Zanieczyszczenie Rzeki Kamienicy przez Oczyszczalnie Ścieków – Problem Małopolski
- Szczegóły
Problem zanieczyszczenia rzek w Małopolsce, w tym rzeki Kamienicy, jest alarmujący. Aktywiści z grupy Przyjaciele Raby alarmują: "W kraju panuje susza, tymczasem dodatkowo zatruwa się rzeki". Od początku maja w Małopolsce doszło do kilkunastu wycieków, a tłuste plamy i ścieki pojawiły się m.in. w Kamienicy, Dunajcu, Serafie, Mszance, Rudawie i Drwince.
Problem Zanieczyszczeń w Małopolsce
"Małopolska razem z Podkarpaciem mają chyba najgorszy stan wód i są regionami, gdzie do zanieczyszczeń dochodzi najczęściej" - komentuje Paweł Augustynek Halny. Najgorzej jest tam, gdzie jest duże zagęszczenie ludności.
Przekształca się na potęgę tereny na budowlane, więc gmina pozwala na coraz większą liczbę przyłączy do oczyszczalni. A im więcej budynków, im więcej przyłączy, tym bardziej obciążona oczyszczalnia ścieków. Wszyscy się cieszą, że gmina się rozwija, budują się domy, hotele i wyciągi, a potem jest zdziwienie, że oczyszczalnia nie wyrabia” - dodaje.
Na pytanie o to, gdzie sytuacja jest najtrudniejsza, Augustynek Halny odpowiada bez wahania - w Kamienicy. „Razem z Cecylią Malik (z kolektywu Siostry Rzeki) protestowaliśmy tam w grudniu, po jednym z dużych wycieków. Nic się nie zmienia i nie polepsza, tamtejsza oczyszczalnia cały czas ma ‘awarie’. Co chwilę zanieczyszcza rzekę i nikt jej w tym nie przeszkadza” - denerwuje się aktywista.
Sytuacja w Kamienicy
Kamienica to niewielka gmina niedaleko Limanowej leżąca nad rzeką o tej samej nazwie. Działają tam dwie oczyszczalnie - Kamienica i Szczawa. Z obydwóch w ostatnim czasie zanieczyszczenia wyciekły do rzeki. Zrzut ścieków ze Szczawy, o którym poinformowali nowosądeccy wędkarze, gmina nazywa „incydentem”. Wody Polskie nawet go nie odnotowują.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Co innego, jeśli chodzi o wyciek z oczyszczalni w Kamienicy. „Z uzyskanych informacji od terenowych pracowników Wód Polskich z Zarządu Zlewni w Nowym Sączu wynika, że oczyszczalnia ścieków w Kamienicy straciła możliwość biologicznego oczyszczania ścieków” - piszą urzędnicy.
Co to znaczy? Ścieki z każdej oczyszczalni powinny najpierw być oczyszczane mechanicznie, dwustopniowo. Pierwszym krokiem jest usunięcie dużych przedmiotów, które trafiły do kanalizacji. Później usuwane są osady, kamienie, żwir. Dopiero później ścieki są czyszczone biologicznie, za pomocą bakterii, które powodują, że nieczystości ulegają rozpadowi. Z oczyszczalni powinna wypływać czysta ciecz. W Kamienicy ścieki zostały jedynie „odcedzone” z przedmiotów i kamieni.
Do biologicznego oczyszczania nie doszło, a wyciek trafił prosto do rzeki. Co więcej, oczyszczalnia działała bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego, które wydawane jest przez Wody Polskie. Wójt gminy Kamienica, Władysław Sadowski, podkreśla w rozmowie, że pierwsze pozwolenie oczyszczalnia dostała w 2002 roku.
„Trzeba je co jakiś czas odnawiać. W kwietniu gmina wystąpiła o przedłużenie, ale nie dostała odpowiedzi. Podejrzewam, że opóźnienia są związane z pandemią. Nie mogliśmy jednak wyłączyć oczyszczalni w oczekiwaniu na decyzję, jest do niej podłączona duża część gminy” - twierdzi.
