Miejskie Oczyszczalnie Ścieków w Bydgoszczy – Inwestycje i Informacje
- Szczegóły
Bydgoszcz, dbając o środowisko i komfort życia mieszkańców, stale inwestuje w modernizację i rozbudowę infrastruktury kanalizacyjnej. Kluczowym elementem tego systemu są miejskie oczyszczalnie ścieków, które odgrywają zasadniczą rolę w ochronie wód i środowiska naturalnego.
Inwestycje w Kanalizację Deszczową
Ekologiczna inwestycja realizowana przez miejskie wodociągi związana z budową i przebudową kanalizacji deszczowej, wchodzi w decydującą fazę. Do tej pory, dzięki bezwykopowym technologiom udało się odnowić 90 km niewydajnych kanałów deszczowych. Projekt pod nazwą „Budowa i przebudowa kanalizacji deszczowej i dostosowanie sieci kanalizacji deszczowej do zmian klimatycznych na terenie miasta Bydgoszczy. Budowa i przebudowa" jest jednym z najważniejszych zadań inwestycyjnych realizowanych przez miejską spółkę MWIK. Miasto na ten cel pozyskało wysokie dofinansowanie unijne w kwocie powyżej 150 mln zł. Wartość całego zadania to 258 mln zł.
Celem bydgoskiej inwestycji jest dostosowanie kanalizacji deszczowej do obecnego i planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz ochrona miasta przed skutkami deszczy nawalnych, nadmierną ilością wód opadowych i roztopowych. Kompleksowe podejście do uporządkowania kanalizacji deszczowej to zadanie skomplikowane, realizowane w ponad 150 lokalizacjach, niemal w jednym czasie. Zadanie obejmuje przede wszystkim środkową część miasta.
Technologie Bezwykopowe i Nowe Kanały
W pierwszej kolejności wyczyszczono i odnowiono ok. 90 km istniejących kanałów deszczowych, które przez lata uległy znacznej eksploatacji. Stosowana jest metoda bezwykopowa, która oczyszcza kanały z mułu, gruzu i piasku i wprowadza specjalny rękaw, który jest utwardzany na miejscu tzw. CIPP. Ten etap pozwala na dalsze sprawne korzystanie z miejskiej kanalizacji przez kolejnych 40 lat.
Zakres projektu przewiduje także budowę nowych kanałów deszczowych o długości ok. 19 km, w tym 37 zbiorników retencyjnych liniowych oraz budowę 71 zbiorników retencyjnych przepływowych. Ponadto wybudowane zostaną skrzynki rozsączające, 28 oczyszczalni ścieków deszczowych, urządzenia oczyszczające i zagospodarowujące wodę na terenach zielonych oraz urządzenia regulujące prace układu.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Ze względu na skomplikowany i wymagający wielu uzgodnień zakres przedsięwzięcia, który jest pionierski w skali kraju, termin zakończenia prac wg harmonogramu Wykonawcy to czerwiec 2022 roku. W sumie realizowanych będzie 150 zadań budowlanych w różnych lokalizacjach. Do tej pory powstało 150 m nowych kanałów deszczowych, zlokalizowanych w ulicach: Kapitańskiej, Kolbego, Skłodowskiej-Curie. Powstał też 1 zbiornik retencyjny liniowy w ulicy Jaskółczej. W trakcie realizacji jest budowa: 4 zbiorników retencyjnych liniowych w ulicach: Zygmunta Augusta, Skłodowskiej-Curie, Warmińskiego, Leszczyńskiego, kanału sanitarnego w ulicy Zygmunta Augusta, zbiornika retencyjnego w ulicy Kolbego oraz oczyszczalni ścieków deszczowych przy ul. Bernardyńskiej a także przebudowy polegające na montowaniu dławień, zabudowie klap zwrotnych w ulicach Baczyńskiego, Magdzińskiego/Jana Kazimierza, Zaułek, Długa/Podwale. W związku z realzowanymi zadaniami przez MWiK, możliwe są utrudnienia w ruchu.
