Przydomowa Oczyszczalnia Drenażowa: Schemat Działania i Zasady Funkcjonowania
- Szczegóły
Przydomowa oczyszczalnia ścieków to system unieszkodliwiania ścieków bytowych, który dzięki naturalnym procesom biologicznym pozwala na ich skuteczne oczyszczenie i bezpieczne odprowadzenie do gruntu lub rowu melioracyjnego. W przeciwieństwie do szamba, które tylko magazynuje nieczystości, oczyszczalnia biologiczna realnie je utylizuje. Zrozumienie schematu działania przydomowej oczyszczalni ścieków pozwala świadomie podjąć decyzję inwestycyjną. Przydomowe oczyszczalnie ścieków to urządzenia, które neutralizują ścieki powstające w domu, gospodarstwie, hotelu.
Jak Działa Oczyszczalnia Drenażowa?
W prosty sposób omawiając sposób neutralizacji ścieków odbywa się poprzez filtrację ścieku i rozdzielenie go na osad oraz wodę. Osad jest wywożony specjalnymi beczkowozami i neutralizowany, a powstałą po filtracji wodę możemy odprowadzić np. do rowu melioracyjnego, gruntu lub „podlewać nią kwiaty”. Woda ta, ze względu na swój stopień czystości nie nadaje się do picia, ale śmiało może znaleźć zastosowanie w gospodarstwie.
Najprostsza i najpopularniejsza przydomowa oczyszczalnia ścieków to osadnik gnilny współpracujący z układem rozsączającym. Jest to rozwiązanie tanie i nie zużywające energii, proste w obsłudze i niezawodne w eksploatacji. Gromadzi wszystkie ścieki z gospodarstwa domowego. Osadnik o odpowiedniej pojemności usytuowany jest w pobliżu domu. W osadniku gnilnym ścieki zostają rozdzielone na drodze sedymentacji (osadzania) oraz flotacji (wypływania) na kożuch, osad oraz ciecz podczyszczoną "szarą wodę", która jest odprowadzana do dalszego procesu oczyszczania w gruncie.
- Ścieki z domu trafiają najpierw do pierwszej komory, czyli osadnika gnilnego.
- Podczyszczona ciecz przepływa do reaktora, gdzie do gry wchodzą bakterie tlenowe. To serce instalacji.
- W osadniku wtórnym oddziela się oczyszczoną wodę od nadmiaru osadu (który wraca do pierwszej komory).
Oczyszczona ciecz jest klarowna, bezwonna i w 98% czysta. Po przejściu pełnego cyklu oczyszczania biologicznego, woda (ciecz nadosadowa) trafia z powrotem do środowiska naturalnego - najczęściej do warstw wodonośnych gruntu. To jedna z największych zalet względem szamba.
Technologia Drenażu Rozsączającego
Najczęściej stosowaną technologią drugiej fazy oczyszczania jest układ rozsączający spełniający wymogi ochrony środowiska. Jest to jedna z technologii odprowadzająca ścieki do gruntu. System ten w małym stopniu ogranicza użytkowanie terenu, na którym jest zlokalizowany. Najaktywniejsza jest powierzchniowa warstwa gleby, zatem warto efektywnie wykorzystać jej zdolności samooczyszczające.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Funkcją drenażu jest rozprowadzanie ścieków z osadnika gnilnego do podłoża, w bardzo małych dawkach i na odpowiedniej powierzchni. W żwirowym podłożu, ewentualnie jeszcze w warstwie piasku usypanej poniżej, w warunkach dostępu tlenu rozwijają się mikroorganizmy tlenowe. Długość drenażu rozsączającego musi być dobrana odpowiednio do przepuszczalności gruntu i ilości użytkowników. Rury drenażowe układa się na głębokości około 40 - 80 cm pod powierzchnią terenu, ze spadkiem 0,5 - 1,5%, zgodnie z kierunkiem przepływu ścieków. Stąd wniosek, że technologia ta wymaga przeznaczenia pod drenaż znacznej powierzchni działki.
Można ograniczyć zapotrzebowanie na powierzchnię pod drenaż przez zastosowanie modułów rozsączających - konstrukcji o formie prętów sztywno połączonych ze sobą, wykonanych z różnych tworzyw. Moduły umożliwiają równomierne rozprowadzenie ścieków i zwiększają powierzchnię dla rozwoju błony biologicznej.
