyczny z kotłem wielopaliwowym, przystosowanym do energetycznego wykorzystania odpadów nienadających się do dalszego recyklingu.
Inwestycje na Rzecz Zielonej Transformacji Miast
Na początku maja 2025 roku podpisano oficjalną umowę inwestycyjną z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Dokładna kwota dofinansowania wynosi 39 900 703,39 zł i została przyznana w ramach programu „Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast”. Celem przedsięwzięcia jest zwiększenie wydajności oczyszczalni oraz zmniejszenie jej negatywnego wpływu na środowisko naturalne.
Projekt przewiduje szereg działań modernizacyjnych, które przyczynią się do zmniejszenia zużycia energii oraz ograniczenia emisji dwutlenku węgla. Modernizacja oczyszczalni obejmuje m.in. przebudowę systemu napowietrzania w reaktorach biologicznych, co pozwoli na bardziej efektywne procesy oczyszczania ścieków. Prace obejmą również modernizację stacji odwadniania osadu oraz automatyki sterującej całym procesem.
Zakończenie projektu, które przewidziane jest na najbliższe lata, ma przynieść realne korzyści nie tylko dla środowiska, ale również dla mieszkańców Gliwic. Zmodernizowana oczyszczalnia będzie działać bardziej wydajnie, generując mniej hałasu, zużywając mniej energii i emitując mniej gazów cieplarnianych.
Projekt realizowany przez PWiK w Gliwicach stanowi doskonały przykład odpowiedzialnej polityki miejskiej, która łączy potrzeby infrastrukturalne z troską o środowisko naturalne. Dzięki pozyskanemu dofinansowaniu i profesjonalnemu podejściu do modernizacji, Gliwice wzmacniają swoją pozycję jako miasto nowoczesne, zielone i przyjazne mieszkańcom.
Nielegalny Zrzut Substancji Oleistej do Kanalizacji
Gliwicka oczyszczalnia ścieków musi mierzyć się ze skutkami nielegalnego zrzutu do kanalizacji sanitarnej dużej ilości substancji oleistej o wysokiej zawartości tłuszczy i detergentów. Nie wiadomo jeszcze, kto jest sprawcą tego skandalicznego działania. Sprawa została zgłoszona do gliwickiej prokuratury 16 stycznia. W oczyszczalni trwają prace związane z usuwaniem skutków przedostania się szkodliwego materiału do układu technologicznego.
Substancja z nielegalnego zrzutu została wykryta po zaobserwowaniu nadmiernych ilości dziwnie wyglądającej piany w komorze dopływowej i reaktorach biologicznych w gliwickiej Centralnej Oczyszczalni Ścieków. Jak informuje Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Gliwicach, ktoś dokonał nielegalnego zrzutu do kanalizacji sanitarnej dużej ilości substancji zawierającej tłuszcze i detergenty.
„Obecnie sytuacja jest pod kontrolą, a substancja z nielegalnego zrzutu jest, w uproszczeniu mówiąc, zneutralizowana. Natomiast powstała w wyniku tego zdarzenia gęsta maź skumulowała się na powierzchni w osadnikach wtórnych. Kontrolna analiza mikrobiologiczna nie wykazała jej szkodliwego oddziaływania na środowisko. Organizujemy sprzęt do jej mechanicznego usunięcia” - mówi Aleksandra Zajączkowska, kierownik Centralnej Oczyszczalni Ścieków w Gliwicach.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #Gliwice #informacje
