Charakterystyka Oczyszczalni Ścieków w Łosicach w Kontekście Zrównoważonego Rozwoju
- Szczegóły
Łosice aktywnie uczestniczą w Programie „Plan Działań dla Miast. Modelowa lokalność” z projektem „Proekologiczne, zielone Partnerstwo”, co ma przyczynić się do wypracowania wspólnej wizji zrównoważonego rozwoju polskich miast poprzez wymianę doświadczeń. Włączając się w światowy trend zrównoważonej przemiany przestrzeni miejskich oraz realizując projekt w ramach „Planu Działań dla Miast”, Łosice uczestniczą w dyskusji na temat rozwoju terenów zurbanizowanych oraz tworzeniu platformy dla systematycznego udoskonalania i wdrażania dobrych wzorców w lokalnych politykach miejskich.
Działania Łosic realizowane w ramach „Planu Działań dla Miast” w projekcie „Proekologiczne, zielone Partnerstwo” odwołują się do 9., 13. i 15. Celu Zrównoważonego Rozwoju, tj. Innowacyjność, przemysł, infrastruktura, Działania w dziedzinie klimatu oraz Życie na lądzie. Realizacja tego projektu wpisuje się w rozstrzygnięcia strategiczne w dokumentach strategicznych Łosic wymienionych w raporcie.
Krótka Charakterystyka Gminy Miejsko-Wiejskiej Łosice
Gmina Łosice leży we wschodniej części województwa mazowieckiego, w powiecie łosickim, na terenie historycznego Podlasia. Obszar miasta i gminy wynosi 121,22 km2. Przez gminę przepływa rzeka Toczna, lewobrzeżny dopływ Bugu. W obrębie gminy znajduje się 21 sołectw i pięć osiedli.
Jako miasto powiatowe Łosice pełnią rolę ośrodka administracyjno-gospodarczego, są ośrodkiem handlowym, centrum oświatowym i medycznym dla sąsiednich gmin. Z punktu widzenia gospodarczego Łosice stanowią zagłębie pieczarkarskie i drobiarskie, są też ważnym ośrodkiem samochodowego transportu krajowego i międzynarodowego. Miasto jest lokalnym węzłem komunikacji samochodowej.
Zbiegają się tu trasy: Lublin - Białystok, Warszawa - Siedlce - Białystok, Warszawa - Janów Podlaski - Terespol. Przez północno-zachodnią część gminy przebiega linia kolejowa Warszawa - Hajnówka ze stacją w Niemojkach. Gmina leży na szlaku turystycznym prowadzącym do miejscowości nadbużańskich położnych na terenie Parku Krajobrazowego „Podlaski Przełom Bugu”, a także do znanych i ciekawych miejsc kultu religijnego (Leśna Podlaska, Kodeń) oraz do słynnej stadniny koni w Janowie Podlaskim.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
W taksonomii grup funkcjonalnych gmin stworzonej przez Przemysława Śleszyńskiego Łosice należą do grupy I3_GMW: gminy miejsko-wiejskie o umiarkowanej funkcji rolniczej.
Pod względem wartości przyrodniczych teren gminy Łosice jest zróżnicowany. Znaczącą część obszaru zajmują ekosystemy silnie przekształcone z dominacją pól uprawnych. Wśród nich znajduje się niewielki udział lasów i zadrzewień.
Na terenie miasta Łosice dominują grunty rolne, zajmujące blisko 80% powierzchni miasta, znacznie mniejsze powierzchnie zajmują grunty zabudowane - blisko 13% powierzchni. Wyraźnie mniejsze powierzchnie zajmują tereny leśne - zaledwie 6,4%, pozostałe tj. grunty pod wodami i inne zajmują mniej niż 1%. Na terenach otaczających miasto Łosice - w granicach gminy - również przeważają grunty rolne, zajmujące przeszło 84% powierzchni, kolejną pozycję stanowią grunty leśne - blisko 12%, natomiast grunty zurbanizowane to jedynie 3,5% powierzchni.
Przedstawione zestawienia wskazują, że na terenie gminy zdecydowanie przeważają grunty rolne i to one wpływają na charakterystykę jej środowiska. W tak silnie przekształconych warunkach niezwykle istotne są pozostałości ekosystemów półnaturalnych leśnych i wodnych.