Warianty Drenażu Rozsączającego:
- Z Kopcem Filtracyjnym: W warunkach wysokiego poziomu wód gruntowych drenaż można ułożyć na wzniesieniu usypanym z piasku (kopiec filtracyjny) i zastosować dodatkowo pompę tłoczącą ścieki do drenażu.
- Z Filtrem Piaskowym: Gdy grunt jest nieprzepuszczalny (gliniasty lub ilasty), ścieki po przefiltrowaniu i oczyszczeniu w warstwach żwiru i piasku spływają do drenażu zbierającego, a następnie są odprowadzane do wód powierzchniowych lub do gruntu (np. przez tzw. studnię chłonną).
- Z Filtrem Gruntowo-Roślinnym: Zwane też oczyszczalniami korzeniowymi lub hydrobotanicznymi, stosuje się je najczęściej na terenach gliniastych lub ilastych, bądź gdy taka koncepcja odpowiada inwestorowi. Podczyszczone ścieki są rozsączane albo w żwirze i piasku, albo w ziemi, a całość obsadza się roślinnością występującą na terenach podmokłych: trzciną, pałką wodną, wierzbą krzewiastą lub żonkilami. Działanie oczyszczalni oparte jest na symbiozie roślin i mikroorganizmów rozwijających się w złożu filtra.
Porównanie Oczyszczalni Drenażowej i Biologicznej
| Cecha | Oczyszczalnia Biologiczna | Oczyszczalnia Drenażowa („Ekologiczna”) |
|---|---|---|
| Technologia | Zaawansowana (napowietrzanie, osad czynny) | Prosta (osadnik + drenaż w gruncie) |
| Skuteczność | Bardzo wysoka (do 98% redukcji) | Niższa (zależy od rodzaju gruntu) |
| Wymagana powierzchnia | Mała (wystarczy kilka m²) | Duża (rozbudowany system rur drenażowych) |
| Warunki gruntowe | Działa nawet przy wysokich wodach gruntowych | Wymaga gruntu przepuszczalnego i niskich wód |
| Koszt inwestycji | Wyższy (ok. 10-15 tys. zł) | Niższy (ok. 7-8 tys. zł) |
Z naszego doświadczenia wynika, że choć oczyszczalnia drenażowa jest tańsza w zakupie, coraz częściej inwestorzy wybierają modele biologiczne. Powód? Niskie koszty eksploatacji.
Koszty Eksploatacji i Żywotność
Podczas gdy wywóz szamba to koszt kilkuset złotych miesięcznie, oczyszczalnia wymaga opróżniania osadu raz na 9-12 miesięcy. Ekonomia: Mimo wyższego kosztu początkowego (10-15 tys. zł), inwestycja zwraca się średnio po 3 latach dzięki minimalnym kosztom eksploatacji (ok. Ekonomia eksploatacji: Choć montaż jest droższy (ok. 10-15 tys. Przydomową oczyszczalnię biologiczną opróżnia się z nadmiernego osadu średnio raz na 9-12 miesięcy. W przypadku prostszych oczyszczalni drenażowych (osadników gnilnych), wywóz osadu może być konieczny nieco rzadziej, np. Żywotność przydomowej oczyszczalni jest bardzo długa. Solidne zbiorniki wykonane z polietylenu wysokiej gęstości (HDPE) lub betonu mogą służyć przez 30, a nawet 50 lat.
Odzysk wody (Retencja): W dobie suszy, oczyszczona woda idealnie nadaje się do podlewania ogrodu (trawników, drzew ozdobnych).
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Instalacja i Formalności
W praktyce budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m³/dobę nie wymaga pozwolenia na budowę. Wystarczy zgłoszenie w starostwie powiatowym. Odbiór instalacji to formalność kończąca inwestycję. Należy zgłosić zakończenie budowy w starostwie powiatowym lub urzędzie gminy (zależnie od lokalnych przepisów).
Zasady Eksploatacji
Do oczyszczalni nie mogą trafiać substancje, które zabijają florę bakteryjną lub zatykają system. Silne detergenty na bazie chloru (np. Prawidłowo zamontowana i eksploatowana oczyszczalnia biologiczna nie wydziela nieprzyjemnych zapachów. Procesy zachodzące wewnątrz są tlenowe (bezwonne), a instalacja jest hermetyczna. Nieprzyjemny zapach może pojawić się jedynie w przypadku awarii dmuchawy, obumarcia bakterii (np.
