Lakier Dyspersyjny: Właściwości, Zastosowanie i Znaczenie w Poligrafii
- Szczegóły
Lakiery dyspersyjne odgrywają ważną rolę w branży poligraficznej, oferując korzyści zarówno estetyczne, jak i funkcjonalne. Ich zastosowanie wpływa na poprawę jakości oraz trwałości wydruków, a także - choć w dość minimalnym stopniu - na ich wygląd, nie wydzielając przy tym intensywnego zapachu. Co więcej, lakiery dyspersyjne przyczyniają się do ekologicznego podejścia w produkcji, dzięki niższej emisji szkodliwych substancji. Dlatego jest bardzo ceniony w branży poligraficznej.
Co to jest lakier dyspersyjny?
Lakier dyspersyjny, znany również jako lakier wodny, to rodzaj lakieru, w którym cząsteczki polimerowe są zawieszone w wodzie. Nazwa „dyspersyjny” pochodzi od sposobu, w jaki polimery, a więc substancje o bardzo dużej masie cząsteczkowej, rozpraszają się w wodzie. Dzięki temu, lakiery dyspersyjne są bardziej przyjazne dla środowiska w porównaniu do lakierów rozpuszczalnikowych, które wykorzystują szkodliwe rozpuszczalniki organiczne. Główne składniki lakieru dyspersyjnego to polimery, woda oraz dodatki poprawiające jego właściwości. Zawiera on ponad 50% wody, dlatego zaliczany jest do lakierów wodnych.
Proces produkcji lakieru dyspersyjnego polega przede wszystkim na dokładnym wymieszaniu wszystkich składników, które powinny być użyte w odpowiednich proporcjach.
Właściwości lakieru dyspersyjnego
Lakier dyspersyjny jest trwały, odporny na zużycie i działanie czynników atmosferycznych. Ponadto charakteryzuje się wysoką elastycznością, co zmniejsza ryzyko odpryskiwania i pękania. Ze względu na swoje właściwości jest powszechnie stosowany w branży poligraficznej do zabezpieczenia druku. Lakier dyspersyjny może być dostępny w wykończeniach, takich jak matowe, półmatowe czy błyszczące, co pozwala na uzyskanie pożądanych efektów wizualnych. Na pokrytej powierzchni tworzy solidną, bezbarwną powłokę, która wydobywa głębię kolorów.
Rodzaje lakierów dyspersyjnych
Lakiery dyspersyjne można podzielić na kilka podstawowych rodzajów, zależnie od ich przeznaczenia i pożądanych efektów:
Przeczytaj także: Ochrona środowiska a lakiery
- Lakiery dyspersyjne błyszczące - nadają bardzo delikatny, prawie niewidoczny połysk, który może delikatnie podkreślać kolory i dodawać drukom eleganckiego wyglądu.
- Lakiery matowe - tworzą powierzchnię bez połysku, nadając drukom bardziej profesjonalny i stonowany wygląd.
Zalety lakierów dyspersyjnych
Lakier dyspersyjny ma wiele zalet, które przyczyniają się do jego dużej popularności w branży poligraficznej. Konsystencja preparatu sprawia, że jest on łatwy w aplikacji i szybko schnie, co pozwala na szybkie wykończenie powierzchni. Po wyschnięciu pokryty nim materiał wykazuje dużą odporność na wilgoć oraz zarysowania. Gładka powierzchnia jest również odporna na zabrudzenia i łatwa w utrzymaniu w czystości.
Ponieważ lakier nie zawiera toksycznych związków, nie stanowi zagrożenia dla człowieka i środowiska. W dobie rosnącej świadomości ekologicznej, zastosowanie lakierów dyspersyjnych zamiast innych lakierów jest również korzystne z punktu widzenia ochrony środowiska.
Porównanie lakierów dyspersyjnych z innymi lakierami drukarskimi
Lakier dyspersyjny nie jest jedynym preparatem do zabezpieczenia druku. Oprócz niego stosowane są też inne substancje, takie jak lakier rozpuszczalnikowy czy lakier UV.
Lakier dyspersyjny należy do lakierów wodnych, dlatego szybko schnie, przede wszystkim przez wsiąkanie, ale też parowanie. Natomiast lakiery rozpuszczalnikowe tworzone są na bazie celulozy i żywic modyfikujących. Schną wyłącznie poprzez parowanie. Z kolei lakiery UV tworzą najbardziej trwałą powłokę. Są nieszkodliwe dla zdrowia i dlatego mogą być stosowane w branży spożywczej. Ich wadą jest bardziej skomplikowana metoda aplikacji.
Alternatywą do lakierów dyspersyjnych, czyli tych na bazie wody, są lakiery offsetowe olejowe, które w podobny sposób zabezpieczają druk. Lakiery na bazie olejowów mają zasadniczą wadę - wydzielają bardzo intensywny, drażniący, specyficzny zapach, co dyskwalifikuje je w produkcji wyrobów do kontaktu z żywnością.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Zastosowanie lakierów dyspersyjnych
Preparat ten stosowany jest w różnych branżach, takich jak poligrafia, produkcja opakowań, przemysł meblowy oraz chemiczny. Sprawia, że nadruk ma bardziej wyrazisty kolor i jest przede wszystkim trwały. Znakomicie zabezpiecza różnego rodzaju powierzchnie papierowe, tekturowe lub drewniane. Lakiery te są wykorzystywane w różnych rodzajach produktów, od czasopism, przez katalogi, po materiały reklamowe.
