Lecznicze właściwości i zastosowanie borowiny
- Szczegóły
Borowina jest znana i ceniona w medycynie naturalnej od wieków. To naturalny surowiec, który jest rodzajem torfu przetworzonego przez bakterie. Powstaje w wilgotnych warunkach z butwiejących roślin. Borowina ma wielorakie działanie prozdrowotne - wspomaga leczenie stawów, mięśni, kości, chorób kobiecych, przywraca skórze blask i jedwabistą gładkość.
O właściwościach i zastosowaniu borowiny opowie Mirosław Derdziński, przedstawiciel Uzdrowiska Kamień Pomorski S.A.
Co to jest borowina?
Borowina to organiczny osad torfowy bogaty w humus, kwasy humusowe i minerały. Powstaje przez setki, a nawet tysiące lat w warunkach beztlenowych na torfowiskach. Jej unikalny skład chemiczny i właściwości termiczne czynią ją surowcem leczniczym.
Uzdrowiska Polskie (Kamień Pomorski, Iwonicz-Zdrój, Konstancin-Zdrój, Nałęczów) pozyskują borowinę leczniczą ze złóż w Kamieniu Pomorskim. Tu znajdują się ogromne złoża borowiny.
Borowina porównywana jest do torfu, ale ten nie zawsze ma właściwości lecznicze. Gdy borowina nie spełnia ściśle określonych norm, nie ma właściwości leczniczych. Aby borowina była uznana za produkt leczniczy, musi być poddana specjalistycznej ocenie, którą przeprowadza Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny. Dopiero po uzyskaniu odpowiednich certyfikatów i świadectw jakości można pozyskany surowiec wykorzystywać do zabiegów leczniczych.
Przeczytaj także: Technologie Oczyszczania Ścieków w Łochowie
Wiele osób korzystających po raz pierwszy z zabiegów uzdrowiskowych zastanawia się, czym jest borowina i jakie rzeczywiście są jej właściwości. Okazuje się, że borowina pomocna jest nie tylko w leczeniu różnego rodzaju chorób, ale również w zabiegach odnowy biologicznej, poprawiających kondycję skóry. Torf borowinowy to nic innego jak dobroczynne złoża powstałe z obumarłej roślinności, których formowanie rozpoczęło się wiele lat przed nasza erą. Jako mieszkańcy Polski mamy niezwykłe szczęście, bo to właśnie w Europie Środkowo-Wschodniej występują najcenniejsze pokłady borowiny. Jedne z najlepszych i najbogatszych polskich złóż borowinowych zlokalizowane są w Połczynie-Zdroju, dzięki czemu leczniczy torf wykorzystywany jest podczas zabiegów w Uzdrowisku Połczyn.
Borowina zawiera całą paletę substancji, które dobroczynnie wpływają na nasz organizm. Są to m.in. kwasy huminowe, aminokwasy, bituminy, mikro- i makroelementy, enzymy czy estrogeny, które podczas aplikacji borowiny na ciało wnikają w głąb skóry i oddziałują nawet na głęboko zlokalizowane ograny. Temperatura borowiny 38-42°C (która jednak nie parzy, bo wolno oddaje ciepło) pozwala na rozgrzanie wybranych części ciała, co wspomaga organizm m.in. w leczeniu chorób zwyrodnieniowych stawów, stanów pourazowych kości, stawów, okostnej i mięśni. Kobiety, które zastanawiają się, czym jest borowina, powinny wiedzieć, że ten składnik naturalny jest niezwykle pomocy w przypadłościach kobiecych. Torf borowinowy wspomaga leczenie niepłodności, łagodzi objawy menopauzy i silnie rozgrzewa m.in.
Borowina musi odpocząć
Pokłady borowiny czerpane z Kamienia Pomorskiego znajdują się pod 40-centymetrową warstwą ziemi. Wydobywanie borowiny nie jest łatwe, ponieważ teren jest podmokły i zastosowanie ciężkiego sprzętu nie jest możliwe. Wiele prac trzeba wykonać ręcznie.
