Oczyszczalnia SBR: Projektowanie i Zasady
- Szczegóły
W ostatnich latach na popularności zyskują przydomowe oczyszczalnie ścieków, stanowiąc alternatywę dla szamb i kanalizacji miejskiej. Konieczność oczyszczania nieczystości płynnych regulują przepisy prawa, a biologiczne oczyszczalnie ścieków są nowoczesnym sposobem na realizację tego obowiązku.
Wybór i projektowanie przydomowej oczyszczalni ścieków
Już na etapie projektowania nieruchomości warto podjąć decyzję o sposobie odprowadzania lub oczyszczania ścieków. Wybór odpowiedniego rozwiązania zależy od dostępności sieci kanalizacyjnej i powierzchni działki.
Warunki gruntowo-wodne
Dla budowy oczyszczalni najlepsze są działki o gruncie przepuszczalnym, gdzie wody gruntowe znajdują się poniżej 2 m od poziomu terenu. Są to najlepsze warunki do budowy taniej i wygodnej w użytkowaniu oczyszczalni z dodatkowym drenażem rozsączającym. W przypadku domu dla 4 osobowej rodziny, taka oczyszczalnia będzie zajmowała powierzchnię około 60 m2.
Istotnym warunkiem zastosowania drenażu rozsączajacego jest posiadanie gruntu o odpowiedniej przepuszczalności i występowanie wody gruntowej co najmniej 1,5 m poniżej przewidywanego położenia drenażu rozsączającego ścieki. W innym wypadku konieczny może okazać się montaż przepompowni ścieków i wykonanie drenażu w formie nasypu.
Oczyszczalnie drenażowe i alternatywne rozwiązania
Nowszym rozwiązaniem oczyszczalni drenażowej są oczyszczalnie tunelowe czy pakietowe pozwalające na ograniczenie wielkości zabudowy na działce. W przypadku pakietów rozsączających możemy je stosować tylko w gruntach żwirowych bardzo dobrze przepuszczalnych, a oczyszczalnie tunelowe muszą mieć określoną długość. W przypadku małych działek, na których warunki gruntowo-wodne są niekorzystne, odpowiednim rozwiązaniem będą oczyszczalnie ze złożem biologicznym lub sekwencyjne.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Oczyszczalnie roślinne
Kolejnym sposobem na przydomową oczyszczalnię są oczyszczalnie roślinne. W nich główną rolę odgrywa złoże biologiczne w postaci systemów korzeniowych odpowiednio dobranych roślin. Jednak ich zastosowanie może być sprawne tylko przy regularnym dopływie ścieków, inaczej system jest zaburzony. Poza tym pełna sprawność takich oczyszczalni jest po ok.
Dobór osadnika gnilnego
Dobór osadnika gnilnego przy oczyszczalniach drenażowych przyjmujemy 500 l na osobę (4 osoby - zbiornik 2000l), a wynika to ze wzoru 160l/osobę/doba i konieczność przetrzymania w osadniku 3 doby V= 3 doba x 160l/osobę/doba =480 l/osobę co w zaokrągleniu ~ 500l na osobę. Minimalna pojemność osadnika powinna być 2000l nawet dla 2, 3 osób a standardowo dla 4. Przy większej ilości osób zasady są identyczne np. dla 10 osób potrzebujemy osadnika o minimalnej pojemności 4,8 -5 m3 ale można już zestawiać zbiorniki szeregowo np.
Oczyszczalnie biologiczne
Natomiast przy wyborze oczyszczalni biologicznej należy się kierować (oczywiście poza standardowymi informacjami typu przepustowość - ilość osób) dodatkowymi cechami urządzeń i rodzajem użytej technologii oczyszczania. Nowoczesne oczyszczalnie często są już hybrydami różnych technologii (złoża zraszanego i osadu czynnego lub osadu czynnego i złoża fluidalnego) i w chwili obecnej są najbardziej efektywne pod względem stabilności procesu oczyszczania.
Oczywiście nie należy zapominać o starej technologii SBR, która pozwala w bardzo wysokim stopniu oczyszczać ścieki i jest najbardziej popularna w krajach zachodnich np. Niemcy - system Klaro EP lub Francja Actibloc. Dobór tego typu urządzeń należy bardzo starannie przeanalizować i najlepiej szukać urządzeń sprawdzonych i bardzo dobrej jakości (niekoniecznie drogich).