„Modernizacje w oczyszczalni w Kamienicy przeprowadziliśmy już w grudniu. Wszystkie urządzenia, jakie wtedy zainstalowaliśmy, są na gwarancji. Po wycieku do rzeki zorganizowaliśmy spotkanie dotyczące tej gwarancji, sprawdzaliśmy, co zawiodło” - mówi wójt Sadowski.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
„Przyczyn awarii, jak się okazało, było kilka. Po pierwsze, zawiódł system komputerowy. Były błędy w oprogramowaniu. Możliwe także, że do awarii przyczynił się błąd pracownika” - tłumaczy. Z notatki po spotkaniu, o którym mówi wójt, wynika m.in. że poziom cieczy w reaktorach, w których jest oczyszczana, był wprowadzony w centymetrach, a nie w metrach. Co więcej, na terenie oczyszczalni nie ma dostępu do Internetu, a więc nie jest możliwy zdalny podgląd jej pracy.
Obecnie obie oczyszczalnie w gminie działają normalnie. Mają być dodatkowo nadzorowane przez technologa. „Awaria w oczyszczalni w Kamienicy na szczęście została szybko usunięta. Wyciek nie był duży - 30-40 metrów sześciennych. Zaraz po zgłoszeniu zdecydowaliśmy się na wywóz ścieków beczkowozami do innej oczyszczalni, żeby zapobiec dalszemu zanieczyszczeniu rzeki” - dodaje wójt.
Jak donoszą lokalne media, sprawa może mieć swój dalszy ciąg. „Zostanie najprawdopodobniej zostanie skierowana do prokuratury, ponieważ istnieje uzasadniona przesłanka popełnienia przestępstwa poprzez wprowadzenie nieoczyszczonych ścieków do rzeki Kamienica Zabrzeska” - mówiła w rozmowie z „Gazetą Krakowską” Ewa Gondek, kierownik delegatury WIOŚ w Nowym Sączu.
Kary i Kontrole
Zapytaliśmy Wody Polskie i Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska o to, jaką karę może dostać gmina za działanie bez pozwolenia i zanieczyszczanie rzek. „Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska nakładają opłaty podwyższone za przekroczenie określonej w pozwoleniach wodnoprawnych jakości lub ilości wprowadzanych do środowiska ścieków. Wysokość opłaty podwyższonej zależy od ilości oraz składu wprowadzonych ścieków” - odpowiada WIOŚ.
Informuje dodatkowo, że po każdym incydencie przeprowadzane są kontrole. Natomiast Wody Polskie sprawdzają zakłady, „których działalność budzi wątpliwości”.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Zdaniem Pawła Augustynka Halnego, kary nakładane na gminy i przedsiębiorstwa są zbyt niskie i zazwyczaj oscylują wokół 500 - 1000 złotych. „Mamy aż trzy instytucje, które powinny pilnować oczyszczalni. Po pierwsze, gminy, bo to ich instalacje. Po drugie, Wody Polskie, które wydają pozwolenia wodnoprawne. Po trzecie, jest WIOŚ, który powinien interweniować” - wymienia.
„Sposoby tych interwencji są zbyt biurokratyczne. Często zdarza się, że przyjeżdża inspektor, patrzy na wodę, ale próbki nie pobiera. Sam byłem świadkiem sytuacji, jak policjant musiał prosić inspektora, żeby taką próbkę pobrał. Poza tym, oczyszczalnia w Kamienicy od 14 kwietnia działała bez pozwolenia. To znaczy, że nikt przez ponad miesiąc się tym nie przejął?” - zaznacza.
Cały system kontroli i kar, zdaniem Augustynka Halnego, powinien zostać zmieniony. W petycji, którą kieruje do premiera, resortów środowiska, gospodarki wodnej, spraw wewnętrznych, obrony narodowej, a także do instytucji zajmujących się środowiskiem, pisze: „Najwyższy czas na nadanie tej sprawie właściwego, ogólnokrajowego priorytetu i zaprzestanie pobłażania zatruciom rzek! Prawo, kontrole, system kar, prewencja, i urzędy powinny nadążać za problemem, a nie tkwić w administracyjnym bezruchu i obserwować jak kolejny i kolejny raz niszczy się ekosystemy wodne!”
