Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków a Prawo Wodne: Przepisy i Wymagania
- Szczegóły
Wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej, coraz więcej właścicieli domków jednorodzinnych decyduje się na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast szamba. Przydomowa oczyszczalnia ścieków to rozwiązanie nowoczesne, które pozwala na odprowadzenie ścieków oczyszczonych do gruntu lub wody. Wpływa na znacznie ograniczenie kosztów odbioru ścieków.
Takie rozwiązanie ma szereg zalet, jednak wymaga również spełnienia konkretnych wymogów prawnych. Poniższy artykuł przedstawia zagadnienia prawne pozwalające poznać legalny aspekt budowy i eksploatacji domowej oczyszczalni ścieków.
Wymagania Prawne Dotyczące Przydomowych Oczyszczalni Ścieków
Podstawowymi problemami, które towarzyszą planowaniu budowy własnego systemu oczyszczania ścieków są wymagania prawne. Najczęściej pojawia się pytanie, czy konieczne jest pozwolenie na budowę, czy tylko zgłoszenie? Według aktualnych przepisów Prawa Budowlanego na budowę oczyszczalnia ścieków o wydajności do 7,5 m3/d lub zbiornika bezodpływowego o pojemności do 10 m3 wystarczy jedynie zgłoszenie.
Oprócz pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze pozwolenie wodnoprawne na wprowadzenie ścieków do środowiska. W tym przypadku, jeżeli odprowadzamy ścieki z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ilości do 5 m3 pozwolenie nie jest konieczne. Przepisy określają to jako zwykłe korzystanie z wód.
Pozwolenie jest obligatoryjne zawsze wtedy, gdy na terenie działki prowadzona jest działalność gospodarcza. Gdy ścieki będą odprowadzane do urządzeń wodnych (np. wyloty urządzeń kanalizacyjnych, za pośrednictwem których ścieki będą kierowane do ziemi, rowów, stawów i innych zbiorników wodnych, etc.) wymagane jest pozwolenie na wykonanie urządzenia wodnego.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Aktem prawnym, który reguluje warunki, jakie trzeba spełnić przy wprowadzeniu do wód lub ziemi ścieków oraz wód opadowych i roztopowych jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r.
Pozwolenie Wodnoprawne
Uzyskiwanie pozwoleń wodnoprawnych nie jest czczą formalnością, lecz wręcz przeciwnie - generuje spore koszty. Niebagatelna jest opłata za wydanie pozwolenia, a do tego dochodzi wymóg regularnych badań jakości odprowadzanych ścieków.
Są to dwa odrębne pozwolenia. W niektórych przypadkach konieczne jest zdobycie obu pozwoleń wodnoprawnych. Nie wymaga pozwolenia budowa oczyszczalni ścieków o przepustowości do 7.5 m3 na dobę, wymaga jednak zgłoszenia robót budowlanych.
- Jest wymagane, gdy korzystanie z wód na potrzeby działalności gospodarczej nie stanowi zwykłego korzystania z wód (bez wglądu na ilość ścieków).
- Nie jest wymagane, gdy wprowadzanie przez właściciela gruntu do ziemi oczyszczonych ścieków z własnego gospodarstwa domowego (lub rolnego) w ilości do 5m3 na dobę, stanowi zwykłe korzystanie z wód. Wówczas wystarczy zgłoszenie wodnoprawne. Należy dokonać go przed dokonaniem zgłoszenia budowlanego w Nadzorze Wodnym właściwym dla miejsca inwestycji.
Pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego - czyli fizyczne wykonanie urządzenia technicznego służące do odprowadzania ścieków do środowiska, m.in.:
- Z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego zwolnione są te urządzenia wodne, które służą do wprowadzania do ziemi ścieków w ramach zwykłego korzystania z wód (jeżeli system odprowadzania ścieków z przydomowej oczyszczalni stanowi integralną część tej oczyszczalni).
- Należy je uzyskać, gdy ilość odprowadzanych ścieków będzie przekraczać ponad 5m3 dziennie.
