Oczyszczalnia ścieków a zakaz rozsączkowania – obowiązujące przepisy
- Szczegóły
W 2024 r. bezpieczne dla ludności i środowiska oraz zgodne z prawem gospodarowanie ściekami pochodzącymi z gospodarstw domowych lub gospodarstw rolnych i oczyszczanymi w przydomowych oczyszczalniach ścieków o wydajności do 5 m3 na dobę pozostaje poważnym wyzwaniem na obszarach nieskanalizowanych, w szczególności na terenach wiejskich.
Z przykrością obserwujemy, że na rynku są promowane kolejne rozwiązania techniczne i urządzenia przewidziane do stosowania w przydomowych oczyszczalniach ścieków, które mają być zarówno przystępne cenowo, jak i godne zaufania i gwarantować adekwatne zagospodarowanie oczyszczonych ścieków.
Dążenia niektórych producentów do dalszego obniżenia kosztów instalacji przydomowych oczyszczalni ścieków wiążą się z postępującym ograniczaniem funkcjonalności takich oczyszczalni.
Skutkiem tego oferowane są m.in. urządzenia i systemy do „powierzchniowego zagospodarowania” ścieków z przydomowych oczyszczalni ścieków polegającego np. na ich wylewaniu na grunt lub zraszaniu nimi powierzchni ziemi.
Co istotne, na początku 2024 r. ówczesne kierownictwo Wód Polskich (KZGW) przedstawiło niebezpieczną dla ludności i środowiska interpretację przepisów, gdzie uznano za dopuszczalne stosowanie systemów lub urządzeń do „powierzchniowego zagospodarowania” ścieków z przydomowych oczyszczalni ścieków.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
W piśmie Dyrektora Departamentu Usług Wodnych Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 19 stycznia 2024 r., znak: KUZ.032.9.3.2023, poinformowano, że czynności takie, jak wylewanie ścieków na grunt i zraszanie ściekami powierzchni ziemi, miałyby nie być kwalifikowane jako korzystanie z wód polegające na wprowadzaniu ścieków do ziemi.
Kierownicy jednostek Wód Polskich zostali zobowiązani do stosowania tej interpretacji, wskutek czego „powierzchniowe zagospodarowanie” ścieków z przydomowych oczyszczalni ścieków pozostawało poza jakimkolwiek nadzorem sanitarnym i środowiskowym, w tym w ramach weryfikacji zgłoszeń wodnoprawnych.
Była to oczywista zachęta do omijania wymagań prawnych umożliwiających sprawdzenie wpływu przydomowych oczyszczalni ścieków na ludność i środowisko.
Chociaż systemy i urządzenia do „powierzchniowego zagospodarowania” ścieków z przydomowych oczyszczalni ścieków nie spełniają właściwych wymagań prawnych, to zostały zaakceptowane i bezpodstawnie „wyłączone” z systematyki polskich przepisów.
Systemowe pozostawianie poza kontrolą sanitarną i środowiskową „powierzchniowego zagospodarowania” ścieków z przydomowych oczyszczalni ścieków wzbudziło wątpliwości nowego kierownictwa Wód Polskich (KZGW).
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Departament Prawny Ministerstwa Infrastruktury kategorycznie wykluczył dopuszczalność interpretacji przepisów umożliwiającej niekontrolowane (bez zgłoszenia wodnoprawnego) zanieczyszczanie środowiska substancjami zawartymi w ściekach, które są wylewane na grunt lub zrasza się nimi powierzchnię ziemi.
W piśmie Zastępcy Dyrektora Departamentu Prawnego Ministerstwa Infrastruktury z dnia 6 maja 2025 r., znak: DGW-5.0212.7.2025, wyraźnie wskazano, że „nie ma możliwości stosowania ścieków oczyszczonych w przydomowej oczyszczalni ścieków poprzez ich wykorzystanie do nawadniania za pomocą systemów nawadniających, zraszaczy, drenaży posadowionych na powierzchni gruntu z uwagi na fakt, iż już z samej treści przepisów wynika, że odprowadzanie ścieków następuje do ziemi”.
