Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków: Rodzaje i Zasada Działania
- Szczegóły
Przydomowa oczyszczalnia ścieków to system unieszkodliwiania ścieków bytowych, który dzięki naturalnym procesom biologicznym pozwala na ich skuteczne oczyszczenie i bezpieczne odprowadzenie do gruntu lub rowu melioracyjnego. W przeciwieństwie do szamba, które tylko magazynuje nieczystości, oczyszczalnia biologiczna realnie je utylizuje. Zrozumienie schematu działania przydomowej oczyszczalni ścieków pozwala świadomie podjąć decyzję inwestycyjną.
Poszukując najodpowiedniejszego rozwiązania dla oczyszczania ścieków w warunkach domowych, warto zwrócić uwagę na różnorodność dostępnych technologii. Każda przydomowa oczyszczalnia ścieków ma swoje specyficzne cechy, które pozwalają na efektywne zarządzanie odpadami w zależności od indywidualnych potrzeb gospodarstwa. W szerokiej palecie typów przydomowych oczyszczalni znajdują się zarówno proste rozwiązania, jak i zaawansowane systemy, które są przemyślanym wyborem wspierającym ekologię i ekonomię użytkowania.
Wybór rodzaju przydomowej oczyszczalni ścieków uzależniony jest zarówno od indywidualnych preferencji inwestora, jak i właściwości działki, na której ma stanąć budynek.
Rodzaje Przydomowych Oczyszczalni Ścieków
Rodzaje przydomowych oczyszczalni ścieków charakteryzują się różnorodnością, dopasowaną do warunków, technologii i wymagań ekologicznych. Wśród nich wyróżniamy:
- Oczyszczalnie drenażowe
- Oczyszczalnie biologiczne
- Oczyszczalnie z filtrami roślinnymi
Oczyszczalnie Drenażowe (Ekologiczne)
Drenażowa oczyszczalnia rozsączająca to najprostszy typ przydomowej oczyszczalni ścieków. Oczyszczalnie drenażowe bazują na drenażu rozsączającym albo filtrze piaskowym lub żwirowym. Cechami charakterystycznymi takiej oczyszczalni są: prosta konstrukcja, niskie koszty instalacji oraz eksploatacji, łatwa obsługa i mała awaryjność. Do jej montażu wymagany jest przepuszczalny grunt i odpowiednio głębokie ułożenie rur drenarskich w podłożu na poziomie co najmniej 1,5 metra powyżej zwierciadła wód gruntowych, a równocześnie w warstwie gruntu, gdzie rozwijają się mikroorganizmu niezbędne do prawidłowego działania oczyszczalni, czyli na głębokości od 0,6 do 1,2 metra.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Warunkiem zastosowania tego rozwiązania są odpowiednie warunki gruntowe. Oczyszczanie ścieków odbywa się tu bowiem w oparciu o dwa procesy: tlenowym oraz beztlenowym. Ważne zatem, by grunt był dobrze przepuszczalny, a poziom wód gruntowych stosunkowo niski. Jak wspomnieliśmy to najprostsze, ale niestety też najmniej skuteczne spośród rozwiązań, jakie prezentujemy.
Po wstępnym oczyszczeniu w osadniku gnilnym ścieki trafiają do systemu rur drenarskich, a następnie do gruntu. Wykonując poletko filtracyjne z rurami drenującymi obsypanymi warstwą płukanego żwiru kluczowe jest, aby każda z nich była podłączona do osobnego wyjścia studzienki rozdzielnej i miała długość nie przekraczającą 20 metrów. W tego typu oczyszczalni drenażowej, po wstępnym oczyszczeniu ścieki trafiają przez studzienkę rozprowadzającą do drenów oraz do filtra. Po przejściu przez złoże, dreny zbierające kierują je do studni zbiorczej, a następnie do zbiornika, z którego można je odzyskać i wykorzystywać do podlewania roślin czy mycia samochodu.
Tego typu system jest stosowany wówczas, gdy rodzimy grunt jest słabo przepuszczalny lub mamy do czynienia z wysokim poziomem wód gruntowych. W pierwszym wypadku niezbędne jest usunięcie gruntu na głębokości 1,5 metra i zastąpienie go piaskiem lub żwirem, tworzącym naturalny filtr. W drugim buduje się natomiast przepompownię ścieków oraz kopiec filtracyjny, który jest oddzielony od rodzimego podłoża przy pomocy folii.