Bezpośrednio po wydobyciu borowina nie nadaje się do użytku. Musi „odpocząć” na hałdach, aby odpłynął z niej nadmiar wody. Kiedy osiągnie odpowiednią konsystencję, jest przerabiana na kilka sposobów, aby mogła być zastosowana do zabiegów leczniczych. Najbardziej znanym produktem jest pasta borowinowa, nazywana też borowiną drobno mieloną. Pasta może być wykorzystywana do kąpieli borowinowych i do okładów.
Borowina w woreczkach jest chętnie wykorzystywana w rehabilitacji przez hotele, obiekty sanatoryjne i salony piękności z ograniczonymi możliwościami technicznymi, uniemożliwiającymi stosowanie borowiny w formie zawijań czy kąpieli. Z uwagi na łatwość użycia i prostą utylizację może być także stosowana jako przedłużenie kuracji uzdrowiskowej w domu.
Przeczytaj także: Właściwości wody demineralizowanej
Borowina mielona jest przeznaczona tylko do okładów. Nie nadaje się do kąpieli borowinowych, ponieważ zawiera duże fragmenty roślin, które mogą zatykać odpływ w wannie.
Borowina lecznicza - jaki ma skład?
Zawarte w borowinie składniki działają przeciwzapalnie, wpływają korzystnie na różne struktury stawów, szczególnie na ilość i jakość mazi stawowej, działają adsorpcyjnie w stosunku do skóry i tkanki podskórnej, prowadząc do jej oczyszczenia.
W składzie borowiny znajdują się:
- substancje organiczne
- kwasy huminowe (kwasy humusowe i hymatomelanowe, fulwokwasy)
- bituminy (żywice, woski, sterydy)
- inne (cukry, białka, alkaloidy, garbniki, pektyny, enzymy, ligniny, celuloza, hemiceluloza)
- składniki mineralne
- makroskładniki: chlorki, siarczany, wodorowęglany, Ca, Mg, Na, K, Al, Fe
- mikroskładniki: mangan, miedź, kobalt, cynk, jod, fluor, brom
Borowina lecznicza - zastosowanie
Torf leczniczy (borowina) ma zastosowanie w:
- chorobach zwyrodnieniowo-wytwórczych kręgosłupa i stawów
- chorobach pourazowych narządu ruchu
- schorzeniach zapalnych skóry
- przykurczach stawów
- chorobach reumatycznych mięśni
- neuralgiach obręczy biodrowej i barkowej
- wybranych schorzeniach neurologicznych
Ponadto borowina jest naturalnym kosmetykiem dla skóry, zwalcza cellulit i modeluje sylwetkę.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
W Uzdrowisku Połczyn spotkamy się z zabiegami borowinowymi, tj. zawijania, fasony, fanga, a także tampony, które wykorzystuje się dopochwowo w leczeniu ginekologicznym.
W dermatologii i kosmetyce - borowina jest wykorzystywana w pielęgnacji skóry z tendencją do podrażnień, suchości, łuszczenia czy dyskomfortu.
W ginekologii - stosowana w wybranych procedurach uzdrowiskowych, m.in.
W terapii dolegliwości układu nerwowego - w uzdrowiskach wykorzystuje się ją m.in.
W problemach układu pokarmowego - tradycyjnie stosowana w leczeniu uzdrowiskowym, m.in.
Borowinę można również z powodzeniem stosować do poprawy kondycji skóry. Własne, borowinowe spa można z zaplanować w domu dzięki kosmetykom TERRA Zdrój, których głównym składnikiem jest unikalna połczyńska borowina.
W praktyce balneologicznej stosuje się ją w postaci okładów, kąpieli i kompresów. Działa miejscowo: poprawia mikrokrążenie, przyspiesza metabolizm tkanek i redukuje napięcie mięśniowe. W chorobach reumatycznych daje ulgę; w rehabilitacji przyspiesza rekonwalescencję po urazach. W dermatologii wykorzystuje się jej właściwości oczyszczające i łagodzące stany zapalne skóry.
