Oczyszczalnia Kielce: Skład, Utylizacja Osadów Ściekowych i Nowe Regulacje
- Szczegóły
Od 1 stycznia 2016 r. obowiązuje zakaz deponowania na składowiskach odpadów wysokokalorycznych. Dotyczy on również wszystkich odpadów powstających podczas mechanicznego oczyszczania ścieków.
Metody Zagospodarowania Odpadów z Oczyszczalni Ścieków
Aktualnie przepisy dopuszczają trzy podstawowe metody zagospodarowania odpadów powstających w oczyszczalniach ścieków:
- Odzysk z wykorzystaniem na powierzchni ziemi (po uprzednim ustabilizowaniu),
- Termiczne przekształcenie w spalarniach lub współspalarniach,
- Poddanie odzyskowi w kompostowniach i biogazowaniach.
Charakterystyka Skratek
Skratki to odpady powstające podczas mechanicznego oczyszczania ścieków na kratach i sitach. Są klasyfikowane jako odpady ulegające biodegradacji inne niż komunalne. Ze względu na źródło pochodzenia, można je zaliczyć do grupy 19 - odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, z oczyszczalni ścieków oraz z oczyszczania wody do picia i do celów przemysłowych.
Ilość skratek wydzielanych ze ścieków podczas ich oczyszczania może być zróżnicowana i zależy m.in. Według różnych źródeł ilości skratek wydzielanych ze ścieków mogą mieścić się w zakresie od 3,5 do nawet 80 dm3/1000 m3 ścieków. Niektórzy badacze podają, że na kratach o prześwicie poniżej 10 mm wydzielanych jest 40 dm3 skratek/1000 m3 ścieków, a na kratach o prześwicie 40-50 mm zatrzymywanych jest <20 dm3/1000 m3 ścieków.
Kraty i sita gęste (o prześwicie lub średnicy oczek 2-6 mm) pozwalają na usunięcie ze ścieków nie tylko zanieczyszczeń wleczonych, ale także zawiesin. Ilość usuwanych zawiesin może sięgać do 50% ilości dopływającej w ściekach surowych.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Skład Skratek
Skratki zawierają przede wszystkim frakcję drobną, odpady spożywcze i inne odpady organiczne oraz papier. Ponadto w ich składzie można znaleźć do 18% tworzyw sztucznych, do 26% materiałów tekstylnych oraz niewielkie ilości pozostałych odpadów mineralnych. Nie zawierają natomiast szkła oraz metali. Co istotne, w skratkach występują duże stężenia związków organicznych. Są one wymywane podczas, często stosowanego w oczyszczalniach, przemywania i prasowania skratek.
Niektórzy autorzy wskazują, że ok. 15% całkowitego ChZT w cieczach z przemywania skratek stanowią związki łatwo podatne na rozkład biologiczny. Ponad połowę związków organicznych w tych cieczach to - ich zdaniem - związki trudno rozkładalne i nierozkładalne. Według innych źródeł, związki organiczne znajdujące się w cieczach z przemywania skratek są co najmniej średnio podatne na rozkład biologiczny. Na przykład według Wiśniowskiej, udział związków organicznych łatwo podatnych na rozkład biologiczny stanowi ok. 50%. W badaniach przeprowadzonych przez tę autorkę wykazane zostało ponadto, że wprowadzenie do układu osadu czynnego cieczy z przemywania skratek nie powodowało statystycznie istotnego obniżenia szybkości rozkładu związków organicznych, w porównaniu z układem zasilanym wyłącznie ściekami, nawet wówczas, gdy do osadu czynnego dozowano wyłącznie ciecze z przemywania skratek.
Oprócz związków organicznych skratki zawierają także związki azotu, przy czym dominującą formą jest azot organiczny. Badania odnośnie stężeń związków azotu w cieczach powstających w wyniku płukania skratek są nieliczne. Według Wiśniowskiej, stężenie azotu ogólnego Kjeldahla wyniosło do 28,12 mg N/dm3, azotu amonowego natomiast do 22,5 mg N-NH4+/dm3. Stężenie fosforanów było niższe niż związków azotu. Stężenia związków azotu oraz związków organicznych w cieczach z płukania skratek są znacząco niższe niż w cieczach osadowych z odwadniania osadów ściekowych, przy porównywalnym stężeniu związków fosforu.
Ciecze z przemywania skratek nie powodowały istotnego statystycznie obniżenia szybkości nitryfikacji.