Ciekawym rozwiązaniem w przypadku niedostatecznej przepuszczalności gruntu lub wysokiego poziomu wód gruntowych może być filtr piaskowy lub piaskowo-żwirowy. Stwarza on zdecydowanie lepsze warunki do oczyszczania ścieków, poza tym jest dość prosty w budowie i stosunkowo niedrogi w eksploatacji. Filtr można umieścić zarówno na powierzchni gruntu, czyli w nasypie, jak również pod jego poziomem.
Oczyszczalnie Biologiczne (Tlenowe)
Inna ich nazwa to oczyszczalnia mechaniczno - biologiczna. Do grupy tej zalicza się oczyszczalnie z osadem czynnym oraz biologicznym. Oczyszczalnie biologiczne zajmują mało miejsca i można je zainstalować właściwie wszędzie, bez względu na poziom wód gruntowych lub rodzaj gruntu. Wymagają one mało miejsca (średnio jest to około 8 metrów kwadratowych), a co za tym idzie - znajdą zastosowanie na małych działkach. Do ich wad zaliczyć można natomiast wysoki koszt budowy i późniejszej obsługi.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Na dnie zbiornika z osadem czynnym zamontowane są specjalne membrany, przez dmuchawę stale dostarcza tlen. W samej zaś komorze zawieszone są mikroorganizmy zdolne do niezwykle szybkiego namnażania. Tworzą one tzw. W osadniku wtórnym następuje klarowanie ścieków poprzez oddzielenie zawiesiny mikroorganizmów oraz substancji mineralnych. Osad należy regularnie usuwać z osadnika wtórnego i neutralizować.
W takiej oczyszczalni celowo inicjuje się proces recyrkulacji, co sprawia, że część wracającego osadu powstałego na skutek procesu sedymentacji także zostaje rozłożona. Wstępnie oczyszczone w pierwszej w nich ścieki są podawane do komory napowietrzania i dalej. Pływające mikroorganizmy, które tlenowo rozkładają ścieki na osad i ciecz nasadową pracują wydajnie pod warunkiem, że są dobrze dotlenione i wymieszane ze ściekami (gwarantuje to urządzenie napowietrzające). Niedotlenione kłaczki opadają na dno, a następnie są przepompowywane do osadnika wtórnego w postaci osadu nadmiernego.
Oczyszczalnia ze złożem biologicznym nie musi koniecznie być oparta o zatopione złoże biologiczne. Może być to np. Oczyszczanie mechaniczne na skutek sedymentacji i flotacji osadu odbywa się w osadniku wstępnym. Oczyszczanie biologiczne zachodzi w komorze reaktora ze złożem biologicznym. W oczyszczalniach BIOFIT produkcji Ecol-Unicon złoże to ma postać rolowanych siatek o wysokiej powierzchni właściwej. Nadmiar biomasy odrywany jest ze złóż i odpływa wraz ze ściekami do komory klarowania, gdzie następuje jego separacja.
Oczyszczalnie typu SBR stanowią klasyczne, sprawdzone rozwiązanie unieszkodliwiania ścieków dla małych oraz dużych skupisk. Oczyszczalnie SBR znajdują zastosowanie w unieszkodliwianiu ścieków z obiektów usługowych (hotele, pensjonaty, szkoły, przedszkola, domy pomocy społecznej), osiedli mieszkaniowych oraz innych grup zabudowań. Pozwalają usunąć w stopniu bardzo dobrym zawiesiny, ładunek organiczny oraz fosfor i azot.
Oczyszczalnie ścieków budowane w technologii obrotowych złóż tarczowych przeznaczone są do lokalnego oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych pochodzących z budynków mieszkalnych oraz obiektów usługowych (hotele, szkoły, sanatoria, zaplecze socjalne zakładów produkcyjnych itp.). Może być również stosowana do oczyszczania ścieków przemysłowych z przetwórstwa rolno-spożywczego, jeśli ich właściwości fizykochemiczne nie odbiegają znacznie od typowych dla ścieków bytowo-gospodarczych.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Oczyszczalnie z Roślinnymi Systemami Filtracji (Hydrofitowe)
Roślinne oczyszczalnie wykorzystują naturalne procesy przyrodnicze, które zachodzą w glebie dzięki obecnym w niej mikroorganizmom, naśladując ekosystem mokradeł. Poszczególne warstwy złożone z piasku, żwiru i urodzajnego gruntu wraz z roślinami są oddzielone od macierzystego gruntu specjalną folią.