Z uwagi na powyższe zwracam się z wnioskiem o stosowanie aktualnego stanowiska Ministerstwa Infrastruktury - zamiast nieuprawnionej interpretacji poprzedniego kierownictwa Wód Polskich (KZGW) z początku 2024 r. - w toku rozpatrywania zgłoszeń budowy i wykonywania innych robót budowlanych związanych z systemami lub urządzeniami do „powierzchniowego zagospodarowania” (wylewania, zraszania) ścieków z przydomowych oczyszczalni ścieków.
Nie ulega wątpliwości, że użytkowanie takich systemów lub urządzeń niekorzystnie i bezpośrednio wpływa na najbliższe otoczenie gospodarstw domowych i gospodarstw rolnych, w tym na rośliny uprawne oraz wody przeznaczone do spożycia przez ludzi lub wykorzystywane do nawadniania upraw oraz pojenia zwierząt domowych i gospodarskich.
W rezultacie, zgłoszenia obejmujące systemy lub urządzenia do „powierzchniowego zagospodarowania” ścieków powinny być rozpatrywane z uwzględnieniem przesłanki wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, o której mowa w art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Jednocześnie informujemy, iż na podstawie art. 241 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w dniu 02 lipca złożyliśmy na ręce Zastępcy Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ds.
Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędzia del. WSA Bożena Popowska /spr./ Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1721/10 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie wyroku
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010r. sygn. akt: IV SA/Wa 1721/10 oddalił skargę J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2010 r.
W uzasadnieniu wyroku podano, iż Burmistrz Miasta i Gminy Ożarów Mazowiecki decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającego na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków EP-6 Poliplast w celu odprowadzania ścieków z budynku mieszkalnego na działce ew. nr [...] położonej we wsi [...] przy ul.
Wnioskiem z dnia 11 maja 2009 r. J.B. wystąpił o zmianę w/w decyzji poprzez wykreślenie z pkt 2 a decyzji zakazu stosowania oczyszczalni z rozsączkowaniem, pozostawiając pozostałe zapisy bez zmian.
Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy Ożarów Mazowiecki zmienił własną decyzję z dnia [...] lutego 2007 r., powołując m. in. art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. w Warszawie uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wskazano, że nie spełniono przesłanek z art.
Mając powyższe na uwadze, Burmistrz Miasta i Gminy Ożarów Mazowiecki decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] i odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] lutego 2007 r.
W uzasadnieniu wskazał, że na zmianę decyzji nie wyraziła zgody jedna ze stron postępowania - W.K..
W odwołaniu J.B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie po rozpoznaniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że pozytywnymi przesłankami zmiany decyzji w myśl art. 155 k.p.a. są: zgoda stron, zgodność wzruszenia decyzji z interesem społecznym lub słusznym interesem strony oraz brak zakazu wzruszenia ostatecznej decyzji zwartego w przepisach odrębnych.
W myśl utrwalonego orzecznictwa, przez zgodę stron należy rozumieć zgodę wszystkich stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną, a jej brak prowadzi do rażącego naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie stronami postępowania są: wnioskodawca (J.B.) oraz jego małżonka (Z.B.) - właściciele działki nr ew. [...], a także właściciele nieruchomości sąsiednich - C.S., K.Z., W.K..
Osoby te zostały poinformowane przez organ I instancji o toczącym się postępowaniu i o możliwości zajęcia stanowiska w kwestii zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
W.K. pismem z dnia 14 sierpnia 2009 r. poinformowała, że nie wyraża zgody na zmianę decyzji.
Wobec powyższego, jak słusznie stwierdził Burmistrz, brak zgody strony uniemożliwia zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
Nadto Kolegium podkreśliło, iż w trybie art. 155 k.p.a. mogą być zmieniane lub uchylane wyłącznie decyzje niewadliwe.
Zdaniem Kolegium, decyzja z 2007 r. została wydana z naruszeniem art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. - dalej u.p.z.p.), gdyż błędnie przyjęto, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków jest inwestycją celu publicznego.
Realizacja inwestycji na własny użytek lub dla ściśle określonych podmiotów, z prawnego punktu widzenia jest bowiem przedsięwzięciem należącym do kategorii inwestycji niepublicznych.
Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.B. wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji w całości.
