Krakowianka: Woda Mineralna ze Składem Pełnym Leczniczych Właściwości

Szczegóły: Opublikowano: 09. March 2026

Kraków znów ma szansę na własną wodę mineralną. Zarządcy ujęć znajdujących się przy Rondzie Matecznego planują budowę pijalni i rozlewni wydobywanej i butelkowanej jeszcze w latach 90. - Obecnie czekamy na zatwierdzenie koncepcji zagospodarowania terenu parku przez konserwatora zabytków. Planowana inwestycja przewiduje zadanie na wiele lat między innymi, nowoczesną rozlewnię wody zdrowotnej wraz z powszechnie dostępną pijalnią oraz hotel uzdrowiskowy.

Historia i Znaczenie Krakowianki

"Krakowianka" wydobywana i butelkowana była jeszcze w latach 90. w uzdrowisku Mateczny, ale później produkcja została niestety wstrzymana. Informacja o braku Krakowianki od lat 90. XX w. w art. "Wody mineralne pod Krakowem-wciąż niewykorzystany potencjał" z 13.4.2019 r. jest nieścisła, bo woda pod tą marką jest od 2001 r. Ujęcia wody mineralnej są cały czas monitorowane. Teraz firma, która jest właścicielem obiektu, chce wrócić do tradycji. Prowadzone są już prace badawcze, których celem jest określenie stanu wody i sposobów jej wydobycia.

Antoni Mateczny (1858-1934) przybył do Krakowa ze Śląska Cieszyńskiego w latach 80. XIX w. Dorobił się fortuny w branży budowlanej. Kupił ziemię w Podgórzu i rozpoczął w 1897 r. budowę rodzinnego domu. Kiedy w 1898 r. w poszukiwaniu słodkiej wody na posesji wywiercono otwór na głębokość 36 m, niespodziewanie wytrysnęła z niego woda mineralna. Że jest to woda lecznicza, potwierdziły badania Instytutu Balneologicznego w Wiedniu oraz Instytutu doktora Odona Bujwida w Krakowie. Mateczny stworzył więc zakład z leczniczymi kąpielami. Począwszy od czerwca 1905 r., corocznie w sezonie letnim zażywało tu kąpieli około 400 kuracjuszy.

Funkcjonował do 1939 r., gdy zdewastowali go Niemcy. W budynkach uruchomili zakład, w którym robiono szaliki, rękawiczki, swetry. W 1954 roku zakład przejął Państwowy Zespół Uzdrowisk Krakowskich, który przystąpił do jego generalnego remontu. Zakład kąpielowy uruchomiono ponownie w 1956 r. Z kolei w 1969 r. powstała tu rozlewnia wody mineralnej "krakowianka". Początkowo produkowano ok. 4 mln butelek 0,33 litra rocznie. Później zwiększono jej produkcję ponad dwukrotnie. Na początku lat 90. z powodu dużej konkurencji zaniechano produkcji. Niedługo później teren odzyskali spadkobiercy Matecznego.

Skład i Właściwości Lecznicze

Woda z Matecznego ma nietypową w skali światowej proporcję leczniczych minerałów. Woda z Matecznego ma nietypową w skali światowej proporcję leczniczych minerałów. Posiada dużą zawartość magnezu, wapnia, siarczanów, potasu a także rzadko występujący selen zwany „pierwiastkiem życia".

Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?

Prawdziwa woda mineralna jest wydobywana z głębi ziemi i ma w swym składzie cały bukiet substancji mineralnych - najczęściej sód, potas, magnez, wapń, wodorowęglany, chlorki i siarczany. Poza podstawowym składem niektóre wody zawierają: jod, brom, żelazo, stront, krzem oraz fluor. W Polsce jest nawet woda (Krakowianka), która jako jedna z nielicznych na świecie ma w swym składzie selen. A ten świetnie odtruwa organizm.