Salony kosmetyczne, ośrodki spa oraz uzdrowiska oferują szeroki wybór zabiegów borowinowych, w tym okłady, maski i kąpiele z wykorzystaniem naturalnych surowców torfowych.
W balneologii podkreśla się, że borowina może wspierać naturalne procesy regeneracyjne skóry i tkanek miękkich, redukować napięcie mięśniowe oraz sprzyjać poprawie komfortu ruchu. Balneoterapia to forma terapii uzdrowiskowej polegająca na wykorzystaniu naturalnych surowców, takich jak borowina, solanki i wody termalne. Od wieków stosuje się ją jako wsparcie w leczeniu przewlekłych problemów skórnych oraz dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego.
zabiegi do pielęgnacji skóry problematycznej - preparaty borowinowe są wykorzystywane w zabiegach wygładzających, zmiękczających i wspierających naturalne procesy regeneracji naskórka, m.in.
Borowina - właściwości i działanie
Zabiegi, w których wykorzystuje się właściwości borowiny, mają działanie:
- przeciwzapalne
- bakteriostatyczne
- oczyszczające i odtruwające (dializa skórna)
- antyoksydacyjne
- powodujące przekrwienie tkanek
- regenerujące na skórę (zastosowanie w kosmetyce)
- rozluźniające na mięśnie
- poprawiające ruchomość stawów
Borowina wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i immunomodulujące.
Borowina - przeciwwskazania do stosowania
Przeciwwskazania do stosowania borowiny:
- ostre i podostre stany zapalne
- niewydolność krążeniowa i oddechowa
- nieuregulowane nadciśnienie tętnicze
- niedokrwistość
- choroby naczyń krwionośnych, zwłaszcza miażdżyca i zakrzepowe zapalenie żył
- gorączka
- skłonność do krwawień
- zmiany zapalne i rany skóry
- zaburzenia czucia
Okłady z borowiny
Przed zabiegiem borowina jest podgrzewana do 38-40 st. C. Po uzyskaniu odpowiedniej temperatury okłada się chore miejsca na ciele pacjenta. Grubość warstwy borowiny to 2 centymetry. Następnie leczony fragment ciała jest przykrywany folią, aby utrzymać borowinę na miejscu. Pacjent jest okrywany ciepłym ręcznikiem lub kocem, aby jak najdłużej utrzymać temperaturę. Zabieg trwa od 15 do 30 minut.
Kąpiele borowinowe
Do ich przygotowania wykorzystuje się borowinę drobno mieloną. Kąpiel w zawiesinie borowinowej trwa od 15 do 30 minut. Aby kąpiel borowinowa miała działanie lecznicze, należy zadbać o proporcje borowiny i wody. Zgodnie ze sztuką bierze się jedną część borowiny i dwie części wody. Inaczej mówiąc, do wanny o pojemności 100 litrów trzeba dodać 30 kg borowiny. Jeśli proporcje te zostaną zaburzone, kąpiel borowinowa będzie miała tylko działanie upiększające. Ten rodzaj borowiny może być stosowany także do kąpieli miejscowych, np. łokcia, stóp czy nadgarstka.
Borowina - plastry
Plastry z borowiną to bardzo popularna i wygodna do stosowania forma leczenia. Może być także wykorzystywana w domu. Warstwa borowiny jest umieszczona na fizelinie i spakowana do woreczka foliowego. Woreczki są do jednorazowego użycia.
Jak przeprowadzić zabieg w domu? Jak nałożyć na ciało plastry z borowiną?
To bardzo proste! Woreczek w opakowaniu foliowym należy umieścić w naczyniu z gorącą wodą na ok. 15 minut i podgrzać do ok. 40 st. C. Po podgrzaniu woreczek trzeba wyjąć z wody, następnie - przeciąć foliową ochronę nożyczkami: najpierw dwa krótsze boki torebki, następnie przez środek torebki. Potem należy rozchylić torebkę, nie usuwając jej, i przyłożyć woreczek (stroną bez folii) na chore miejsce na ciele. Lekko dociskając, uformować woreczek tak, by dokładnie przylegał do wybranej okolicy ciała. Przeciętą folię należy rozłożyć na woreczku, a następnie nakryć kocem lub ręcznikiem. Woreczek z borowiną powinien przysłaniać bolące miejsce. Zabieg na większą powierzchnię ciała wymaga zastosowania dwóch lub więcej woreczków. Zabiegi z borowiny powinny trwać ok. 20-30 minut codziennie lub co drugi dzień przez około 10 dni. Jeśli po upływie 10-15 dni nie nastąpi poprawa, należy skonsultować się z lekarzem.