Modernizacja Oczyszczalni Ścieków "Kapuściska"
Spółka MWiK podpisała umowę o wartości 99 mln zł na modernizację oczyszczalni ścieków Kapuściska. Miejska spółka pozyskała na to zadanie 49 mln zł unijnego dofinansowania. Projekt związany z modernizacją oczyszczalni ścieków KAPUŚCISKA - II etap oraz wykonanie inteligentnego systemu zarządzania sieciami wod-kan to kolejny projekt współfinansowany ze środków Funduszu Spójności. Zakończenie prac przy II etapie planowane jest w pod koniec przyszłego roku. Całkowity koszt tego przedsięwzięcia wyniesie 99 mln zł. Unijne dofinansowanie to prawie 49 mln zł.
Teren zajęty przez oczyszczalnię o powierzchni 23,25 ha, położony jest w południowo-wschodniej części, po zachodniej stronie części dzielnicy Łęgnowo w Bydgoszczy. Została ona zaprojektowana w 1995 roku, a wybudowana i uruchomiona w 2001 r. Poddana została modernizacji w 2015 roku tylko w zakresie linii ściekowej, aby spełniać standardy unijne.
Wszystkie instalacje technologiczne, urządzenia, pompy, mieszadła, urządzenia do odwadniania będą wymienione na nowe. Dobudowane będą również brakujące komory fermentacyjne. Zapewni to hermetyzację uciążliwych zapachowo obiektów, co wychodzi naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców. W ramach modernizacji zostanie też zwiększona produkcja i wykorzystanie biogazu dla potrzeb oczyszczalni, a co za tym idzie zwiększy się udział energii odnawialnej. Ponadto wszystkie obiekty budowlane będą poddane modernizacji poprzez ocieplenie, wymianę pokryć dachowych, stolarki okiennej. Obiekty technologiczne zostaną oczyszczone. Po realizacji tego projektu, oczyszczalnia ścieków będzie jak nowa w całym jej zakresie. Planowane zakończenie prac to zima 2021 r.
Ważnym elementem będą także systemy energetyki i systemy automatyki. Na nowy zostanie wymieniony system zasilania i sterowania oczyszczalni. Sterowanie to sedno optymalnego działania. Poprzez urządzenia sterujące można osiągnąć ogromne korzyści m.in.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Rozbudowa i Modernizacja Oczyszczalni Ścieków "Fordon"
Do 2029 roku ma zostać zmodernizowana oczyszczalnia ścieków w Fordonie, która "obsługuje" lewobrzeżną część Bydgoszczy oraz sąsiednie gminy. Inwestycja Miejskich Wodociągów i Kanalizacji pochłonie prawie 200 milionów złotych. Oczyszczalnia ścieków przy ul. Bora-Komorowskiego musi zostać rozbudowana i zmodernizowana ze względu na stały, wzrostowy trend ilości ścieków i stężeń zanieczyszczeń.
Jak podaje ratusz dwie bydgoskie oczyszczalnie - „Fordon” i „Kapuściska” - przyjmują ścieki nie tylko z miasta, ale również z gmin Solec Kujawski, Białe Błota, Sicienko, Dąbrowa Chełmińska, Osielsko i Dobrcz. Przepustowość tej pierwszej oczyszczalni osiągnęła już graniczną wartość, a prognozy wykazują, że w kolejnych latach wzrost ładunku dopływającego do obu oczyszczalni wyniesie około 15 procent.
W ramach planowanych zadań zmodernizowane zostaną mechaniczna, biologiczna, osadowa oraz gazowa część fordońskiego obiektu. Inwestycja będzie realizowana w latach 2026-2029. W grudniu 2025 roku spółka Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy podpisała umowę z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na blisko 109 milionów złotych unijnego, bezzwrotnego dofinansowania na modernizację oczyszczalni. Wartość zadania wstępnie oszacowano natomiast na blisko 200 mln zł.
