Oczyszczalnia drenażowa z poletkiem rozsączającym: Budowa i zasada działania
- Szczegóły
Przydomowa oczyszczalnia ścieków to niezwykle przydatne rozwiązanie, szczególnie dla posesji, które nie mają dostępu do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Poprawne funkcjonowanie takiej oczyszczalni zależy od wielu czynników, a jednym z kluczowych elementów jest odpowiednia warstwa geowłókniny umieszczona pod dnem oczyszczalni. Przydomowa oczyszczalnia ścieków działa w oparciu o naturalne procesy biologiczne i fizyczne, które rozkładają zanieczyszczenia w ściekach na nieszkodliwe substancje.
Tutaj właśnie wchodzi w grę wysokiej jakości geowłóknina - materiał o właściwościach filtracyjnych, który zabezpiecza drenaż przed zamuleniem i zapobiega przedostawaniu się zanieczyszczeń do gleby. Dzięki temu drenaż pozostaje drożny, a cała instalacja jest trwalsza i odporna na uszkodzenia.
Drenaż rozsączający jest jednym z najtańszych sposobów na oczyszczanie ścieków. Jak sama nazwa wskazuje, drenaż rozsączający jest elementem drenażowej oczyszczalni ścieków.
Zasada działania i warunki oczyszczalni drenażowej
Drenaż rozsączający to system rur, które są kolejnym elementem po osadniku gnilnym i studzience rozdzielczej. W osadniku gnilnym dochodzi do wstępnego oczyszczenia ścieków, które następnie docierają do studzienki. Ma ona za zadanie rozprowadzenie ścieków do rur drenażowych, które ułożone są równomiernie w gruncie. W praktyce ścieki trafiają do warstwy filtracyjnej ułożonej w rowach z warstwą żwiru.
Zasada prawidłowego działania jest bardzo prosta, a oczyszczalnia z drenażem rozsączającym jest w zasadzie bezobsługowa i bezawaryjna. Kluczowe znaczenie przy budowie tego typu oczyszczalni ma także rodzaj gruntu. Najlepiej sprawdzi się ona na terenach o przepuszczalnym gruncie - piaszczystym lub gliniasto-piaszczystym.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Co więcej, należy zachować wymagane odległości - 30 m od studni, 3 m od budynku i 2 m od granicy działki. Przeznaczona do jej budowy działka musi być dosyć duża, ponieważ na ułożenie drenów potrzeba od 60 do 90 m².
Gdy grunt jest zbyt przepuszczalny, projektant dobiera dłuższy układ drenów lub dodatkową warstwę filtracyjną. To niezbędna praktyka, aby proces zachodził w odpowiednich warunkach tlenowych i nie powodował spływu bez oczyszczania. Przy wysokim poziomie wód gruntowych stosuje się drenaż w nasypie (poletko wyniesione) albo alternatywne odprowadzenie, np. studnia chłonna po oczyszczalni biologicznej Eko-Bio. Na swojej działce nie należy sadzić roślin o głębokich korzeniach nad poletkiem.
Drenaż rozsączający na gruncie gliniastym
Często pojawia się pytanie, czy instalacja drenażowej oczyszczalni ścieków ma sens na gliniastym gruncie. Jest ono podyktowane względami ekonomicznymi: drenażowe oczyszczalnie są najtańszym rozwiązaniem wśród przydomowych systemów utylizacji ścieków. W skład instalacji wchodzi osadnik gnilny oraz drenaż rozsączający.
Jeżeli drenaż zostanie posadowiony w gliniastym czy ilastym podłożu, to powstanie problem z zalewaniem ściekami drenażu. Bez dostępu powietrza procesy oczyszczania są niemożliwe, bo ustaje aktywność bakterii tlenowych. To właśnie w drenażu odbywa się proces właściwego, tlenowego oczyszczania ścieków.
Rozwiązania problemów z niską przepuszczalnością gruntu
Rozwiązaniem problemu z niską przepuszczalnością gruntu może być wymiana ziemi rodzimej na poletku rozsączającym. Przedstawiciel firmy instalacyjnej Mawex, wykonawcy przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Małopolski, doradza wykonanie dokładnych badań gruntu: - Warto sprawdzić, jak głęboko sięga pokład gliny. Może się okazać, że po zebraniu powierzchniowej warstwy gruntu rodzimego natrafimy na bardziej chłonne podłoże. Jeżeli jednak odwierty pokażą, że glina sięga na głębokość kilku metrów i nie jest przecinana pasmami piasku czy żwiru, to nie ominie nas wymiana gruntu na poletku drenażowym.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
W takich okolicznościach warto zastanowić się nad wyborem innego typu oczyszczalni. O wyborze oczyszczalni biologicznej powinna zdecydować kalkulacja kosztów. Warto wykonać dokładny kosztorys prac przed przystąpieniem do zakupów.