Reakcja Komisji Europejskiej
Problem zauważyła również Komisja Europejska, która wezwała Bułgarię, Czechy, Francję i Polskę do przestrzegania unijnych przepisów dotyczących oczyszczania ścieków komunalnych. aż 1183 aglomeracje w Polsce nie posiadają systemu zbierania ścieków komunalnych. Ponadto w 1282 aglomeracjach ścieki nie podlegają odpowiedniemu oczyszczaniu przed odprowadzeniem. Co więcej, w 426 aglomeracjach nie zapewniono bardziej rygorystycznego oczyszczania ścieków komunalnych odprowadzanych na obszary wrażliwe. KE dała upomnianym krajom cztery miesiące na naprawę nieprawidłowości.
Przyszłość Gospodarki Wodnej
„Przede wszystkim powinny powstać procedury, które od razu powstrzymują zanieczyszczenie. Cały proces jest zbyt zbiurokratyzowany i zbyt długi. Co z tego, że ktoś po czasie dostanie 500 zł kary? Wyciek powinien być powstrzymany natychmiast, a dopiero potem można dochodzić, kto i ile ma zapłacić” - tłumaczy Augustynek Halny.
„System kontroli też się nie sprawdza, bo do awarii dochodzi wciąż w tych samych miejscach. Chciałbym się też dowiedzieć, dlaczego władza samorządowa wyższego szczebla się nie interesuje wyciekami do rzek? Dlaczego nie interweniuje wojewoda? To są w Małopolsce notoryczne przypadki, a mnie, jako obywatela, nie zadowalają odpowiedzi: tak u nas było i tak jest. A na razie tylko takie odpowiedzi słyszałem” - dodaje.
Koalicja Ratujmy Rzeki wsparła działania małopolskich aktywistów i wystąpiła do GIOS-iu oraz Wód Polskich o „przeprowadzenie natychmiastowych kontroli wszystkich zgłoszonych przypadków, ukaranie winnych i podjęcia zdecydowanych kroków zapobiegawczych”. Napisała także pisma do Najwyższej Izby Kontroli i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, domagając się sprawdzenia prawidłowości wydawania środków krajowych i unijnych na inwestycje przy oczyszczalniach ścieków.
„Od wszystkich czterech instytucji oczekujemy wdrożenia systemowych rozwiązań zapobiegających masowemu zrzucaniu nieoczyszczonych ścieków i zabijaniu życia w naszych rzekach” - piszą aktywiści.
Projekty Związane z Oczyszczaniem Ścieków w Regionie
Poniżej przedstawiono listę projektów związanych z oczyszczaniem ścieków i gospodarką wodną w regionie:
- Nawojowa - biologiczna oczyszczalnia ścieków - złoże zraszane i osadnik wtórny dla Technikum Hodowlanego na potoku Srebrnik: projekt techniczny 1971
- Nowy Sącz - oczyszczalnia ścieków rzeźni na rzece Kamienica: projekt techniczno-roboczy 1971
- Nawojowa - przebudowa oczyszczalni ścieków dla Technikum Hodowlanego na potoku Srebrnik: projekt techniczny 1966-1971
- Stary Sącz - oczyszczalnia ścieków i kanalizacji osiedla Nad Moszczenicą - Księży Potok: projekt techniczny 1971
- Łabowa - przebudowa oczyszczalni ścieków Grabarni, rzeka Kamienica Nawojowska: decyzja, projekt 1971
- Nowy Sącz - zezwolenie na budowę urządzeń do oczyszczania ścieków z rzeźni - rzeka Dunajec: decyzja 1971
- Zbyszyce - budowa oczyszczalni ścieków dla Ligii Ochrony Kraju: decyzja, projekt 1969-1971
- Nowy Sącz - kolektor nad rzeką Kamienicą, odprowadzenie ścieków sanitarnych, przemysłowych, wód opadowych - rzeka Kamienica Nawojowska: decyzja, projekt 1971-1972
Oczyszczalnie Ścieków w Powiecie Limanowskim
Co roku z terenu powiatu limanowskiego odprowadzane jest ogółem ok. Q śr. Q max. m. Q śr. Q max. oczyszczalnia o wydajności 3,6 m3/d dla Szkoły Podstawowej Nr 3 w Kasince Małej gm. oczyszczalnia o wydajności 3,7 m3/d dla Ośrodka Zdrowia w Kasince Małej gm. oczyszczalnia o wydajności 3,6 m3/d dla Szkoły Podstawowej Nr 1 w Lubomierzu gm. oczyszczalnia o wydajności 6,5 m3/d dla Szkoły Podstawowej w Łostówce gm. oczyszczalnia o wydajności 14,0 m3/d dla Szkoły Podstawowej w miejscowości Glisne gm. oczyszczalnia o wydajności 9,0 m3/d dla Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Szczyrzycu gm. oczyszczalnia o wydajności 5,0 m3/d dla Szkoły Podstawowej w Kostrzy gm. oczyszczalnia o wydajności 4,0 m3/d dla Domu Wczasowego w Słupi gm. oczyszczalnia o wydajności 10,0 m3/d dla Szkoły Podstawowej w Sadku gm. oczyszczalnia o wydajności 4,0 m3/d dla Szkoły Podstawowej Nr 4 w Słopnicach gm. oczyszczalnia o wydajności 6,5 m3/d dla Szkoły Podstawowej Nr 2 w Słopnicach gm.