Obecnie trwają przygotowania do ogłoszenia przetargu na realizację prac, które mają zagwarantować stabilne i bezpiecznego oczyszczanie ścieków; zwiększenie efektywności energetycznej oczyszczalni ścieków (m.in. dzięki zwiększeniu wykorzystania biogazu, co zmniejszy emisję CO2); ograniczenie ryzyka awarii i przeciążeń; zoptymalizowanie zużycia energii i mediów oraz poprawę stanu środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego mieszkańców.
Technologia Oczyszczania Ścieków w Fordonie
Oczyszczalnia ścieków "Fordon" przyjmuje i oczyszcza ścieki dopływające z lewobrzeżnej części Bydgoszczy oraz gmin Osielsko, Dobrcz i Dąbrowa Chełmińska. Poprzednia rozbudowa i modernizacja obiektu zakończyła się w lipcu 2010 roku. Ścieki poddawane są oczyszczaniu mechanicznemu i biologicznemu. W procesie fermentacji osadów wytwarzany jest także biogaz, wykorzystywany m.in.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Do terenu oczyszczalni “Fordon”, ścieki dopływają grawitacyjnie. Pierwszym obiektem oczyszczalni jest stanowisko kraty rzadkiej, której zadaniem jest zatrzymywanie dużych zanieczyszczeń pływających w ściekach. Po wstępnym podczyszczeniu na kracie rzadkiej ścieki dopływają do budynku krat gęstych, gdzie zatrzymywane są zanieczyszczenia o średnicy powyżej 6,0 mm. Pozyskane w ten sposób skratki poddawane są procesom płukania i odwodnienia poprzez prasowanie a następnie dezynfekcji za pomocą wapna.
Po oczyszczeniu na kratach ścieki przepływają przez piaskownik szczelinowy celem zatrzymywania większych zanieczyszczeń mineralnych takich jak piasek i żwir. Po piaskowniku ścieki kierowane są do centralnej przepompowni, za pośrednictwem której dostarczane są do komory wytłumienia energii kinetycznej, a następnie do trzech równolegle pracujących piaskowników o ruchu okrężnym. Zadaniem piaskowników jest zatrzymywanie zawiesiny mineralnej tj. piasku. Pulpa piaskowa zgromadzona w lejach piaskowników radialnych oraz piasek z piaskownika szczelinowego przetłaczane są do mechanicznych separatorów piasku, płuczki piasku oraz separatora wirowego z płuczką piasku.
Po piaskownikach ścieki dopływają do komory rozdzielczej, gdzie następuje rozdział na dwa równolegle pracujące osadniki wstępne radialne służące do mechanicznego oczyszczenia ścieków przed procesem biologicznym. Ścieki po mechanicznym oczyszczeniu, poprzez komory rozdzielcze kierowane są na cztery ciągi reaktorów biologicznych służących do jednoczesnego usuwania związków węgla, azotu i fosforu we wspólnym systemie przemian. Każdy reaktor osadu czynnego posiada wewnętrzne przegrody umożliwiające wydzielenie stref o różnych stężeniach tlenu.
Ścieki wraz z osadem przepływają przez strefę beztlenową, strefę niedotlenioną, strefę tlenową, drugą strefę niedotlenioną oraz strefę przedmuchu. W procesie biologicznego oczyszczania ścieków, poprzez stworzenie dogodnych warunków tlenowych dla mikroorganizmów następuje rozkład zanieczyszczeń, które w konsekwencji służą jako pokarm oraz budulec nowych komórek. Cykliczne przebywanie biomasy w warunkach tlenowych i beztlenowych prowadzi do zwiększonej akumulacji fosforu w kłaczkach osadu czynnego a w konsekwencji umożliwia prawidłową pracę układu technologicznego w zakresie usuwania fosforu, natomiast poprzez naprzemienne zastosowanie procesów denitryfikacji i nitryfikacji uzyskiwana jest porządana redukcja azotu. Proces biologicznego oczyszczania ścieków prowadzony jest bez ciągłego dozowania chemii.