Studnia chłonna jako alternatywa
W przypadku silnie gliniastego gruntu może okazać się konieczne zastosowanie studni chłonnej. Studnia chłonna ma bardziej ograniczony zakres zastosowań niż drenaż. Realizacja studni chłonnej może być obarczona większym błędem doboru wynikającym ze zmiennych warunków gruntowo-wodnych. Wynika to z faktu, że dno warstwy podsypki jest na większej głębokości niż w drenażu i ma mniejszą powierzchnię niż w drenażu (po zsumowaniu).
Oczyszczalnie, gdzie wykonano badania geologiczne, które potwierdziły (określiły) rodzaj gruntu oraz poziom wód gruntowych (zazwyczaj do 4m) nadają się na realizację studni chłonnej. Najważniejsze jest jednak przypomnienie faktu, że obecnie realizowane studnie chłonne są w większości przypadków rewizjami warstwy podsypki, znajdującymi się poniżej.
Drenaż rozsączający na podsypce ze żwiru płukanego 16-32mm lub na pakietach rozsączających PRO-1R (również podsypanych żwirem płukanym) jest standardowym i zarazem najlepszym rozwiązaniem dla oczyszczalni biologicznej ZBB.
Kiedy drenaż rozsączający, a kiedy studnia chłonna?
Jeżeli zaszłaby taka konieczność, np. ze względu na kształt lub wielkość działki, można połączyć drenaż i studnię chłonną. Niezbędna w takiej sytuacji jest studzienka rozdzielcza jak i zdrowy rozsądek. Taki układ nie ma zasadniczo zalet, gdyż powinno wykonać się prawidłowy drenaż (tj. odpowiedniej wielkości) lub studnię chłonną (ewentualnie układ kilku studni chłonnych).
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Montaż przydomowej oczyszczalni ścieków
Pierwszym etapem jest przyjazd ekipy montażowej na miejsce i rozładunek zbiornika oczyszczalni. Następnie wyznacza się dokładną lokalizację zarówno samego zbiornika, jak i odbiornika gruntowego, czyli elementu, do którego trafia oczyszczona woda. Kolejny krok to ustalenie wyjścia kanalizacji z budynku. Od tego punktu do miejsca posadowienia zbiornika prowadzona jest rura PVC o średnicy 160 mm, układana ze spadkiem 2%. Po doprowadzeniu przyłącza wykonuje się wykop pod zbiornik oczyszczalni. Na tak przygotowanym podłożu ustawia się zbiornik oczyszczalni, który podłącza się do przyłącza kanalizacyjnego. Zbiornik zasypuje się warstwowo i równocześnie zalewa wodą, co zapobiega jego deformacji.
Następnym etapem montażu przydomowej oczyszczalni ścieków jest budowa odbiornika, czyli miejsca rozsączania oczyszczonej wody.
Budowa odbiornika w zależności od warunków:
- Studnia chłonna - w tym wariancie wykonuje się głęboki wykop, na którego dno trafia warstwa otoczaków o grubości nawet 1,5 m. Studnia chłonna jest poziomowana, obsypywana kruszywem i zabezpieczana geowłókniną przed zamuleniem.
- Drenaż rozsączający w gruncie - rozpoczyna się od montażu studzienki rozdzielczej, a następnie wykonuje się wykopy pod nitki drenażu. Na dnie układa się kruszywo o frakcji 16-32 mm, na którym montuje się rury drenarskie ze spadkiem 0,5%.
- Drenaż rozsączający w nasypie - stosowany najczęściej przy wysokim poziomie wód gruntowych. Miejsce pod drenaż jest wykorytowane i w razie potrzeby grunt rodzimy zastępowany jest bardziej przepuszczalnym piaskiem. Na przygotowanym podłożu układa się warstwę żwiru, studzienkę rozdzielczą i rury drenarskie.
Po zamontowaniu zbiornika i odbiornika, teren jest starannie wyrównywany i przywracany do pierwotnego kształtu. Ostatnim etapem jest podłączenie zasilania elektrycznego oraz test działania wszystkich elementów.
Decydując się na oczyszczalnię przydomową z montażem, inwestor zyskuje pewność, że całość instalacji będzie działać zgodnie z projektem i bez problemów eksploatacyjnych. Koszt inwestycji zależy od kilku czynników: rodzaju oczyszczalni, wielkości zbiornika, warunków gruntowych oraz sposobu odprowadzania oczyszczonej wody.