Przydomowe oczyszczalnie ścieków SOFT SBR przeznaczone są do oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych, na każde warunki gruntowo-wodne. SOFT SBR to mechaniczno-biologiczne oczyszczalnie ścieków, działające na zasadzie osadu czynnego i pracujące w technologii porcjowego oczyszczania ścieku. Standardowy typoszereg oferowanej oczyszczalni przeznaczony jest od 1 do 8 mieszkańców.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Zasada działania oczyszczalni SBR
Podczas cyklu ścieki są napowietrzane za pomocą dyfuzora (napowietrzanie drobno cząsteczkowe). W komorze oczyszczalni tworzy się osad czynny, który miesza się ze ściekiem surowym. W tej fazie komputer wyłącza napowietrzanie i następuję proces sedymentacji i flotacji. Wówczas osad czynny osadza się na dnie oczyszczalni zaś części flotujące na powierzchni oczyszczonego ścieku. Ścieki oczyszczone są w tej fazie wyrzucane za pomocą pompy mamutowej do układu rozsączenia w gruncie np. drenaż, tunele, studnia chłonna.
W przypadku niskiego poziomu ścieków w osadniku wstępnym (poniżej 100 cm) spowodowanym brakiem dopływu nowej partii ścieków do oczyszczalni sterownik automatycznie przechodzi w tryb oszczędzania energii. Program oczyszczania pracuje nadal. Skrócona zostaje faza napowietrzania, co zmniejsza ilość wymaganej energii.
Aspekty prawne i formalności
Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, zgodnie z art. 29, ust. 1, pkt 3 Prawa budowlanego, nie wymaga pozwolenia na budowę, w przypadku gdy dobowa przepustowość nie przekracza 7,5 m3/d. Ponadto w myśl Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, inwestycja ta nie wymaga otrzymania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Mimo, że w myśl Prawa wodnego w warunkach zwykłego korzystania z wód przydomowe oczyszczalnie nie wymagają pozwolenia na budowę, jednak z uwagi na fakt, że zaliczane są do urządzeń mogących negatywnie oddziaływać na środowisko, w związku z czym wymagają zgłoszenia właściwemu organowi ochrony środowiska. Zgłoszenia należy dokonać przynajmniej 30 dni przed planowanym rozpoczęciem użytkowania oczyszczalni.
W ciągu 21 dni organ przyjmujący zgłoszenie może w formie decyzji wnieść wymagania dotyczące eksploatacji oczyszczalni. Naruszenie warunków decyzji określające wymagania odnośnie eksploatacji danej oczyszczalni wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji wstrzymać jej użytkowanie.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Wymagane dokumenty
Do zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków wymagane są następujące dokumenty:
- Mapka z Wydziału Geodezji w Starostwie, na której należy nakreślić podłączenie rury od domu do oczyszczalni oraz dalej do studni chłonnej bądź miejsca zrzutu oczyszczanych ścieków poza granicę działki.
- Dokumentacja techniczna oczyszczalni - otrzymywana od producenta.
- Certyfikat spełnienia norm jakości odprowadzanych ścieków otrzymywany od producenta oczyszczalni ścieków.
Po złożeniu dokumentów Starostwo po terminie 21 dni (czasami wcześniej) może wydać zaświadczenie o braku sprzeciwu lub nie wystawiać żadnych dokumentów i wówczas po tym terminie traktowane jest jako zgoda do wykonania oczyszczalni.
Lokalizacja oczyszczalni
Ponadto odległość osadnika, z którego składa się przydomowa oczyszczalnia ścieków (przy zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej, rekreacji indywidualnej) od granicy działki i drogi publicznej powinna wynosić minimum 2 m. Od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi odległość powinna być nie mniejsza niż 5 m (w bezpośrednim sąsiedztwie budynków jednorodzinnych).
Odległość lokalizacji rowów filtracyjnych i pól drenażowych powinna wynosić 30 m od studni, 2 m od granicy sąsiedniej działki, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego.
Oczyszczalnię przydomową można zbudować w bezpośrednim sąsiedztwie budynków jednorodzinnych, pod warunkiem wyprowadzenia jej odpowietrzenia przez instalację kanalizacyjną co najmniej 0,6 m powyżej górnej krawędzi okien i drzwi zewnętrznych w tych budynkach.
Istotnym kryterium decydującym o usytuowaniu przydomowej oczyszczalni ścieków jest odległość od ujęć wody. Zbiornika oczyszczalni nie należy montować w odległości mniejszej niż 15 m od najbliższej studni. Odległość drenażu rozsączającego od ujęć wody powinna wynosić co najmniej 30 m, a poziom wód gruntowych musi się znajdować na głębokości 1,5 m poniżej systemu odprowadzania oczyszczonej wody.
Zachowanie takich odległości jest uwarunkowane możliwością przedostania się mikroorganizmów chorobotwórczych do ujęć wody. Co ważne, powyższe odległości dotyczą wszystkich studni wody przeznaczonych do spożycia przez ludzi - zarówno na działce, na której ma być zlokalizowana przydomowa oczyszczalnia ścieków, jak i na sąsiednich działkach.
Montaż oczyszczalni
Przed rozpoczęciem montażu należy sprawdzić czy zbiornik nie został uszkodzony w czasie transportu. Nieprawidłowy montaż może mieć wpływ na nieprawidłową pracę oczyszczalni.