Warto pamiętać, że woda ułatwia trawienie, wspomaga przemianę materii, dostarcza ważnych makro- i mikroelementów. A wszystko w łatwo przyswajalnej i zjonizowanej formie, co błyskawicznie uzupełnia niedobory składników mineralnych w diecie.

Planowane Inwestycje i Dostępność

Właściciel rozważa jej udostępnienie mieszkańcom za darmo, a w przyszłości może znów będzie butelkowana i sprzedawana. - Na razie naukowcy monitorują i badają wodę. Muszą precyzyjnie określić obszar jej występowania, skład, opracować technologię wydobycia - tłumaczy Alina Duda, opiekunka tego miejsca. Po badaniach zaczną się przygotowania, aby umożliwić krakowianom korzystanie z wody.

Udostępnienie leczniczej wody mineralnej to część planów. Wśród nich jest też odnowienie elewacji budynku uzdrowiska zniszczonej za czasów PRL. Właściciel chce też zadbać o zieleń otaczającą budynek. Niegdyś przed nim była ul. Ks. Piotra Skargi, przy której zasadzono jesiony. Dziś to piękna aleja, ale z parku zdrojowego pozostały samosiejki i wysypisko szkła. Za niegdysiejszą rozlewnią wody mineralnej było miejsce, które skutecznie wypełniano "stłuczkami". Wcześniej był to zbiornik przeciwpożarowy, a później Antoni Mateczny hodował w nim karpie.

Alternatywne Źródła Wody Leczniczej w Krakowie

Teraz pojawiają się informacje o innej wodzie, która może być butelkowana. Spółka Łagiewnickie Źródła - w której połowę udziałów ma Archidiecezja Krakowska, a połowę przedsiębiorca Adam Bachleda Curuś - stara się o możliwość wydobywania wody leczniczej w Opatkowicach. Eksploatowane miałoby być ujęcie wód leczniczych istniejącym otworem OB-1, który nie był nigdy wcześniej eksploatowany. "Woda z tego ujęcia jest leczniczą wodą mineralną jurajską (pochodzi z utworów jurajskich), pitną, o składzie chlorkowo-siarczanowo-sodowo-fluorkowym" - poinformowało nas biuro Księdza Ekonoma Kurii Metropolitalnej w Krakowie.

Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach

Wody te posiadają mineralizację 7200-7800 mg/dm3 i pH 7,19, są typu chlorkowo-siarczanowo-sodowego z podwyższoną zawartością jonów wapnia i magnezu. Dodaje też, że niekoniecznie woda musi być do picia, a jednak może być cenna, ważna i warto jej potencjał wykorzystać. Ludzie ją lubili, chętnie pili. I była to woda unikatowa w skali europejskiej - można by ją porównać tylko do słynnej włoskiej San Pellegrino, o wysokiej zawartości siarczanów.

Wody Lecznicze Małopolski - Aktualne Koncesje

Wody lecznicze to kopaliny. By móc je wydobywać, trzeba uzyskać koncesję od marszałka województwa, w którym się one znajdują. Oto aktualne koncesje dotyczące wód leczniczych w Małopolsce i ich koncesjobiorcy:

Nazwa Ujęcia	Koncesjobiorca
MATECZNY I	IPR Development sp. z o.o.
GALICJANKA III-POLE 1, POLE 2	Galicjanka RP sp.
MUSZYNA ZDRÓJ	Rozlewnia Wód Mineralnych SOPEL sp.
SZCZAWA	Polskie Wody Lecznicze sp. z o.o.,sp.
SZCZAWICZNE II	ZPHU INEX sp. z o.o.
TYLICZ I	Multivita sp.
WAPIENNE INEX	ZPHU INEX sp. z o.o.
ZUBRZYK	Masspol sp.
ŻEGIESTÓW INEX	ZPHU INEX sp.
ŻEGIESTÓW-ZDRÓJ GŁÓWNY	Cechini Żegiestów-Zdrój Główny sp.

Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety

tags: #krakowianka #woda #mineralna #skład