Warunki Odprowadzania Ścieków
Aby odprowadzanie ścieków odbywało się w ramach zwykłego korzystania z wód na własnej działce bez konieczności pozwolenia na budowę i wodnoprawnego, powinny być spełnione warunki:
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
- zapewnienie dostatecznego oczyszczenia ścieków z zanieczyszczeń,
- ścieki odprowadzane są w ilości do 5 m3,
- wydajności oczyszczalni do 7,5 m3/d lub zbiornika bezodpływowego o pojemności do 10 m3,
- wody gruntowe są oddzielone minimum 1,5 m warstwą gruntu od miejsca wprowadzenia ścieków.
Miejsce wprowadzenia ścieków jest oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych.
Lokalizacja Przydomowej Oczyszczalni Ścieków
Lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków wymaga zachowania minimalnych warunków odległościowych od innych urządzeń terenowych. Usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków na działce określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Lokalizacja prywatnej oczyszczalni ścieków jest ściśle określona w przepisach prawa. Aktem, który zawiera takie wytyczne jest m. in. Prawo Wodne. Opisano w nim dopuszczalne odległości oczyszczalni od wybranych miejsc.
Należy zachować minimalne odległości posadowienia zbiornika, które zawarto w tabeli:
| Wyszczególnione obszary | Element przydomowej oczyszczalni ścieków | Minimalne odległości [m] |
|---|---|---|
| Dla zbiornika do 10 m3 | ||
| Studnia wody pitnej | Korpus zbiornika na nieczystości ciekłe | 15 |
| Instalacji rozsączania wody w gruncie | 30 | |
| Budynek jednorodzinny, rekreacyjny lub o zabudowie zagrodowej* | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 5 |
| Granica sąsiedniej działki***, droga, ciąg pieszy dla budynków jednorodzinnych, rekreacyjnych lub o zabudowie zagrodowej | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 2 |
| Kąpieliska, plaże publiczne*** | Przydomowa oczyszczania ścieków | 1000 |
| Przewody telekomunikacyjne | Elementy przydomowej oczyszczalni ścieków np. szambo ekologiczne, system rozsączania oczyszczone ścieków w gruncie | 1,0 |
| Przewody elektryczne | 0,5 - 3,0 | |
| Wodociąg | 0,8 | |
| Przyłącze gazowe | 1,5 | |
| Roślinność (drzewa i inne) | Przydomowa oczyszczania ścieków | Zalecenie min. 3 |
Należy zachować:
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
- minimum 5 metrów od okien i drzwi budynku (w przypadku budynków jednorodzinnych),
- minimum 2 m od granicy działki sąsiedniej, ciągu pieszego oraz drogi,
- minimalna odległość od infrastruktury technicznej: 1,5 m od wodociągu, 1,0 m od kabli telefonicznych, 0,8 m od kabli elektrycznych, czy 1,5 m od rur z gazem,
- minimum 15 m od korpusu oczyszczalni oraz minimum 30 metrów od miejsca odprowadzenia oczyszczonych ścieków (np. studnia chłonna, drenaż rozsączający).
- element odprowadzający ścieki oczyszczone do wód powierzchniowych lub do ziemi musi znajdować minimum 1000 m od kąpielisk oraz plaż publicznych,
- należy zachować minimum 3 metrowy odstęp od roślin z rozbudowanym systemem korzeniowym,
- przydomowa oczyszczalnia ścieków powinna znajdować się z dala od miejsc rekreacyjnych na działce, takich jak altany, plac zabaw dla dzieci albo grill.
Przepisy prawa zabraniają, aby ścieki były kierowane do jezior oraz ich dopływów, jeżeli czas dopływu ścieków jest krótszy niż 24 godziny. Zabrania się doprowadzania ścieków bezpośrednio do wód stojących lub podziemnych.
Dodatkowe Zalecenia Dotyczące Lokalizacji
- zamontowanie urządzenia odprowadzającego ścieki do gruntu (np. drenaż rozsączający, studnia chłonna) w niecce terenu przyczyni się do obciążenia hydraulicznego systemu odprowadzającego ścieki,
- powinno się przewidzieć konieczność okresowego dojazdu wozu asenizacyjnego, który opróżnia zbiornik.
Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków a Nowelizacja Prawa Wodnego
Odprowadzanie oczyszczonych ścieków z przydomowych oczyszczalni wprost do gleby i do cieków wodnych stało się gorącym tematem. Wszystko za sprawą opublikowanej 28 stycznia 2020 r. nowelizacji ustawy Prawo wodne. Zawarte w niej zapisy nie definiują jasno pojęcia „urządzenie wodne”.
Do czasu wprowadzenia nowelizacji, przydomowe oczyszczalnie ścieków nie były uważane za „urządzenia wodne”. W związku z tym mogły powstawać bez pozwoleń wodnoprawnych. Dotyczyło to zarówno oczyszczalni drenażowych, jak i też oczyszczalni biologicznych.
W efekcie oczyszczone ścieki z instalacji biologicznych można było kierować do naturalnych cieków wodnych, o ile takowe były dostępne w sąsiedztwie naszej działki. Odbywało się to w ramach tzw. zwykłego korzystania z wód. Wystarczyło zgłosić budowę oczyszczalni i załączyć jej projekt, w którym opisany był sposób odprowadzania oczyszczonych ścieków.
Obecnie istnieje możliwość uznania instalacji przydomowych oczyszczalni ścieków za systemy, które zmieniają i kształtują zasoby wodne. W związku z tym konieczne może okazać się uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, podobnie jak w przypadku dużych oczyszczalni miejskich czy przy odprowadzaniu ścieków przemysłowych.
Początkowo pojawiła się interpretacja, zgodnie z którą system odprowadzania ścieków będący „integralną częścią przydomowej oczyszczalni”, nie będzie traktowany jako „urządzenie wodne”. Ta interpretacja w praktyce niczego nie wyjaśniła, bo nie przyniosła konkretnych wskazówek, jak odróżnić system integralny od nieintegralnego. Zdrowy rozsądek podpowiada, że za integralny system odprowadzania ścieków można uznać instalację rozsączająca oczyszczalni drenażowej. Jednak zdrowy rozsądek nie zastąpi precyzyjnych regulacji.
Obowiązki Właścicieli Przydomowych Oczyszczalni Ścieków
Korzystający z "usług wodnych" zobowiązani są prowadzić pomiary ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wody i przekazywać wyniki prowadzonych pomiarów w zakresie określonym w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym, do organu wydającego tę decyzję i do WIOŚ. Za niewykonanie tego obowiązku grozi grzywna.
Nowelizacja wprowadziła również nowe obowiązki dla użytkowników ekologicznych oczyszczalni ścieków.
Od 1.01.2023 r.:
- Obowiązek posiadania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania osadników w instalacjach oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych; przy ubieganiu się o to zezwolenie powinien udokumentować gotowość odbioru nieczystości ciekłych przez stację zlewną i zezwolenie powinno wskazywać stacje zlewne, do których nieczystości ciekłe będą dostarczane.
- Obowiązek dostarczania nieczystości ciekłych do oczyszczalni ścieków spełniającej wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 PW2, przewidziane dla oczyszczalni ścieków w aglomeracji, z której są dostarczane nieczystości ciekłe; obowiązek ten dotyczy też gminnych jednostek organizacyjnych wykonujących taką usługę.
- Sporządzanie kwartalnych sprawozdań (po raz pierwszy za I kwartał 2023 r.) i przekazywanie ich wójtowi/ burmistrzowi/prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale.
- Dołączanie do sprawozdania wykazu właścicieli nieruchomości, z którymi w okresie objętym sprawozdaniem zawarł umowy na opróżnianie osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transport nieczystości ciekłych, oraz wykaz właścicieli nieruchomości, z którymi umowy te uległy rozwiązaniu lub wygasły; w wykazach zamieszcza imię i nazwisko albo nazwę oraz adres właściciela nieruchomości, a także adres nieruchomości.
Podsumowanie
Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków to inwestycja, która wymaga dokładnego zapoznania się z obowiązującymi przepisami prawnymi. Należy pamiętać o uzyskaniu odpowiednich pozwoleń, zgłoszeń oraz przestrzeganiu warunków lokalizacji. Dzięki temu można uniknąć problemów prawnych i cieszyć się efektywnym oraz ekologicznym systemem oczyszczania ścieków.
tags: #oczyszczalnia #przydomowa #do #cieku #wodnego #przepisy