Przemywanie skratek ułatwia ich dalsze zagospodarowanie, gdyż ogranicza ich uciążliwość odorową związaną z zagniwaniem związków organicznych. Wskutek płukania o ok. 90% obniża się bowiem zawartość związków odorotwórczych. Skratki są odpadem niebezpiecznym sanitarnie ze względu na skażenie organizmami patogennymi, jak Salmonella sp., Yersinia enterocolityca, Aspergillus fumigatus, Klebsiella sp., Shigella sp.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Metody Utylizacji Skratek
W przypadku, gdy skratki nie są przepłukiwane, możliwe jest ich rozdrabnianie i wprowadzanie do głównego ciągu technologicznego oczyszczalni. Rozwiązanie takie stosowane jest we Francji oraz USA, gdzie w kanałach ściekowych montowane są rozdrabniarki, a rozdrobnione skratki podawane są do komór osadu czynnego.
Z uwagi na zmienność i różnorodność składu oraz obecność substancji balastowych, problematyczne jest kompostowanie lub fermentacja skartek. Ze względu na podobieństwo właściwości skratek oraz odpadów komunalnych możliwa jest ich wspólna stabilizacja. Koszt kompostowania tony odpadów wynosi 100-130 zł, natomiast fermentacji metanowej 120-150 zł.
Fermentacja metanowa skratek wymaga ich wstępnej homogenizacji. Produkcja biogazu w procesie fermentacji skratek wynosi >0,5 m3/kg s.m.o., przy zawartości metanu 58-72%. Uzyskiwane parametry są więc porównywalne do osiąganych dla odpadów komunalnych.
Termiczne przekształcanie jest najdroższą metodą unieszkodliwiania skratek. Koszt spalania tony skratek jest ok. pięciokrotnie wyższy niż ich składowania. Zawartość części palnych w skratkach wynosi 76,5-91,8%, a ich ciepło spalania - 17308-25655 kJ/kg s.m. Jest to wartość porównywalna do surowych osadów ściekowych (16750-17170 kJ/kg s.m.) i wyższa od tej, którą charakteryzują się osady przefermentowane.
Obecnie najbardziej uniwersalnym sposobem unieszkodliwiana odpadów powstających podczas oczyszczania mechanicznego ścieków jest spalanie. Jest to metoda zalecana do stosowania w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami. Jest to jednak metoda najbardziej kosztowna i powinna znajdować zastosowanie tylko wówczas, gdy brakuje innych alternatyw, jak np. W przypadkach, gdy jest to możliwe ze względu na jakość powstającego produktu, zaleca się metody biologiczne, jako bardziej korzystne ekonomicznie i przyjazne dla środowiska, szczególnie w kontekście obiegu związków biogennych, w tym fosforu.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Gospodarka Odpadami w Województwie Świętokrzyskim
Obowiązująca od 1 października 2001 roku ustawa z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach określa sposoby postępowania z odpadami, które w efekcie mają spowodować ograniczenie ich ilości oraz zmniejszenie negatywnego oddziaływania na środowisko. Osiągnięcie nakreślonego prawem celu wiąże się z realizacją działań, które sprecyzowane zostały w art. 5-7 ustawy.
Z wytworzonej w 2002 r. ilości 1658,1 tys. Mg odpadów zaliczanych do poszczególnych grup wykorzystano 65,5%, unieszkodliwiono w inny sposób niż przez składowanie - 1,6%, czasowo gromadzono na terenie zakładów z przeznaczeniem do późniejszego wykorzystania bądź unieszkodliwienia - 5,2%, a na składowiska odpadów przemysłowych lub komunalnych przekazano - 27,7%.
W porównaniu do poprzedniego roku sprawozdawczego, nieco odmiennie przedstawia się bilans odpadów. I tak biorąc pod uwagę odpady ogółem, o około 5% zwiększyło się ich wykorzystanie, natomiast unieszkodliwianie zmniejszyło się o około 1%, a unieszkodliwianie poprzez składowanie o około 6%.
Największą ilość odpadów pochodzenia przemysłowego przekazano do wykorzystania w powiatach: staszowskim (44% wszystkich wykorzystanych odpadów w województwie), ostrowieckim (18%), m. i włoszczowskim (po około 3% w każdym). w pozostałych 7 powiatach.
Odzysk Odpadów
Odzyskiem są działania polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, a także prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania, przy czym działania te nie mogą stwarzać zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska. - rozprowadzaniu na powierzchni ziemi, w celu nawożenia lub ulepszania gleby lub rekultywacji gleby i ziemi.