Powyższe oczyszczalnie ścieków obsługują 21,0 % (tj. ok. 25,1 tyś. mieszkańców) ludności powiatu. Największa ilość ścieków pochodzi z Gminy Tymbark - ok. 1214000 m3/rok. Mają na to wpływ przede wszystkim ścieki przemysłowe pochodzące z zakładów „TYMBARK” S.A.
Na terenie powiatu gospodarka ściekowa ograniczona jest w większości do indywidualnych przydomowych zbiorników (szamb). Zbiorcze systemy kanalizacyjne posiadają jedynie centra gmin i miast. Najbardziej rozwiniętą kanalizację zbiorczą posiada miasto Limanowa, do której podłączonych jest ok. 63% gospodarstw domowych.
Oczyszczalnie Ścieków w Gminach
Gmina Dobra
Gmina Dobra posiada jedną oczyszczalnię ścieków w Dobrej. Jest to oczyszczalnia ścieków bytowo-gospodarczych typu „Biokon” o przepustowości maksymalnej 326 m3/d. Odbiornikiem ścieków oczyszczonych jest rzeka Łososina. Z ogólnej liczby mieszkańców wynoszącej ok. 8 tyś. ze zbiorczej sieci kanalizacyjnej korzysta jedynie 7,2 % tj. 306 budynków, w tym zakłady użyteczności publicznej, znajdujące się na terenie miejscowości Dobra.
Na terenie gminy nie ma dobrze rozwiniętego i funkcjonującego systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych. Obecnie taki - sprawnie funkcjonujący system posiada jedynie wieś Jodłownik, do którego podłączonych jest około 4,8% mieszkańców wsi.
W fazie wykonywania jest realizacja nowego systemu kanalizacji sanitarnej w rejonach o zabudowie rozproszonej, tj. w pozostałych miejscowościach wchodzących w skład gminy. W zabudowaniach nie posiadających funkcjonującego systemu kanalizacyjnego ścieki gromadzone są w zbiornikach bezodpływowych - tzw. Obecnie gmina posiada jedną oczyszczalnię ścieków zlokalizowaną w miejscowości Jodłownik. Projektowane jest jeszcze wybudowanie dwóch oczyszczalni: - w Szczyrzycu i Mstowie.
Gmina Kamienica
Na terenie gminy Kamienica znajdują się dwie oczyszczalnie ścieków, w Szczawie i Kamienicy. Oczyszczalnia ścieków w Szczawie została wybudowana w latach 1994-1995 nad rzeką Kamienicą wraz z kanalizacją. Swoim zasięgiem obejmuje ona 240 gospodarstw domowych. Jest to oczyszczalnia biologiczno-mechaniczna typu „Biokon”, sterowana ręcznie. Ścieki surowe trafiają do oczyszczalni przez kolektor ściekowy PCV długości 2,5 km.
Ogólnie jest to kanalizacja typu grawitacyjnego. Istnieje również możliwość zewnętrznego wrzutu zawartości indywidualnych zbiorników wybieralnych (szamb). Ta możliwość jest wykorzystywana. Zanieczyszczenia przewozi się tu beczkowozami, należy dodać, że również spoza terenów gminy. Odbiornikiem ścieków oczyszczonych jest rzeka Kamienica.