Uwaga! Plastrów z borowiną nie należy podgrzewać w kuchenkach mikrofalowych, ponieważ mikrofale zabiją substancje organiczne zawarte w borowinie.
Czy borowinę można używać wielokrotnie?
Zdecydowanie nie! Nie tylko względy higieniczne przemawiają za tym, aby borowina użyta do jednego zabiegu nie była ponownie wykorzystywana. Uzdrowiska Polskie utylizują ją w wyrobiskach po borowinie.
Jednak ważniejszym powodem, dla którego nie należy ponownie wykorzystywać borowiny, jest to, że w masie borowinowej są organiczne substancje czynne, które przenikają przez skórę do organizmu. Inaczej mówiąc, organizm „pobiera” z borowiny wszystkie cenne, lecznicze substancje. Nie odradzają się one, a więc ponowne użycie tej samej borowiny nie ma sensu i nie może być traktowane jako zabieg leczniczy.
Borowina lecznicza - zachowaj ostrożność
Warto wiedzieć, że zabiegi borowinowe, zwłaszcza te stosowane na dużej powierzchni ciała, zalicza się do zabiegów ciężkich lub bodźcowych. Oznacza to, że może to być spore obciążenie dla organizmu. Dlatego też borowiny nigdy nie należy nakładać w okolicy serca. Po każdym rozległym zabiegu borowinowym należy przez 15-30 minut odpoczywać. Odczuwanie zmęczenia po np. obłożeniu całych pleców borowiną jest naturalne. Dlatego też lepiej samemu nie wybierać takiej kuracji. O tym, po poznaniu naszego stanu zdrowia, powinien zadecydować lekarz. Konsultacji lekarskiej wymagają także pacjenci, którzy przyjmują leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Sami możemy skorzystać z okładu borowinowego, gdy boli nas kostka, nadgarstek, kolano lub bark. Inaczej mówiąc, niewielki fragment ciała.
Jakość borowiny zależy od składu organicznego, pH, zawartości popiołu oraz obecności zanieczyszczeń. Aby ocenić jej przydatność leczniczą, wykonuje się badania laboratoryjne: analiza humusowa, granulometria, oznaczenie zawartości popiołu i metali ciężkich. Przydatne są także próby termiczne - pomiar pojemności cieplnej i przewodności. W kontekście przygotowania eksploatacji złoża niezbędne jest badanie gruntu. Tu wchodzi sondowanie statyczne (CPTu) - metoda dająca ciągły profil oporu stożka (qc), tarcia tulei (fs) i ciśnienia porowego (u). CPT pozwala określić miąższość torfu, jego warstwowanie i nośność podłoża.
Złoża borowiny występują na obszarach o specyficznych warunkach hydrologicznych - najczęściej w kotlinach i dolinach rzecznych oraz w strefach przybrzeżnych. Polska ma liczne torfowiska; złóż poszukuje się głównie na północy i wschodzie kraju. Wydobycie musi uwzględniać ochronę środowiska: rekultywację, kontrolę wód gruntowych i monitoring biologiczny.
Borowina to cenny surowiec o udokumentowanych właściwościach leczniczych i szerokim zastosowaniu w rehabilitacji oraz medycynie uzdrowiskowej. Jakość materiału wymaga dokładnych badań - zarówno laboratoryjnych, jak i terenowych. Sondowanie statyczne oraz analizy chemiczne są kluczowe dla bezpiecznej i zrównoważonej eksploatacji złóż.
tags: #lochow #woda #borowinowa #demineralizowana #zastosowanie #właściwości