Z reaktorów biologicznych ścieki wraz z osadem czynnym dopływają do trzech równolegle pracujących radialnych osadników wtórnych, w których następuje oddzielenie zawiesiny osadu czynnego od ścieków oczyszczonych. Biologicznie oczyszczone ścieki odprowadza się poprzez koryto pomiarowe do odbiornika rzeki Wisły. Zgromadzony na dnie osadników wstępnych osad zgarniany jest mechanicznie do leja osadowego, skąd doprowadzany jest poprzez przepompownię osadu wstępnego oraz macerator do fermentera. Osad wstępny poddaje się procesowi wstępnej fermentacji (fermentacji kwaśnej) w celu wytworzenia krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych niezbędnych w biologicznych procesach usuwania związków azotu i fosforu.
Ciecze nadosadowe zawierające lotne kwasy tłuszczowe odprowadza się do stref beztlenowej reaktorów biologicznych. Osad czynny z dna osadników wtórnych podawany jest do przepompowni osadu powrotnego i zawracany do reaktorów biologicznych. Osad nadmierny z przepompowni osadu powrotnego odprowadzany jest do jest zagęszczarek a następnie wraz z osadem wstępnym stabilizowany w wydzielonych komorach fermentacyjnych, zamkniętych WKFz. Osad przefermentowany z WKFz hydraulicznie dopływa do zbiorników osadu przefermentowanego, skąd dostarczany jest do wirówek sedymentacyjnych celem odwodnienia. Proces mechanicznego odwadniania wspomagany jest poprzez dozowanie polielektrolitu.
W procesie fermentacji metanowej osadów powstaje gaz, którego głównym składnikiem jest metan. Gaz ujmowany jest w kopule WKFz a następnie kierowany do instalacji oczyszczania i odsiarczania. Pozyskiwany biogaz okresowo służy do rozruchu Instalacji Termicznego Przekształcania Osadów. Ponadto wykorzystywany jest do wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej w agregacie prądotwórczym lub kierowany jest do spalania w kotłowni olejowo-gazowej.
Podłączenie do Kanalizacji Miejskiej
Aż 1600 bydgoszczan mieszka w budynkach niepodłączonych do kanalizacji miejskiej. Jak wyjaśnia prezes Miejskich Wodociągów i Kanalizacji Stanisław Drzewiecki, tych inwestycji nie zrealizowano ze względu na przeszkody prawno-terenowe, m.in.
- Podłączenie wszystkich budynków do kanalizacji jest kwestią czasu, ale to dość żmudny proces - podkreśla prezes Stanisław Drzewiecki, prezes Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w Bydgoszczy. - Na razie na przeszkodzie stoją m.in. brak planu zagospodarowania przestrzennego, nieuregulowane sprawy spadkowe danej nieruchomości - akurat ta sprawa jest poza nami.
Prezes Drzewiecki podkreśla, że miasto przeprowadza działania administracyjne i zgodnie z przepisami nakłada obowiązek podłączenia budynku do kanalizacji. - W tej niepodłączonej grupie jest wielu mieszkańców, którzy mają przydomowe szambo, w dodatku niekiedy dziurawe szambo, i to w zasadzie niewiele ich kosztuje. Wszystkie te obszary mamy zidentyfikowane, wiemy, gdzie trzeba kanalizację zbudować. Przygotowana została albo koncepcja, albo już szczegółowe projekty. Tylko po spełnieniu warunków terenowo - prawnych będziemy te nieruchomości podłączać. Chcemy doprowadzić do stanu, w którym wszystkie miejskie budynki będą podłączone do kanalizacji miejskiej. Taka też jest strategia Unii Europejskiej: każdy litr ścieków musi zostać oczyszczony. Teraz w mieście podłączonych do kanalizacji jest 99,8 procent bydgoszczan. W Toruniu kanalizacja jest w około 99 procent domów.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #Bydgoszcz #miejska #informacje
