Oczyszczalnia Ścieków Brzoza: Zasada Działania i Przepisy Prawne
- Szczegóły
Zgodnie z postanowieniami Traktatu akcesyjnego Polski do Unii Europejskiej, wymagania dotyczące systemów kanalizacji i oczyszczalni ścieków komunalnych wynikają z dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. Przepisy dyrektywy 91/271/EWG zostały implementowane do prawa polskiego.
Całość zagadnień związanych z gospodarką wodno-ściekową regulowana jest ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne i rozporządzeniami wykonawczymi do wymienionej ustawy. Zgodnie z jej przepisami aglomeracje o równoważnej liczbie mieszkańców (RLM) co najmniej 2 000 powinny być wyposażone w systemy kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych, zakończone oczyszczalniami ścieków lub końcowym punktem zrzutu.
Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK)
Podstawowym instrumentem wdrożenia postanowień dyrektywy 91/271/EWG jest Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK). Celem Programu jest ograniczenie zrzutów niedostatecznie oczyszczanych ścieków przez realizację ujętych w nim inwestycji, a co za tym idzie - ochrona środowiska wodnego. Aktualnie założenia KPOŚK bazują na art. 5 ust. 2 dyrektywy 91/271/EWG.
KPOŚK jest dokumentem strategicznym, w którym oszacowano potrzeby i określono działania na rzecz wyposażenia aglomeracji miejskich i wiejskich (o RLM ≥ 2 000) w systemy kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków. KPOŚK został zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 16 grudnia 2003 r. Program ten zawierał wykaz aglomeracji o RLM ≥ 2 000, wraz z jednoczesnym wykazem niezbędnych przedsięwzięć w zakresie budowy, rozbudowy lub modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych oraz budowy i modernizacji zbiorczych systemów kanalizacyjnych, jakie należy zrealizować w tych aglomeracjach w terminie do końca 2015 r.
Aktualizacje KPOŚK
Obowiązek aktualizacji KPOŚK wynika z art. 96 Prawa wodnego, według którego kolejne aktualizacje są dokonywane co najmniej raz na 4 lata. Dotychczas KPOŚK został zaktualizowany 5 razy:
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
- AKPOŚK 2005 - Pierwsza aktualizacja KPOŚK zatwierdzona przez Radę Ministrów w dniu 7 czerwca 2005 r. Celem pierwszej aktualizacji było zweryfikowanie i zaktualizowanie potrzeb aglomeracji ujętych w KPOŚK oraz aglomeracji nowo utworzonych, w zakresie inwestycyjnym i finansowym. AKPOŚK 2005 zawiera 1 577 aglomeracji.
- AKPOŚK 2009 - Druga aktualizacja KPOŚK zatwierdzona przez Radę Ministrów w dniu 2 marca 2010 r. W ramach AKPOŚK 2009 dokonano aktualizacji i weryfikacji, zarówno pod względem rzeczowym jak i finansowym, inwestycji planowanych przez aglomeracje ujęte w AKPOŚK 2005 oraz nowoutworzone.
- AKPOŚK 2015 - Czwarta aktualizacja KPOŚK zatwierdzona przez Radę Ministrów w dniu 21 kwietnia 2016 r. Najważniejszą przesłanką przeprowadzenia AKPOŚK 2015 była konieczność dostosowania KPOŚK do wymogów art. 5 ust. 2 dyrektywy 91/271/EWG.
- AKPOŚK 2017 - Piąta aktualizacja KPOŚK zatwierdzona przez Radę Ministrów w dniu 31 lipca 2017 r. AKPOŚK 2017 dotyczy 1 587 aglomeracji o równoważnej liczbie mieszkańców 38,8 mln, w których zlokalizowanych jest 1 769 oczyszczalni ścieków komunalnych.
Wymagania dla Aglomeracji Ujętych w KPOŚK
Aglomeracje ujęte w KPOŚK muszą spełniać warunki wynikające z artykułów 3, 4, 5 ust. 2 i 10 dyrektywy 91/271/EWG. Wydajność oczyszczalni ścieków w aglomeracjach odpowiada przynajmniej ładunkowi generowanemu na ich obszarze. Standardy oczyszczania ścieków w oczyszczalniach uzależnione są od wielkości aglomeracji.
Jakość ścieków oczyszczonych odprowadzanych z każdej oczyszczalni jest zgodna z wymaganiami Prawa wodnego i rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych.