Projektowanie i Układanie Drenażu Rozsączającego
Projektowanie drenażu rozsączajacego rozpoczyna się od określenia ilości ścieków w budynku, zdolności rozsączającej gruntu i głębokości położenia wody gruntowej. Właściwości rozsączające określa się na podstawie testu perkolacyjnego. Test polega na sprawdzeniu wodoprzepuszczalności gruntu. W tym celu wykonuje się odkrywkę gruntu na głębokość położenia drenów a następnie w dnie wykonuje się otwór o wymiarach 0,3×0,3 m i głębokości 0,15m (brzegi nie powinny być wygładzone). Do tak przygotowanego otworu wlewa się 10 litrów wody w celu nawilżenia gleby. Następnie wlewa się kolejne 12,5 litra wody i mierzy czas jej wsiąkania. Wyniki przeprowadzonego testu określą umowną kategorię gruntu.
Grubość podsypki pod rurą drenażu rozsączającego zależy od rodzaju gruntu, a ściślej mówiąc jego przybliżonej kategorii przepuszczalności. Przy bardzo dobrej przepuszczalności (kategoria A) powinienes nieco spowolnić przepływ ścieków z twoich drenów żeby nie zanieczyścić warstwy wodonośnej nieprzefiltrowanymi, nieoczyszczonymi ściekami. Przy bardzo dobrej przepuszczalności gruntu trzeba podsypać pod dreny przynajmniej 0,6m drobnego piasku.
Zasady Układania Rur Drenarskich:
- Maksymalna długość jednej linii rury drenarskiej, tak zwanej nitki, nie może przekraczać 20m.
- Rów do którego będziesz wkładał rury drenarskie nie może być węższy niż 50cm.
- Minimalny odstęp pomiędzy rurami drenarskimi powinen być przynajmniej 1,5 metra.
- Rury drenarskie układaj na głębokości minimum 0,5m, nie głębiej niż 1,0m pod powierzchnią gruntu.
- Rudy drenarskie oczyszczalni przydomowej układa się ze spadkiem od 0,5% do 1,5%, czyli na jednym metrze powinieneś mieć spadek od 0,5 do 1,5cm w kierunku przepływu ścieków. Im słabsza przepuszczalność, tym mniejszy spadek, 0,5% przy gruntach słabo przepuszczalnych.
- W wykopanym rowie najpierw wysyp podsypkę żwirową, ułóż dren a następnie obstp rurę drenarską żwirem.
- Pod rury drenarskie należy podsypać warstwę żwiru o grubości 0,25-0,5m lub 0,6m piasku.
Problemy i Konserwacja
Wśród najczęstszych problemów związanych z funkcjonowaniem oczyszczalni ścieków są: zator przepływu w rurach, nadmierna ilość osadu, a także powstawanie kożucha na powierzchni osadnika gnilnego. Problemy te najlepiej rozwiązać poprzez regularne kontrole, czyszczenie systemu, a w przypadku większych problemów - skonsultowanie się z wykwalifikowanym specjalistą.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Regularna konserwacja przydomowej oczyszczalni drenażowej zapewnia jej niezawodność, długą żywotność i wysoką skuteczność oczyszczania ścieków. W przypadku nagromadzenia nadmiernego osadu umożliwiamy jego dokładne usunięcie.
Mechanizm oczyszczania ścieków w glebie jest złożony. Gleba działa jak filtr, zatrzymuje te zawiesiny, których wielkość przekracza rozmiar porów glebowych. W glebie substancje mineralne i organiczne przekształcają się w związki mineralno-organiczne, rozpuszczalne w wodzie. Podziemne rozsączanie ścieków w naturalny sposób częściowo zamula powierzchnię filtrującą. Osad powstaje z substancji zawartych w cieczy wychodzącej z osadnika, bakterii oczyszczających, odżywiających się substancją organiczną w cieczy i strącania się tlenków żelaza i magnezu, które nadają osadowi czarny kolor. Zmiany te są zjawiskiem normalnym i nieuniknionym, nie wpływają ujemnie na jakość rozsączania.
tags: #oczyszczalnia #drenażowa #schemat