Oczyszczalni ścieków w Kamienicy została zaprojektowana w roku 1999 przy założeniu, że większa część gminy będzie skanalizowana w jej kierunku. Jest to oczyszczalnia ścieków mechaniczno-biologiczna o zaprojektowanej maksymalnej przepustowości 670 m3/d. W projekcie założono, że ilość obsługujących mieszkańców wyniesie 3125. Gospodarstwa nie podłączone do sieci kanalizacyjnej są w większości wyposażone w zbiorniki wybieralne - szamba.
Po napełnieniu ich zawartość jest wywożona beczkowozami do oczyszczalni ścieków w Szczawie lub w Kamienicy. Obszar gminy nie posiada całkowicie uregulowanej gospodarki ściekowej.
Gmina Laskowa
Centrum wsi Laskowa posiada zbiorczą oczyszczalnię ścieków biologiczno-mechaniczną typu EKO-CLEAR/II SBR o wydajności 100 m3/d. Druga zbiorcza oczyszczalnia ścieków EKO-CLEAR/II SBR o wydajności 50 EKO-CLEAR/II SBR funkcjonuje w Ujanowicach. W Laskowej i Ujanowicach istnieją sieci kanalizacyjne obejmujące centrum każdej wsi. Na terenie gminy nie istnieje sieć kanalizacji opadowej.
Gmina Limanowa
Gminę Limanowa zamieszkuje ok. 22 tyś mieszkańców, jest to największa gmina w Powiecie Limanowskim. Skanalizowana jest w 7 %, zaś oczyszczalnie ścieków posiadają tylko miejscowości: Męcina, Stara Wieś-Wola i Mordarka. Ostatnio oddano do użytkowania oczyszczalnię ścieków w Siekierczynie. Z kanalizacji sanitarnej korzysta ok. 1570 mieszkańców gminy. Sumaryczna długość kanalizacji zbiorczej w gminie wynosi ok.
Oczyszczalnia ścieków w Męcinie obejmuje swoim zasięgiem około 1000 mieszkańców, jest to oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna „Biotex” wybudowana w 1994r. Średniodobowa przepustowość wynosi 150 m3/d, przy czym obecne wykorzystanie szacuje się na 90 %. Na oczyszczalni istnieje również możliwość zewnętrznego zrzutu ścieków z indywidualnych zbiorników (szamb). Ścieki oczyszczone odprowadzane są do potoku Smolnik.
Oczyszczalnia ścieków w Starej Wsi została oddana do użytkowania w 1995r łącznie z wybudowaną kanalizacją sanitarną. Oczyszczalnia ta jest typu mechaniczno-biologicznego o przepustowości 15 m3/d. Miejscowość Mordarka obsługiwana jest przez oczyszczalnię ścieków o przepustowości średniodobowej równej 170 m3/d. Jest to typowa oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna która posiada również punkt zlewny dla dostarczanych taborem asenizacyjnym ścieków ze zbiorników bezodpływowych - szamb.
W 2004r. oddano do użytkowania oczyszczalnię ścieków wraz z kanalizacją na terenie miejscowości Siekierczyna - Podlas. Gospodarstwa nie podłączone do sieci kanalizacyjnej są w większości wyposażone w zbiorniki wybieralne, tzw.
Gmina Łukowica
W gminie Łukowica sieć kanalizacji zbiorczej posiadają dwie miejscowości: Łukowica i Świdnik. W chwili obecnej w Gminie Łukowica przygotowywany jest projekt pn. Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków w Łukowicy”. Głównym celem projektu jest zwiększenie przepustowości oczyszczalni do 190 m3/d, co pozwoli na rozbudowanie systemu kanalizacyjnego poprzez podłączenie do oczyszczalni ok. Całkowite skanalizowanie gminy przewiduje się zrealizować do 2015 roku poprzez wykonanie w następnym etapie kanalizacji sanitarnej dla miejscowości Jadamwola, Roztoka i pozostałej części gminy.