Lakier dyspersyjny pełni kilka istotnych funkcji, które mają istotne znaczenie zarówno dla jakości druku, jak i dla ochrony drukowanych materiałów. Nadruk powinien być odpowiednio zabezpieczony przed wilgocią oraz uszkodzeniami. Znakomicie do tego celu nadaje się lakier dyspersyjny, który szybko schnie i jest bardzo wytrzymały.
Lakier dyspersyjny nakłada się na arkusz papieru bezpośrednio podczas procesu druku z dodatkowego agregatu, aby więc móc zaaplikować lakier dyspersyjny należy posiadać maszyny drukującą z odpowiednią liczbą stacji. Z jednej strony koszt lakieru dyspersyjnego podnosi koszty produkcji o cenę jego zakupu i dochodzi konieczność zastosowania maszyny z dodatkową stacją, z drugiej strony zastosowanie dyspersji zamiast innych uszlachetnień sprawia, że finalnie koszty uszlachetnienia i tak są niższe.
Warstwa dyspersyjna, utworzona po aplikacji i wyschnięciu lakieru dyspersyjnego, pełni kilka istotnych funkcji, które mają kluczowe znaczenie zarówno dla jakości druku, jak i dla ochrony drukowanych materiałów.
Rodzaje lakierów dyspersyjnych ze względu na skład
- Lakiery akrylowe: są najczęściej stosowanymi lakierami do druku, charakteryzującymi się dobrą przyczepnością do różnych podłoży, wysoką odpornością na zarysowania i wilgoć oraz przyjaznym dla środowiska składem.
- Lakiery poliuretanowe: są bardziej wytrzymałe i odporne na zużycie niż lakiery akrylowe.
- Lakiery winylowe: są lekkie i elastyczne, co pozwala im na doskonałe przyleganie do różnych podłoży i kształtów.
- Lakiery nitrocelulozowe: są bardzo trwałe i odporne na zarysowania, jednak ich niezaprzeczalną wadą jest wysoki poziom toksyczności i szkodliwości dla środowiska oraz ludzi.
Dodatkowe rodzaje lakierów dyspersyjnych
- Lakier dyspersyjny antybakteryjny: to lakier zawierający składniki chemiczne lub substancje biologiczne, które hamują rozwój bakterii na powierzchni, na którą został nałożony. Lakier antybakteryjny jest szczególnie przydatny w miejscach, gdzie istnieje duże ryzyko rozprzestrzeniania się chorób bakteryjnych, takich jak szpitale, przedszkola, żłobki, szkoły czy obiekty sportowe. Lakier antybakteryjny może być stosowany samodzielnie lub jako dodatek do innych lakierów, takich jak lakier akrylowy czy poliuretanowy.
- Lakier dyspersyjny matowy i lakier dyspersyjny błysk: Lakier dyspersyjny matowy jest stosowany w celu uzyskania matowego wykończenia druku, natomiast lakier dyspersyjny błysk jest stosowany, aby nadać drukowi błyszczące wykończenie jak wysoki połysk. Oba rodzaje lakierów są wodnymi lakierami dyspersyjnymi, co oznacza, że są rozpuszczane w wodzie, a nie w rozpuszczalnikach organicznych.
Lakier dyspersyjny a lakier UV
Wybór pomiędzy lakierem dyspersyjnym a lakierem UV zależy od indywidualnych potrzeb i oczekiwań oraz od rodzaju wydruków, na których ma być naniesiony lakier. Lakier UV jest utwardzany promieniami UV, dzięki czemu schnie szybciej i ma większą odporność na ścieranie i zarysowania. Może być stosowany na różnego rodzaju podłożach, ale jego główną zaletą jest szczególnie wysoki połysk, który nadaje wydrukom efektu lśniącej powierzchni. Lakier dyspersyjny również może być stosowany na różnych podłożach i daje możliwość uzyskania różnych poziomów połysku, ale jego suszenie wymaga dłuższego czasu i nie daje takiej odporności na uszkodzenia jak lakier UV.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Uszlachetnianie wydruków lakierem dyspersyjnym offsetowym
Uszlachetnianie wydruków przez lakier dyspersyjny offsetowy polega na nałożeniu cienkiej warstwy lakieru na druk, co nadaje mu połysk, ochronę i trwałość. Istnieje wiele rodzajów lakierów dyspersyjnych, takich jak lakiery akrylowe, poliuretanowe, winylowe czy nitrocelulozowe, które różnią się między sobą właściwościami i przeznaczeniem. Najczęściej stosowane są lakiery matowe i błyszczące, ale dostępne są również lakiery hybrydowe, metalizowane, zapachowe czy perłowe.
Ważne jest dokładne zapoznanie się z właściwościami lakierów i ich składem, aby wybrać odpowiedni dla danego zastosowania. Lakier dyspersyjny może być stosowany na różnego rodzaju podłożach, takich jak papier, folia, karton czy tworzywa sztuczne. Może być nakładany na maszynach offsetowych za pomocą specjalnego urządzenia zwanego lakierarką offsetową.
Ważnym aspektem jest również szybkość suszenia lakieru, aby zapobiec zabrudzeniom czy zaciekom podczas dalszego procesu drukarskiego lub klejenia. W przypadku lakierowania opakowań spożywczych ważne jest stosowanie lakierów o neutralnym składzie, aby zapobiec wchodzeniu szkodliwych substancji do żywności.
Lakier dyspersyjny to wszechstronne i efektywne rozwiązanie w druku offsetowym arkuszowym. Oferuje liczne korzyści, takie jak ochrona druku i poprawa estetyki bez jednoczesnego intesywnego zapachu.
tags: #lakier #dyspersyjny #wilgotność #zastosowanie