Wyposażenie aglomeracji w systemy zbierania ścieków komunalnych gwarantujące blisko 100% poziom obsługi. Zgodnie z wymaganiami prawa oraz interpretacją Komisji Europejskiej należy tak planować granice aglomeracji, aby w jak największym stopniu cały, produkowany przez aglomerację ładunek ścieków był zbierany siecią kanalizacyjną i odprowadzany do oczyszczalni ścieków.
Priorytety Aglomeracji
- Priorytet I - aglomeracje priorytetowe dla wypełnienia zobowiązań akcesyjnych.
- Priorytet II - aglomeracje, które do dnia 31 września 2016 r.
- Aglomeracje poza priorytetem (PP), czyli aglomeracje, które nie spełniają warunków dyrektywy 91/271/EWG, ale planują podejmowanie działań inwestycyjnych zbliżających je do wypełnienia wymogów dyrektywy.
Sprawozdawczość z Realizacji KPOŚK
Zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, sprawozdanie z realizacji krajowego programu oczyszczania ścieków za rok 2020 opracowane zostało przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP) na podstawie sprawozdań rocznych przekazywanych przez gminy wiodące w aglomeracjach.
Sprawozdanie przedstawia informacje dot. inwestycji zrealizowanych w roku 2020 oraz ich wpływu na osiągniecie celu wymaganego dyrektywą 91/271/EWG. Dokument powstał na podstawie danych uzyskanych od samorządów. Sprawozdanie zawiera informacje o stanie prac inwestycyjnych w zakresie gospodarki ściekowej, m.in. realizacji systemów zbierania i oczyszczania ścieków komunalnych, gospodarce osadowej oraz finansowaniu inwestycji w aglomeracjach w tym o RLM większej od 2 000 ujętych w AKPOŚK 2017.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Dane Sprawozdawcze z Realizacji KPOŚK w 2020 r.
Szczegółowe dane sprawozdawcze z realizacji KPOŚK w roku 2020 przedstawiono w formie zestawień tabelarycznych zamieszczonych w załączniku. Zawierają one informacje o stanie prac inwestycyjnych w aglomeracjach zaplanowanych w AKPOŚK 2017. Analiza danych uwzględniająca podział kraju na obszary dorzeczy została zaprezentowana w podziale na dwa główne dorzecza: Wisły i Odry.
Aglomerację wyznacza rada gminy w drodze uchwały, po wcześniejszym jej uzgodnieniu z Wodami Polskimi oraz właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (w zakresie obszarów objętych przynajmniej jedną z form ochrony przyrody). W przypadku, gdy aglomeracja obejmuje tereny położone w dwóch lub więcej gminach, właściwa do wyznaczenia aglomeracji jest rada gminy o największej równoważnej liczbie mieszkańców.
Według danych z końca 2020 r. w 1 554 aglomeracjach mieszkało 28 007 tys. osób, z czego 26 758 tys. korzysta z systemów kanalizacyjnych, 1 118 tys. korzysta z systemów indywidualnych. Powyższe dane w podziale na RLMrz aglomeracji ilustruje tabela nr 1, natomiast na wykresie 1 przedstawiono wyposażenie w systemy kanalizacyjne aglomeracji w 2020 r.
W ramach realizacji inwestycji w zakresie wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej w 2020 r. na terenie aglomeracji wybudowano 3 012 km sieci kanalizacyjnej, w tym 2 294 km sieci grawitacyjnej. Zmodernizowano 516 km sieci istniejącej.
Według stanu na 31 grudnia 2020 r. aglomeracje obsługiwane były przez 1 664 aktywne (działające) komunalne oczyszczalnie ścieków, spośród których 672 posiadają technologie podwyższonego usuwania związków azotu i fosforu, zaś 992 oczyszczalnie oczyszczają ścieki na drodze biologicznej. Spełnienie wymogów rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych zostało osiągnięte w 1 572 oczyszczalniach.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
W roku 2020 najwięcej inwestycji prowadzonych na oczyszczalniach ścieków polegało na ich modernizacji oraz rozbudowie wraz z modernizacją.
Podsumowując, funkcjonowanie oczyszczalni ścieków w aglomeracji Brzoza, jak i w całej Polsce, podlega ścisłym regulacjom prawnym i programom krajowym, mającym na celu ochronę środowiska wodnego i zapewnienie wysokiej jakości oczyszczania ścieków komunalnych.
Tabela 1. Wyposażenie w systemy kanalizacyjne aglomeracji w 2020 r.
| RLMrz | Liczba mieszkańców |
|---|---|
| Korzystający z systemów kanalizacyjnych | 26 758 tys. |
| Korzystający z systemów indywidualnych | 1 118 tys. |
tags: #oczyszczalnia #ścieków #brzoza #zasada #działania