Gmina Mszana Dolna
Gmina Mszana Dolna objęta jest programem kanalizacji dla całego terenu gminy opracowanym w ramach „Kompleksowego programu utrzymania czystości wód zlewni rzeki Raby”. Dla potrzeb gminy Mszana Dolna oraz miasta Mszana Dolna funkcjonuje jedna miejska oczyszczalnia ścieków w Mszanie Dolnej. oczyszczalnia o wydajności 14,0 m3/d dla Szkoły Podstawowej w m. Znaczna część mieszkańców gminy korzysta ze szczelnych zbiorników na scieki bytowe (szamba). Gmina ta nie posiada gminnej oczyszczalni ścieków. Powstające na terenie gminy ścieki komunalne są kierowane do oczyszczalni ścieków w Mszanie Dolnej.
System sieci kanalizacyjnej nie jest jednolity. Cześć mieszkańców korzysta ze zbiorczej kanalizacji, a cześć z przydomowych zbiorników (szamb). Nieczystości z tych zbiorników są okresowo wywożone do oczyszczalni.
Gmina Niedźwiedź
Gmina Niedźwiedź w zakresie gospodarki ściekowej działa w ramach Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa. Jednym z podstawowych zadań Związku przyjętych do realizacji w ostatnich latach jest „Kompleksowy Program Utrzymania Czystości Wód Zlewni Raby od Źródeł do Zapory w Dobczycach. odcinek kanalizacji sanitarnej od uprzednio zaprojektowanej oczyszczalni w Podobinie do skrzyżowania z kolektorem odprowadzającym ścieki z Mszany Górnej do oczyszczalni ścieków w Mszanie Dolnej.
Ostatnio zakończono realizację odcinka łączącego miasto Mszana Dolna z Gminą Niedźwiedź, kanalizację Niedźwiedź I (część lewobrzeżna), kanalizację Niedźwiedź II (część prawobrzeżna) oraz kanalizację na terenie Gorczańskiego Parku Narodowego.
Gmina Tymbark
Sieć kanalizacyjna na terenie gminy Tymbark obejmuje miejscowość Tymbark i część Podłopienia. Ścieki sa odprowadzane i oczyszczane w oczyszczalni ścieków zakładów „TYMBARK” S.A. Do sieci kanalizacyjnej podłączone są 233 budynki położone w centralnej części Tymbarku, w tym budynki użyteczności publicznej. Szacunkowo około 1200 mieszkańców jest podłączonych do sieci, czyli ok. Zakładowa oczyszczalnia przyjmuje 170 m3/d ścieków komunalnych. Obsługą sieci kanalizacyjnej zajmuje się gminny Zakład Gospodarki komunalnej.
Najnowsza oczyszczalnia ścieków, w miejscowości Tymbark, posiada przepustowość31 m3/d i jest do niej obecnie podłączonych 13 budynków. Zlewnia ta obejmuje cześć Tymbarku - osiedle Podwisiołki. Długość sieci kanalizacyjnej na terenie miasta wynosi 21,5 km, podłączonych do niej jest 825 budynków. Około 62% ludności miasta korzysta z sieci kanalizacyjnej. Nieskanalizowane rejony miasta: osiedle Chmielnik, ul. Krakowska, ul. Grunwaldzka, ul. Biedronia i przyległe, osiedle Starodworskie, osiedle Zarębki, osiedle przy ul. Ceglarskiej, ul. Graniczna, przyległe do ulicy M.B. mechaniczno-biologiczna oczyszczalnia ścieków przy ul.
Gospodarka Ściekowa w Limanowej
Z powyższych informacji wynika, że gospodarka ściekowa w mieście Limanowa jest tylko częściowo uregulowana. Na terenie miasta istnieje ok. Na terenie miasta znajduje się jedna mechaniczno-biologiczna oczyszczalnia ścieków komunalnych obsługująca gminy wiejskie Mszana Dolna i Niedźwiedź oraz miasto Mszana Dolna, a także jedna mała oczyszczalnia przydomowa. Z komunalnej oczyszczalni korzysta 4500 mieszkańców miasta, co stanowi 59,2 % ludności miasta.
Związek Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa, będący zarządzającym oczyszczalnią ścieków w Mszanie Dolnej podpisał na terenie miasta 533 umowy z gospodarstwami domowymi, 3 umowy z Spółdzielniami Mieszkaniowymi i ok. Znaczna część mieszkańców miasta korzysta ze szczelnych zbiorników na ścieki bytowe (szamba).
tags: #oczyszczalnia #ścieków #rzeka #Kamienica