W tym przypadku ścieki oczyszczane są w złożach glebowo - korzeniowych przez bakterie żyjące w korzeniach roślin. Oddzielone folią od macierzystego gruntu złoże składa się z warstw piasku, żwiru oraz urodzajnego gruntu. Oczyszczone ścieki są odprowadzane do stawu, rowu melioracyjnego albo studni chłonnej. Tego typu oczyszczalnie są sprawne i pozwalają na wykorzystanie oczyszczonych ścieków.
Podobne działanie do oczyszczalni piaskowych mają oczyszczalnie ścieków z filtrami gruntowo-roślinnymi. Tutaj jednak proces biologicznego oczyszczania wspierany jest przez systemy korzeniowe roślin. Aby wzmocnić skuteczność czyszczenia można postawić kilka filtrów gruntowo-roślinnych usytuowanych względem siebie w sposób kaskadowy.
Sam filtr zbudowany jest z kilku warstw. Pierwsze dwie, to warstwy żwiru: o większej granulacji 2-16 mm i mniejszej do 2 mm. Podczyszczone w osadniku gnilnym ścieki kierowane są do odizolowanych od podłoża powierzchni filtracyjnych. Tam zachodzi biologiczna filtracja przy pomocy błony biologicznej. W wyniku licznych tlenowych i beztlenowych procesów rozkładane są białka i redukowane azotany. Wytrącane są też fosforany oraz następuje neutralizacja związków siarki ze ścieków.
Porównanie Oczyszczalni Ścieków
Na rynku dominują dwa główne typy rozwiązań. Poniższa tabela przedstawia porównanie oczyszczalni biologicznej i drenażowej:
| Cecha | Oczyszczalnia Biologiczna | Oczyszczalnia Drenażowa („Ekologiczna”) |
|---|---|---|
| Technologia | Zaawansowana (napowietrzanie, osad czynny) | Prosta (osadnik + drenaż w gruncie) |
| Skuteczność | Bardzo wysoka (do 98% redukcji) | Niższa (zależy od rodzaju gruntu) |
| Wymagana powierzchnia | Mała (wystarczy kilka m²) | Duża (rozbudowany system rur drenażowych) |
| Warunki gruntowe | Działa nawet przy wysokich wodach gruntowych | Wymaga gruntu przepuszczalnego i niskich wód |
| Koszt inwestycji | Wyższy (ok. 10-15 tys. zł) | Niższy (ok. 7-8 tys. zł) |
Ekonomia i Eksploatacja
Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków jest droższa niż instalacja szamba, ale początkowy koszt szybko się zwraca dzięki znacznemu obniżeniu kosztów eksploatacyjnych. Choć koszt inwestycji jest większy niż w przypadku budowy szamba, to na takie ekologiczne rozwiązanie możesz uzyskać dofinansowanie ze środków gminnych lub unijnych.
Żywotność przydomowej oczyszczalni jest bardzo długa. Solidne zbiorniki wykonane z polietylenu wysokiej gęstości (HDPE) lub betonu mogą służyć przez 30, a nawet 50 lat.
W praktyce budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m³/dobę nie wymaga pozwolenia na budowę. Wystarczy zgłoszenie w starostwie powiatowym.
Przydomowe oczyszczalnie ścieków, w przeciwieństwie do szamba, nie wymagają częstego wywożenia nieczystości. Przydomową oczyszczalnię biologiczną opróżnia się z nadmiernego osadu średnio raz na 9-12 miesięcy. W przypadku prostszych oczyszczalni drenażowych (osadników gnilnych), wywóz osadu może być konieczny nieco rzadziej, np.
Prawidłowo zamontowana i eksploatowana oczyszczalnia biologiczna nie wydziela nieprzyjemnych zapachów. Procesy zachodzące wewnątrz są tlenowe (bezwonne), a instalacja jest hermetyczna.
Niezależnie od rodzaju przydomowych oczyszczalni, ścieki zawsze oczyszczane są w dwóch etapach - beztlenowym i tlenowym.
Podsumowanie
Na rynku dostępnych jest wiele różnych rodzajów oczyszczalni ścieków, każda z nich oferując unikalne korzyści. W naszym artykule podkreśliliśmy, że każdy system ma swoje unikalne zalety i ograniczenia, a decyzja powinna być podjęta po dokładnej analizie i konsultacji z ekspertami.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #rodzaje #i #zasada #działania