- naruszenie art. 155 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że na zmianę decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ożarów Mazowiecki z 2007 r. winni wyrazić zgodę właściciele nieruchomości sąsiednich w sytuacji, gdy nie byli oni stroną w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 6 lutego 2007 r.; kwestia kręgu osób uprawnionych do występowania w sprawie zmiany decyzji z 2007 r.
- naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błędne i niewszechstronne rozważenie w przedmiotowym postępowaniu materiału dowodowego, skutkujące tym, że organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie rozważyły, czy wystarczające jest zastosowanie art. 113 § 2 k.p.a.
- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy, w sytuacji stwierdzenia wydania tejże z naruszeniem art. 50 ust.
- naruszenie art. 138 kpa w zw. z art. 60 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 upzp w zw. z art. 107 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że kwestionowany zapis decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. rodzi wątpliwości interpretacyjne i uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie przydomowej oczyszczalni, ponieważ decyzja z jednej strony zezwala na odprowadzanie oczyszczonych ścieków na zewnątrz, a z drugiej strony zakazuje stosowania rozsączkowania, który może być rozumiany jako zakaz odprowadzania oczyszczonych ścieków na zewnątrz, bądź zakaz stosowania drenażu rozsądzającego.
Wobec powyższego, organ mógł dokonać wykładni swojego orzeczenia w myśl art. 113 § 2 k.p.a.
Dalej wskazano, że stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 2007 r. był wyłącznie J.B., nie były stronami zaś właściciele nieruchomości sąsiednich - C.S., K.Z., W.K.
Zauważono, że Starosta Warszawski Zachodni w potwierdzeniu przyjęcia zgłoszenia o planowanym przystąpieniu do wykonania robót nie wymagających pozwolenia na budowę dnia [...] czerwca 2007 r. rozszerzył krąg osób na pozostałych współwłaścicieli działki ew. nr 155 C.S. - siostrę Skarżącego, Z.B. - matkę Skarżącego), nie rozszerzył natomiast na właścicieli nieruchomości sąsiednich.
Dlatego, począwszy od 28 maja 2009 r.
Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył do akt odpisy zarządzeń Burmistrza Miasta i Gminy Ożarów Mazowiecki z dnia 25 lutego 2010 r. oraz z dnia 26 lutego 2010 r. w sprawie rozpoznania uwag do projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Ożarów Mazowiecki na dowód, że w miejscowości [...] dopuszcza się lokalizowanie indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków z rozsączkowaniem.
Popierając skargę wskazał, że zbędne było przywołanie przepisów u.p.z.p. jako podstawy rozstrzygnięcia, skoro organ orzekał na podstawie art. 155 k.p.a.
Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując powyższą skargę uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy orzekał w trybie przepisów dotyczących zmiany decyzji administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 155 k.p.a. Jedną z koniecznych przesłanek warunkujących dopuszczalność zmiany decyzji jest zgoda strony, którą należy rozumieć nie wyłącznie jako zgodę strony inicjującej postępowanie w sprawie, lecz zgodę wszystkich osób (podmiotów) mających przymiot strony w postępowaniu, w którym została wydana decyzja podlegająca zmianie na podstawie art. 155 k.p.a.
Decyzja, podlegająca zmianie dotyczy bowiem interesu prawnego wszystkich stron postępowania i wobec tego każda ze stron musi wyrazić zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
W art. 155 k.p.a. mowa jest o decyzji ostatecznej, na podstawie której strona nabyła prawo.
Oczywistym przy czym jest, że zarówno decyzja o warunkach zabudowy czy też decyzja o lokalizacji celu publicznego są decyzjami, na mocy których strony nabyły prawo.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego (czy decyzją o warunkach zabudowy) nie tylko inwestor lecz i sąsiedzi nabyli określone prawo.
Krąg podmiotów będących stronami w postępowaniu w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, prowadzonym na podstawie przepisów u.p.z.p. jest ustalany na podstawie art. 28 k.p.a. (por. Z. Niewiadomski (red.). Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Warszawa 2004, s. 417), gdyż upzp nie przewiduje dodatkowych regulacji co do przyznania określonym podmiotom statusu strony postępowania.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #a #zakaz #rozsączkowania #przepisy
