Oczyszczalnia Biologiczna Schroniska Górskiego Odrodzenie: Wyzwania i Perspektywy
- Szczegóły
Współcześnie w badaniach nad funkcjonowaniem regionów turystycznych, w tym głównie regionów o wysoko rozwiniętej funkcji turystycznej, podkreśla się ścisły związek pomiędzy możliwościami ich dalszego rozwoju a koniecznością zachowania jakości walorów środowiska przyrodniczego. Turystyka, szczególnie turystyka masowa, jest czynnikiem znaczących przeobrażeń w środowisku przyrodniczym obszarów recepcji turystycznej, przyczyniając się tym samym do obniżenia warunków wypoczynku.
Skala presji, jaką wywiera turystyka na środowisko przyrodnicze, a równocześnie świadomość potrzeby zachowania walorów przyrodniczych dla dalszego rozwoju turystyki, narzucają konieczność harmonijnego kształtowania funkcji turystycznej w miejscowościach turystycznych, zgodnie z ideą rozwoju zrównoważonego. Kwestia trwałego rozwoju miejscowości i regionów turystycznych w Polsce nabiera szczególnego znaczenia w związku z transformacją społeczno-gospodarczą państwa oraz w świetle obecnych i oczekiwanych funkcji turystyki w rozwoju lokalnym.
Dodatkową trudnością we właściwym zarządzaniu rozwojem regionów turystycznych w Polsce są trwałe, infrastrukturalne pozostałości centralnie sterowanego wypoczynku socjalnego minionego systemu, a także nieuregulowany status własnościowy części obiektów turystycznych. Problem relacji pomiędzy jakością środowiska przyrodniczego, jakością wypoczynku a utrzymaniem rozwoju tradycyjnych obszarów recepcji turystycznej wymaga szczególnego podkreślenia w obecnej dobie swobody podróżowania, kształtowania się nowego modelu wypoczynku w Polsce po 1989 r. oraz coraz częściej podkreślanej konkurencyjności regionów turystycznych w przyciąganiu ruchu turystycznego.
Beskid Śląski należy obecnie do najintensywniej zagospodarowanych regionów turystycznych polskiej części Karpat. przyczynił się do wykształcenia oraz specjalizacji funkcji recepcji ruchu turystycznego w miejscowościach położonych na jego obszarze. Szczególna rola w tym względzie przypada tradycyjnym ośrodkom turystycznym o randze ogólnopolskiej, jak Wisła, Ustroń oraz Szczyrk. Bliskie położenie konurbacji górnośląskiej sprawiło, iż rozwój zjawisk turystycznych w Beskidzie Śląskim odbywał się w warunkach wyjątkowych na skalę ogólnopolską.
Równolegle z rozwojem funkcji turystycznej następowały znaczące zmiany w środowisku przyrodniczym. Za główne siły sprawcze tego typu przemian należy uznać szybkie tempo urbanizacji turystycznej terenów wiejskich prowadzone od lat 60. XX w. oraz masowy ruch turystyczny. Wskazane powyżej przesłanki stały się impulsem do podjęcia badań nad zależnościami pomiędzy rozwojem turystyki, oddziaływaniem tego rozwoju na środowisko przyrodnicze a możliwościami dalszego kształtowania funkcji turystycznej przez miejscowości turystyczne na obszarze Beskidu Śląskiego.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
W niniejszym opracowaniu rozwój turystyki w Beskidzie Śląskim przedstawiono z wydzieleniem jego etapów w ujęciu historycznym, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych oraz poprzez pogłębioną analizę obecnego stanu wyposażenia miejscowości w bazę turystyczną. Zakres czasowy analizy rozwoju turystyki obejmuje okres od początku pojawienia się zjawisk turystycznych na badanym obszarze (XVIII w. ) do roku 2001. Złożoną problematykę przemian środowiska przyrodniczego na skutek rozwoju turystyki na obszarze Beskidu Śląskiego starano się przedstawić poprzez szczegółową analizę procesu przystosowania przestrzeni geograficznej tego regionu dla potrzeb ruchu turystycznego.
Przejawem owego procesu jest zagospodarowanie turystyczne rozumiane, z jednej strony, jako działalność mająca na celu: a) ochronę i adaptację dla potrzeb ruchu turystycznego walorów turystycznych, a więc tych elementów środowiska geograficznego, które stanowią właściwy cel przestrzenny wyjazdów turystycznych; b) zapewnienie możliwości dojazdu do obszarów i obiektów stanowiących cele wyjazdów turystycznych; c) zapewnienie turystom niezbędnych warunków egzystencji w celu podróży lub na szlaku.
Z drugiej strony zaś, zagospodarowanie turystyczne rozumiane jest jako wynik tej działalności, określany także mianem zespołu urządzeń turystycznych, infrastruktury turystycznej lub bazy materialnej turystyki (Kowalczyk 2000; Rogalewski 1977; Warszyńska, Jackowski 1979). Dla uzyskania obrazu przestrzennego relacji turystyka a środowisko przyrodnicze i inne funkcje społeczno-gospodarcze regionu wyodrębniono obszary objęte antropopresją turystyczną w Beskidzie Śląskim.