Oczyszczalnie drenażowe a biologiczne
Oczyszczalnie drenażowe i biologiczne oczyszczalnie przydomowe wykorzystują te same procesy biologicznej neutralizacji ścieków. Różnica polega na tym, że w instalacji drenażowej właściwe oczyszczanie zachodzi w glebie, natomiast w przydomowej oczyszczalni biologicznej wszystkie procesy przebiegają w zamkniętym zbiorniku.
W efekcie do gleby jest odprowadzany oczyszczony ściek, czyli woda o takim stopniu czystości, że można nią podlewać uprawy lub odprowadzić do naturalnych cieków wodnych. Posiadacze oczyszczalni biologicznych mogą mieć problem z rodzajem gleby tylko wtedy, gdy zechcą rozsączać oczyszczone ścieki. W przypadku silnie gliniastego gruntu może okazać się konieczne zastosowanie studni chłonnej.
Oczyszczalnia biologiczna - nowoczesne rozwiązanie
Biologiczna oczyszczalnia ścieków to nowoczesne i zaawansowane rozwiązanie kwestii oczyszczania i odprowadzania ścieków. Głównymi atutami tego urządzenia są przemyślany projekt oraz konstrukcja o wysokiej odporności i trwałości. Wszystkie przydomowe oczyszczalnie biologiczne oferowane przez naszą firmę są zgodne z przepisami Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi (Dz.U.Ścieki oczyszczone przez biologiczną oczyszczalnię ścieków mogą być odprowadzane do cieków wodnych czy studni chłonnych, nie stanowiąc zagrożenia dla środowiska naturalnego.
Cały proces oczyszczania ścieków w oczyszczalniach biologicznych przebiega w zamkniętych zbiornikach, wykonanych najczęściej z laminatu poliestrowo-szklanego. Procesy gnilne w zbiornikach tradycyjnych przebiegają bardzo powoli i mogą być źródłem nieprzyjemnych zapachów i szkodliwych dla zdrowia wyziewów. Zdarza się tak w przypadku niewłaściwego montażu zbiorników na szambo.
W pierwszym ze zbiorników zachodzi wstępne oczyszczanie ścieków, które trafiają dalej, gdzie z udziałem biologicznie czynnych mikroorganizmów następuje ich napowietrzanie. Niedotleniony osad opada na dno i jest przepompowywany do osadnika wtórnego w postaci osadu nadmiernego.
W biologicznych oczyszczalniach ścieków wykorzystuje się również stałe złoże biologiczne, składające się z kamieni i systemu rur i siatek. Na powierzchni złoża rozwija się błona biologiczna z aktywnymi bakteriami. Odżywiają się one związkami zawartymi w ściekach i w ten sposób je aktywnie oczyszczają.
Wymagania prawne dotyczące przydomowych oczyszczalni ścieków
Podstawowymi problemami, które towarzyszą planowaniu budowy własnego systemu oczyszczania ścieków są wymagania prawne. Najczęściej pojawia się pytanie, czy konieczne jest pozwolenie na budowę, czy tylko zgłoszenie? Według aktualnych przepisów Prawa Budowlanego na budowę oczyszczalnia ścieków o wydajności do 7,5 m3/d lub zbiornika bezodpływowego o pojemności do 10 m3 wystarczy jedynie zgłoszenie.
Oprócz pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze pozwolenie wodnoprawne na wprowadzenie ścieków do środowiska. W tym przypadku, jeżeli odprowadzamy ścieki z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ilości do 5 m3 pozwolenie nie jest konieczne. Przepisy określają to jako zwykłe korzystanie z wód.
Pozwolenie jest obligatoryjne zawsze wtedy, gdy na terenie działki prowadzona jest działalność gospodarcza. Gdy ścieki będą odprowadzane do urządzeń wodnych (np. wyloty urządzeń kanalizacyjnych, za pośrednictwem których ścieki będą kierowane do ziemi, rowów, stawów i innych zbiorników wodnych, etc.) wymagane jest pozwolenie na wykonanie urządzenia wodnego.