Z wytworzonych w 2002 roku 1658,1 tys. Mg odpadów, wykorzystanych zostało 1085,6 tys. Mg, co stanowi 65,5%. Większość z nich znajduje ponowne zastosowanie przede wszystkim w przemyśle i rolnictwie. Wykorzystaniu (72% w stosunku do ilości wytworzonej) podlegają powstające w największych ilościach odpady nieorganiczne z procesów termicznych (grupa 10), w tym z elektrowni i wielu zakładów energetyki cieplnej.
Mieszanki popiołowo-żużlowe z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych są zagospodarowywane w ok. 66%, znajdując zastosowanie głównie w budownictwie drogowym i produkcji materiałów budowlanych. Pyły z elektrofiltrów Elektrowni w Połańcu poprzez instalację do pneumatycznego ich odbioru i stację załadowczą przekazywane są odbiorcom (przemysł cementowy i górnictwo) w 100% ilości wytworzonej.
Do tej grupy odpadów należą także odpady z hutnictwa żelaza i stali, podlegające w około 83% zagospodarowaniu. Inną grupą odpadów powstających masowo i wykorzystywanych w dużych ilościach (w 39%) są odpady z wydobycia i przeróbki surowców mineralnych (grupa 01). z kierunków zagospodarowania tych odpadów jest produkcja nawozów mineralnych.
Odpady z przemysłu rolno-spożywczego (grupa 02), wykorzystywane są w 75% wytworzonej masy, w tym wysłodki z cukrowni zagospodarowywane są w 100% na paszę. Należące do tej samej grupy odpady z przemysłu mleczarskiego wykorzystywane są w 99%. z przetwórstwa drewna oraz z produkcji płyt i mebli, masy celulozowej (grupa 03). i chemicznej obróbki metali i tworzyw sztucznych (grupa 12).
Podobnie, prawie w całości (99%) wykorzystywane są, głównie w przemyśle hutniczym, odpady z toczenia i piłowania żelaza i jego stopów, a także odpady spawalnicze i inne odpady żelaza i metali nieżelaznych. z oczyszczalni ścieków lub poprzez recykling, regenerację - odpady z mechanicznej obróbki odpadów tj.
W mniejszym zakresie w stosunku do ilości wytworzonej, wykorzystywane są odpady niebezpieczne. Powstające w dużych ilościach oleje odpadowe (z grupy 13), przetwarzane są ponownie w 70%. Są to odpadowe oleje hydrauliczne, silnikowe, przekładniowe i smarowe oraz płyny hamulcowe, które za pośrednictwem firm zajmujących się skupem tych odpadów, przekazywane są do Rafinerii Nafty „Jedlicze” lub Rafinerii Nafty „Jasło” S.A. w celu regeneracji polegającej na usunięciu zanieczyszczeń nierozpuszczalnych w oleju i pozyskaniu z nich surowców petrochemicznych, które mogą być użyte do produkcji nowych olejów smarowych lub np. lekkich olejów opałowych.
Odpady niebezpieczne z grupy 16, w tym: zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy, odpady z demontażu, przeglądu i konserwacji pojazdów wykorzystane zostały prawie w 34%. Baterie i akumulatory ołowiowe, bądź niklowo-kadmowe poddawano całościowej utylizacji polegającej na odzyskaniu ołowiu, polipropylenu z obudowy i utylizacji elektrolitu.
Unieszkodliwianie Odpadów
Odpady, których nie można było wykorzystać, poddawane są procesom unieszkodliwiania polegającym na przekształcaniu biologicznym, fizycznym lub chemicznym w celu doprowadzenia ich do stanu, który nie stwarza zagrożeń dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska.
Z wytworzonych w 2002 roku 1658,1 tys. Mg odpadów, unieszkodliwionych zostało 26 tys. Mg, co stanowi 1,6%. Najwięcej (17,4 tys. z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych, co stanowi 30,2% odpadów tej grupy. Były to przede wszystkim roztwory i szlamy z regeneracji wymienników jonitowych powstałe w ZPW „Trzuskawica” w Sitkówce i w Świętokrzyskim Centrum Onkologii w Kielcach. Odpad ten wytworzony przez Zakład „Trzuskawica” został rozcieńczony wodą kopalnianą i odprowadzony do zbiornika wody technologicznej, natomiast ze ŚCO przekazano na Oczyszczalnię Ścieków w Sitkówce.
W mniejszych ilościach wytworzone, a prawie całkowicie (98%) unieszkodliwione zostały odpady (grupa 06) z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania produktów przemysłu chemii organicznej. Osady z zakładowej oczyszczalni ścieków Kopalni Wapienia Morawica S.A. Gospodarka odpadami niebezpiecznymi wymaga odrębnej analizy. w 100% wytworzonych.