Zakres przestrzenny badań obejmował obszar Beskidu Śląskiego, jako jednostki fizycznogeograficznej, według podziału Kondrackiego (1988). Jednakże, z uwagi na fakt niezgodności przebiegu granicy fizycznogeograficznej Beskidu Śląskiego z granicami administracyjnymi, do badań wybrano miejscowości położone w całości lub częściowo na jego obszarze, są to: Bielsko-Biała, Brenna, Bystra, Cisiec, Cisownica, Górki, Istebna, Jaworze, Jaworzynka, Kamesznica, Koniaków, Laliki, Leszna Górna, Lipowa, Meszna, Nieledwia, Ostre, Przybędza, Radziechowy, Slotwina, Szare, Szczyrk, Twardorzeczka, Ustroń, Węgierska Górka oraz Wisła (ryc. 2). Włączenie do analizy miejscowości położonych częściowo w obrębie Beskidu Śląskiego, szczególnie jeśli chodzi o jego granicę wschodnią i południowo-wschodnią, wynikało z faktu koncentracji w tych wsiach większości lub całości bazy turystycznej na obszarze badań.
Problemy Schroniska Odrodzenie
Robert Dziubek, który przez trzy lata był dzierżawcą schroniska Odrodzenie na Przełęczy Karkonoskiej, opisuje trudności związane z infrastrukturą obiektu. Według niego, schronisko od lat nie było modernizowane, a jego stan techniczny jest bardzo zły.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
- W tym schronisku od lat nic nie zrobiono. Infrastruktura jest w makabrycznym stanie - opowiada.
Szczególnym problemem jest przestarzała kotłownia, która nie jest w stanie ogrzać całego budynku, co powoduje dyskomfort dla gości, zwłaszcza w zimie.
- Patrz pan na tę kotłownię. Ma 135 kilowatów, a ten dom ma dwa i pół tysiąca metrów kwadratowych! Nie ma siły, by dało się go ogrzać taką kotłownią. Powinna być przynajmniej dwa razy silniejsza!
Awarie Oczyszczalni Ścieków
Kluczowym problemem ekologicznym jest niesprawna oczyszczalnia biologiczna ścieków. Robert Dziubek relacjonuje:
- Oto biologiczna oczyszczalnia ścieków, zamontowana tu 7 lat temu - mówi Robert Dziubek. - Popsuta! Nie było komu jej konserwować… W oczyszczalni popsuły się pompy. Zostały zabrane do naprawy na Słowację. Nie wróciły już do schroniska.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Brak sprawnej oczyszczalni powoduje, że ścieki gromadzone są w szambie, które w okresach wzmożonego ruchu turystycznego przelewa się, stanowiąc zagrożenie dla środowiska.
PTTK, które jest właścicielem schroniska, nie zapłaciło za naprawę. Ścieki pozostają więc w szambie (dawniej były pompowane do oczyszczalni). Pan Dziubek opowiada, że gdy ludzi w schronisku było dużo, szambo się przelewało.
Problemy z Dostawą Prądu
Schronisko Odrodzenie boryka się również z częstymi przerwami w dostawie prądu, co dodatkowo utrudnia jego funkcjonowanie, zwłaszcza w sezonie zimowym.
- Odrodzenie zasilane jest prądem z Czech - mówi Ryszard Dziubek. -Gdy Czesi budowali po swojej stronie granicy hotel, zabezpieczyli się jakoś przed problemami w dostawach energii. Właściciele Odrodzenia tego nie zrobili. W zimie bardzo często nie ma prądu.
Brak prądu powoduje wyłączenie pomp zabezpieczających budynek przed wodą gruntową, co prowadzi do zalewania kotłowni i dalszych problemów z ogrzewaniem.
Gdy nie było prądu, wyłączały się pompy zabezpieczające budynek przed wodą gruntową. Woda zalewała kotłownię, która przestawała działać. W całym schronisku robiło się bardzo zimno.
Stanowisko Właściciela
Prezes spółki Sudeckie Hotele i Schroniska, Grzegorz Błaszczyk, kwestionuje niektóre zarzuty Roberta Dziubka. Twierdzi, że dzierżawca znał stan obiektu przed podpisaniem umowy i zobowiązał się do inwestycji, których nie zrealizował.
- Ten pan doskonale znał stan obiektu, gdy decydował się na dzierżawę - mówi prezes spółki Grzegorz Błaszczyk. - Wszelkie zaniedbania są wynikiem niewłaściwej eksploatacji przez niego. Zobowiązał się do zainwestowania w schronisko stu tysięcy złotych. Co obiecywał pan Dziubek? Między innymi modernizację systemu ogrzewania, by oparty był na mazu-cie, kolektory słoneczne, siłownię wiatrową, a nawet obserwatorium astronomiczne. Nie wykonał nic.
Prezes Błaszczyk dodaje, że dzierżawca był zobowiązany do prawidłowej eksploatacji urządzeń, a spółka nie była informowana o problemach z przelewającym się szambem.
- Z umowy dzierżawy wynika, że dzierżawca zobowiązany jest do prawidłowej eksploatacji urządzeń zainstalowanych w obiekcie. Co do oczyszczalni - nie wiem, gdzie pan Dziubek wysłał te pompy. Poleciłem zamówić nowe. Nic mi nie wiadomo o tym, że szambo się przelewało. Nie byłem na ten temat informowany przez dzierżawcę - wyjaśnia prezes.
Przyszłość Schroniska
Obecnie schronisko ma nowych dzierżawców, a spółka Sudeckie Hotele i Schroniska planuje dalsze kroki w celu poprawy jego stanu. Kluczowe będzie rozwiązanie problemów z oczyszczalnią ścieków, modernizacja systemu ogrzewania oraz zapewnienie stabilnych dostaw energii elektrycznej. Poprawa infrastruktury jest niezbędna dla zachowania walorów turystycznych regionu i komfortu odwiedzających.
tags: #oczyszczalnia #biologiczna #schronisko #górskie #Odrodzenie