Aktem prawnym, który reguluje warunki, jakie trzeba spełnić przy wprowadzeniu do wód lub ziemi ścieków oraz wód opadowych i roztopowych jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. Budowa oczyszczalni wiąże się także z uwzględnieniem parametrów wodnogruntowych. Szczegóły wymagań dla różnych rodzajów oczyszczalni zawarto w tabeli.
| Rodzaj oczyszczalni ścieków | Wymagania glebowe | Odległość od poziomu wód gruntowych | Wielkość działki (2) |
|---|---|---|---|
| z drenażem rozsączającym | dobrze lub średnio przepuszczalne (piaski, żwiry i lessy) | > 1,5 m (1) | duża (3) |
| biologiczna | - rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność,- poza granicami działki (6) | bez znaczenia | mała (4) |
| hydrobotaniczna | - rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność,- poza granicami działki (6) | bez znaczenia | duża (5) |
1 W przypadku, gdy wody gruntowe znajdują się zbyt wysoko, można zastosować kopiec filtracyjny (nasyp), o takiej wysokości, aby zachować minimalną odległość drenów od poziomu wód gruntowych
2 Konieczność zachowania minimalnych odległości na działce, regulowanych przez prawo, determinuje również wielkość działki, na której trzeba rozmieścić elementy systemu oczyszczalni.
3 System wraz z drenażem może zajmować nawet 90 m2, w zależności od ilości odprowadzanych ścieków
4 Oczyszczalnia może zajmować od 8 -10 m2
5 Powierzchnia pod wykop z drenażem oraz podzespoły oczyszczalni zależy od ilości domowników, przy założeniu, że będą to 4 osoby, około 15 m2
6 Wymagania glebowe nie mają wtedy znaczenia, ale wymagane jest Pozwolenie Wodnoprawne
Lokalizacja oraz zalecenia dla przydomowej oczyszczalni ścieków
Lokalizacja prywatnej oczyszczalni ścieków jest ściśle określona w przepisach prawa. Aktem, który zawiera takie wytyczne jest m. in. Prawo Wodne. Opisano w nim dopuszczalne odległości oczyszczalni od wybranych miejsc.
Należy zachować minimalne odległości posadowienia zbiornika, które zawarto w tabeli:
| Wyszczególnione obszary | Element przydomowej oczyszczalni ścieków | Minimalne odległości [m] |
|---|---|---|
| Dla zbiornika do 10 m3 | ||
| Studnia wody pitnej | Korpus zbiornika na nieczystości ciekłe | 15 |
| Instalacji rozsączania wody w gruncie | 30 | |
| Budynek jednorodzinny, rekreacyjny lub o zabudowie zagrodowej* | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 5 |
| Granica sąsiedniej działki***, droga, ciąg pieszydla budynków jednorodzinnych, rekreacyjnych lub o zabudowie zagrodowej | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 2 |
| Kąpieliska, plaże publiczne*** | Przydomowa oczyszczania ścieków | 1000 |
| Przewody telekomunikacyjne | Elementy przydomowej oczyszczalni ścieków np. szambo ekologiczne, system rozsączania oczyszczone ścieków w gruncie | 1,0 |
| Przewody elektryczne | 0,5 - 3,0 | |
| Wodociąg | 0,8 | |
| Przyłącze gazowe | 1,5 | |
| Roślinność (drzewa i inne) | Przydomowa oczyszczania ścieków | Zalecenie min. 3 |
*Wyjątkiem jest, gdy przepływowy szczelny zbiornik podziemny oczyszczalni jest podłączony do instalacji wentylacyjnej powyżej 0,6 m nad górną krawędzią okien i drzwi. W takiej sytuacji zbiornik może być posadowiony w dowolnej odległości od budynków.
***Dopuszcza się usytuowanie zbiorników bezodpływowych w odległości mniejszej niż 2 m od granicy działki, jeżeli na działce sąsiedniej znajdują się podobne urządzenia, ale pod warunkiem zachowania pozostałych odległości.
****Przepisy prawa zabraniają także, aby ścieki były kierowane do jezior oraz ich dopływów, jeżeli czas dopływu ścieków jest krótszy niż 24 godziny. Zabrania się doprowadzanie ścieków bezpośrednio do wód stojących lub podziemnych.
Zalecenia dotyczące lokalizacji zbiornika w odpowiedniej odległości od roślinności wynikają z podejścia zdroworozsądkowego. System korzeniowy mógłby uszkodzić w dalszej perspektywie elementy oczyszczalni. Oprócz tego korzenie utrudniają prace związane z posadowieniem i konserwacją instalacji. Niekorzystne jest umieszczanie zbiornika w zagłębieniach terenu, z uwagi na możliwość zalewania przez wody opadowe. W rezultacie może to powodować wypływanie ścieków. Ponadto niepotrzebnie obciąża to instalację. Takie umieszczenie oczyszczalni może skutecznie obniżyć jej efektywność.
tags: #oczyszczalnia #drenażowa #z #poletkiem #budowa #zasada