Przedstawiona struktura użytkowania gruntów jest typowa dla tej części Mazowsza, gdzie w większości gmin dominuje użytkowanie rolnicze pokrywające 70-80% powierzchni, z pokryciem lasami mieszczącym się w granicach 10-20%. Jest to mniej niż oczekiwana średnia dla Polski, czyli około 30% powierzchni, a w gminie Łosice udział ten jest jeszcze mniejszy.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Dominację silnie przekształconych ekosystemów łagodzi znaczący udział wśród gruntów rolnych łąk i pastwisk - powyżej 15%, co pozytywnie wpływa na różnorodność biologiczną tak w ujęciu florystycznym, jak i faunistycznym.
Najcenniejsze Ekosystemy Gminy
- Ekosystemy wodne ze stawami rybnymi w Woźnikach i Rudniku, w dolinie Tocznej - stanowią ostoję wielu lęgowych i przelotnych gatunków ptaków; wśród ptaków lęgowych znajdują się gatunki zagrożone wyginięciem lub rzadkie w skali kraju czy regionu środkowo-wschodniej Polski.
- Ekosystemy wodne z niewielkimi zbiornikami wodnymi o naturalnym charakterze, jak i sztucznym (głównie po eksploatacji torfu); stanowią bardzo ważne miejsca dla rozrodu wielu gatunków płazów.
- Ekosystemy łąkowe zwłaszcza łąk podmokłych z dobrze zachowanymi naturalnymi zespołami roślinnymi.
- Ekosystemy łąk suchych - występujące w miejscach dawnych żwirowni, stanowiących siedliska wielu sucho- i ciepłolubnych roślin i zwierząt (owady).
Najbardziej urozmaicona jest wschodnia część gminy, gdzie znajduje się więcej terenów podmokłych i obszarów leśnych. Można tu spotkać różne gatunki dużych ssaków. W lasach występują też ciekawe i jedne z największych w Polsce gatunki motyli dziennych podlegające ochronie.
Gmina Łosice znajduje się między dwoma odcinkami korytarzy ekologicznych. Odcinek Siedlecki obejmuje dolinę Liwca, biegnący na południe i zachód od gminy w odległości około 5 km. Odcinek Dolina Dolnego Bugu ciągnie się na północ i wschód od gminy, w odległości około 1,5 km.
Na terenie gminy znajduje się niewiele form ochrony przyrody, należą do nich: fragment otuliny Parku Krajobrazowego „Podlaski Przełom Bugu” w rejonie Patkowa oraz kilkanaście pomników przyrody, w tym cztery klony pospolite, siedem jesionów wyniosłych i wiąz szypułkowy w rejonie Toporowa oraz dwa użytki ekologiczne w rejonie Huszlewa. Na terenie miejskim formy ochrony przyrody reprezentuje tylko jeden pomnik przyrody, wiąz szypułkowy koło domu kultury, i użytek ekologiczny „Storczykowa Łąka” o powierzchni 2,61 ha.
Celem ochrony tego ostatniego jest zachowanie zbiorowisk roślin łąkowych z gatunkami takimi, jak: ostrożeń łąkowy, sitowie leśne oraz zespół szuwaru niskiego budowanego przez turzycę sztywną, szpaler starych wierzb, których obecność podnosi walory krajobrazowe i wpływa na bioróżnorodność terenu, który stanowi środowisko występowania rzadkich w Polsce motyli łąkowych: czerwończyka większego i czerwończyka fioletka.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
W sąsiednich gminach zlokalizowane są obiekty i obszary objęte różnymi formami ochrony przyrody: Nadbużański Obszar Chronionego Krajobrazu w gminie Platerów, około 1,5 km od północnej granicy gminy Łosice; Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Bugu zlokalizowany około 10 km na północ od gminy Łosice; najbliższy Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Głogi” w odległości około 17 km w gminie Mielnik; kilka rezerwatów przyrody, w tym: około 8 km na południowy wschód rezerwat „Klimonty” (gmina Mordy); około 15 km na południowy wschód rezerwat „Chmielinne” (gmina Leśna Podlaska); w odległości kilkunastu kilometrów na północny wschód rezerwaty „Kózki”, „Zabuże” i „Mierzwice” (gmina Sarnaki); w odległości kolejno około 9, 11 i 12 km rezerwaty „Dębniak”, „Kaliniak” i „Przekop” (gmina Korczew). Ponadto w gminie Sarnaki położone jest Stanowisko Dokumentacyjne „Wychodnia Głazów Mierzwice”; przy granicy z gminą Platerów - użytek ekologiczny „Łozowisko” (użytek 15, użytek 8 i użytek 9); w gminie Olszanka - użytki ekologiczne „Łużyk”, „Na błotach”, „Błotniak” i „Białe Błota”; w gminie Stara Kornica - użytek 13.