Odpady z diagnozowania, leczenia i profilaktyki medycznej, pochodzące z 21 szpitali i innych placówek służby zdrowia w ilości 0,9 tys. Mg zostały unieszkodliwione poprzez termiczne przekształcenie. Najwięcej (47%) tego rodzaju odpadów, przekazano do firmy EKO ABC w Bełchatowie, specjalizującej się unieszkodliwianiem odpadów medycznych i przeterminowanych leków.
Innym rodzajem odpadów niebezpiecznych unieszkodliwionych w ilości 0,2 tys. Mg, (21,8%) są odpadowe oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe oraz odpady z odwadniania olejów w separatorach z grupy 13. Oleje smarowe przekazano do Raf Ekologia Sp. z o.o. w Wieliczce.
Składowanie Odpadów
Zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 roku i składowanie odpadów. Unieszkodliwianie odpadów poprzez ich deponowanie na składowiskach winno być działaniem ostatecznym, po wyczerpaniu wszelkich dopuszczalnych możliwości ich wykorzystania.
Wszystkie składowiska niezależnie od rodzaju składowanych odpadów, są obiektami uciążliwymi dla otoczenia, a składowiska nie posiadające żadnych lub dostatecznych zabezpieczeń, stanowią potencjalne źródła zanieczyszczenia środowiska. Składowanie odpadów jest działaniem najmniej korzystnym w gospodarowaniu odpadami ze względu na możliwość skażenia środowiska, a także z uwagi na zajmowanie określonej przestrzeni.
Jak wynika z danych Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Kielcach, w 2002 r. na składowiska trafiło 459,8 tys. Mg różnego rodzaju odpadów (z wyłączeniem odpadów komunalnych), co stanowi 28% ogółu odpadów wytworzonych w województwie.
Do odpadów poprodukcyjnych składowanych w największych ilościach należą: odpady nieorganiczne z procesów termicznych (odpady paleniskowe) - 241 tys. Mg zdeponowanych na składowiskach, co stanowi 27% ogółu wytworzonych odpadów tej grupy. Są to przede wszystkim mieszanki popiołowo-żużlowe z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych (217 tys. i Elektrociepłowni w Kielcach (składowisko „Gruchawka”). Z tej grupy składowane są również odpady z hutnictwa żelaza i stali, a szczególnie odpady stałe z oczyszczania gazów odlotowych wytwarzane przez Zakłady Ostrowieckie Huta Ostrowiec S.A.
Odpady z wydobywania i przerobu surowców mineralnych w ilości 194 tys. Mg złożono na hałdach i w stawach osadowych odpadów przeróbczych i kopalnianych, co odpowiada 61% masy odpadów tej grupy powstałych w roku. Największe roczne ilości (98 tys. Mg) tych odpadów, które są składowane pochodzi z Lafarge Kruszywa Sp. z o.o. Kopalnia Dolomitu Radkowice oraz Kopalni Wapienia Morawica S.A. w Morawicy w ilości (96 tys. Mg). w Sitkówce.
W około 43% składowane są okładziny piecowe i materiały ogniotrwałe z procesów metalurgicznych (grupa 16) wytwarzane przez Zakłady Ostrowieckie Huta Ostrowiec S.A. (składowisko „Krzemionki”). Do odpadów składowanych w około 70% należą odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie (grupa 20) powstające w wielu jednostkach objętych wojewódzką bazą danych.
Przyszłość Gospodarki Osadami Ściekowymi w Polsce
Szacuje się, że do 2018 r. w Polsce będzie wytwarzanych ok. 707 tys. ton suchej masy osadów ściekowych. Stały wzrost ilości komunalnych osadów ściekowych oraz wynikający z rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy zakaz ich składowania po 1 stycznia 2013 r. Jednym z podstawowych celów w gospodarce komunalnymi osadami ściekowymi, który został określony w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami 2010, jest zwiększenie ilości komunalnych osadów ściekowych przetwarzanych przed wprowadzeniem do środowiska oraz osadów przekształcanych metodami termicznymi.
Te uregulowania sprawiły, że w ostatnich latach zauważalny był intensywny rozwój projektów „spalarniowych” w kraju. Budowa spalarni, szczególnie dla dużych oczyszczalni, wydaje się najlepszym rozwiązaniem problemu uciążliwych odpadów. Obecnie w Polsce pracuje sześć instalacji termicznej utylizacji osadów ściekowych - w Bydgoszczy, Kielcach, Krakowie, Łodzi, Olsztynie oraz Szczecinie. Jeszcze w tym roku planowane jest rozpoczęcie użytkowania kolejnych dwóch spalarni - w G...
tags: #oczyszczalnia #Kielce #osady #ściekowe #skład #i