Wykonujemy wykop pod osadnik o wymiarach w rzucie 0,5 - 1,0 m większy od gabarytów osadnika. Wykonujemy podsypkę piaskową o grubości min. Opuszczamy zbiornik do wykopu, poziomujemy oraz wykonujemy pierwszą warstwę 30 cm obsypki piaskowej celem jego stabilizacji i zagęszczamy do min. Należy sprawdzić położenie dyfuzorów napowietrzających.
Po wypoziomowaniu i ustabilizowaniu zbiornika wykonujemy obsypkę warstwami co 30 cm z równoczesnym jej zagęszczeniem do poziomu króćca odpływowego wg proporcji i stopnia zagęszczenia jak wyżej. W każdej warstwie wypełnienia osadnik należy napełniać wodą do poziomu obsypki. Montujemy nadstawkę DN 650 dostosowując wysokość do przewidywanego poziomu gruntu (terenu) i kończymy wykonywanie zasypki z zagęszczeniem.
Podczas montażu nadstawki należy bezwzględnie uszczelnić miejsce łączenia ze zbiornikiem specjalnym przeznaczonym do tego klejem (np. Wurth klej + szczeliwo) lub innym odpowiednim środkiem uszczelniającym i następnie przykręcić wkrętami (np.typu Farmer).
Po instalacji urządzenia oraz jego uruchomieniu bardzo ważnym jest sprawdzenie poprawnego ułożenia dyfuzorów znajdujących się w strefie biologicznego oczyszczania. Przestrzeganie wytycznych producenta zapewni stabilność i funkcjonalność zbiornika oczyszczalni i jego prawidłowe zachowanie w wykopie. Niewielkie odkształcenia zbiornika wynikają z właściwości zastosowanego materiału i nie mają wpływu na prawidłowe działanie oczyszczalni.
Wentylacja drenażu rozsączającego
Drenaż rozsączający powinien być wentylowany za pomocą wywiewki na końcu każdej nitki drenażowej - tzw. wentylacja niska.
Korzyści z posiadania przydomowej oczyszczalni biologicznej
- Odzysk wody: pozwala zaoszczędzić na rachunkach za wodę i kanalizację. Posiadanie zbiornika retencyjnego, zwanego przepompownią, ułatwia gromadzenie wody, która doskonale sprawdzi się do podlewania ogrodu.
- Konstrukcja i sposób działania oczyszczalni biologicznej sprawia, że inwestycja zwraca się po kilku latach od uruchomienia.
- Niewielkie koszty eksploatacyjne: jedyne wydatki wiążą się z wypompowaniem nagromadzonych nieczystości raz w roku oraz uzupełnianiem biopreparatu bakterii.
- Bezobsługowy system jest komfortowy dla użytkowników.
- Oczyszczalnia ekologiczna wykorzystuje naturalne procesy glebowe, by bezpiecznie i neutralnie odprowadzić ścieki. W efekcie korzystnie wpływa na ogród.
Etapy budowy przydomowej oczyszczalni biologicznej
Prace związane z budową i montażem oczyszczalni ścieków najlepiej zaplanować na wiosnę, lato lub wczesną jesień. Późną jesienią, zimą czy wczesną wiosną ziemia może być zbyt mokra lub zmarznięta, co w efekcie może utrudniać wykopy.
Wybór sposobu odprowadzania ścieków powinna poprzedzać wnikliwa analiza geologiczna. Kolejna sprawa to dobór pojemnika o odpowiedniej wielkości oraz badanie gruntu. Dopiero posiadając powyższe dane, można przygotować wykopy pod biologiczną oczyszczalnię ścieków. Jego wymiary zależne będą od wielkości zbiornika a głębokość usytuowania od wyjścia kanalizacji z budynku.
Po ułożeniu rur kanalizacyjnych zamontowany zostanie zbiornik oczyszczania biologicznego i osadnik. Aby przydomowa oczyszczalnia biologiczna działała bez zarzutu, warto dobrze przygotować wykop oraz wypoziomować i zabezpieczyć zbiornika włazem betonowym. Przed podłączeniem instalacji trzeba dokładnie wyrównać grunt.
W zależności od rodzaju wybranego procesu oczyszczania cena za projekt z montażem może wynieść od około 7 do 15 tysięcy złotych.
Ponowne wykorzystanie wody
Pochodząca z przydomowej oczyszczalni biologicznej woda pozbawiona jest nieczystości stałych, jednak zawiera mnóstwo związków mineralnych i organicznych. Dlatego może być zastosowana do oczka wodnego oraz do podlewania roślin ozdobnych i trawnika. Można też zdecydować się na budowę studni głębinowej. Jeśli w pobliżu działki przebiega naturalny ciek wodny, taki jak rzeka albo rów kanalizacyjny, to istnieje możliwość odprowadzenia wody z biologicznej oczyszczalni właśnie do niego.
tags: #oczyszczalnia #sbr #projektowanie #zasady