Na terenie gminy nie występuje sieć Natura 2000. Najbliżej położonymi obszarami sieci Natura 2000 są: obszar specjalnej ochrony siedlisk „Ostoja Nadbużańska (PLH 140011) - około 3 km od północnej granicy gminy; obszar specjalnej ochrony ptaków „Dolina Dolnego Bugu” (PLB 140001) - około 9 km od północnej granicy gminy; obszar specjalnej ochrony ptaków „Dolina Liwca” (PLB 140002) - około 6 km od południowej granicy gminy oraz obszar specjalnej ochrony siedlisk „Ostoja Nadliwiecka” (PLH 140032) - około 6 km od południowej granicy gminy.
Zagrożenia Środowiska Przyrodniczego w Gminie Łosice
- Zanieczyszczenie powietrza związane z niską emisją powietrza.
- Słaba odnawialność zasobów wodnych i zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnych.
- Zagrożenia powierzchni ziemi, w tym gleb wynikające ze nielegalnego składowania odpadów i słabej jakości gleb.
- Zagrożenia wynikające z postępującej zabudowy, zwłaszcza zabudowy rozproszonej, w tym powierzchni magazynowo-produkcyjnych (co wpływa na kosztochłonność projektowanej infrastruktury).
- Zagrożenia dla różnorodności biologicznej - wynikające ze struktury użytkowania - zbyt mały udział lasów, brak obudowy biologicznej cieków, zbyt mały udział roślinności zwłaszcza drzew i krzewów w granicach terenów zwartej zabudowy, niewłaściwy dobór roślinności.
Główne Wyzwania i Ich Ujęcie w Strategii Rozwoju Miasta
Łosice zainicjowały i są liderem partnerstwa „Razem dla rozwoju”, zakwalifikowanego do pilotażowego projektu Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) „Centrum Wsparcia Doradczego” (CWD). W miasto wraz z 15 innymi samorządami stara się wypracować wspólne działania, które zamierza realizować z uwzględnieniem zasad zrównoważonego rozwoju.
Miasto wypracowało cztery projekty strategiczne, z czego od początku najważniejszy był projekt „Proekologiczne, zielone Partnerstwo” w ramach celu strategicznego: Razem dla zielonego rozwoju - współpraca samorządów i społeczności obszaru Partnerstwa, włączająca także podmioty zewnętrzne na rzecz zrównoważonego, nie dewastującego środowiska, rozwoju obszaru. Jest to projekt wielozadaniowy, który obejmuje zagadnienia związane z gospodarką wodno-kanalizacyjną, OZE, klastrami energetycznymi, ochroną powietrza, termomodernizacją, wymianą oświetlenia, gospodarką odpadami itp.
Zadania te wpisują się w wybrane Cele Zrównoważonego Rozwoju: Cel 9. (przedsięwzięcia infrastrukturalne), Cel 13. (przedsięwzięcia przeciwdziałające zmianom klimatu, szczególnie związane z OZE, termomodernizacją), Cel 15. (zrównoważone użytkowanie ekosystemów lądowych w tym prawidłowa gospodarka odpadami i infrastruktura wodno-kanalizacyjna).
Realizowany w ramach Celu 15. Razem dla zielonego rozwoju odpowiada na następujące, kluczowe wyzwania i problemy miasta Łosice:
- Ochrona nieodnawialnych/trudno odnawialnych zasobów środowiska - powietrza, wody, gleby, przyrody, krajobrazu i przeciwdziałanie zmianom klimatycznym, przestrzeni.
- Ochrona ekosystemów lądowych w miastach jako absorbentów dwutlenku węgla przyjmujących rolę kompensowania emisji gazów cieplarnianych/węgla i emisji miejskich.
- Poprawa jakości środowiska w mieście i ochrona komponentów środowiska przyrodniczego.
- Podjęcie pilnych i znaczących działań w celu zmniejszenia degradacji siedlisk przyrodniczych i gleb, wynikającej z zagrożeń środowiska przyrodniczego.
- Promowanie instrumentów (np. prawnych, finansowych, kompensacyjnych) sprzyjających wdrażaniu zielonej infrastruktury w skali miejsca.
- Uchwalanie dokumentów strategicznych i planistycznych wpisujących się w politykę kształtowania struktury przestrzennej miasta podnoszącej jakość środowiska w zakresie - ochrony, wzmacniania i uspołeczniania elementów systemu przyrodniczego miasta, racjonalnego...
tags: #łosice #oczyszczalnia #ścieków #charakterystyka
