Jonizacja w zależności od środowiska i jej rodzaje
- Szczegóły
W obecnych czasach jakość powietrza jest przez nas coraz częściej rozpatrywana. Jest wiele sposobów zapewniających skuteczne oczyszczenie powietrza, na przykład poprzez specjalistyczne filtry węglowe, filtry HEPA, albo filtry zintegrowane 2 w 1.
Co to jest jonizacja powietrza i jak działa?
Powietrze w naszym otoczeniu nasycone jest maleńkimi cząsteczkami, szukającymi jednego elektronu do pary, takie cząsteczki nazywamy jonami. W wyniku działania energii na cząsteczkę gazu następuje wyparcie z niej elektronu, który dołącza do innej bardziej stabilnej cząsteczki.
Jonizacja powietrza zachodzi w oczyszczaczach powietrza podczas wymuszonego wlotu powietrza przez wentylator wewnętrzny i polega na nadaniu cząsteczkom powietrza (o ładunku dodatnim) ujemnych ładunków elektrycznych poprzez odpowiedni dobór napięcia na elektrodach.
Efektem ubocznym jaki występuje podczas jonizacji powietrza jest wytwarzanie się ozonu (O3), który z jednej strony daje wrażenie czystego, świeżego powietrza w otoczeniu, a z drugiej strony trzeba wiedzieć, że jest to silnie trujący gaz, który w nadmiarze, może być bardzo szkodliwy dla zdrowia, a nawet życia.
Natomiast powietrze naładowane kationami to jony, które obecne są w domach, biurach, pomieszczeniach klimatyzowanych i przepełnionych ludźmi. Jony dodatnie przyciągają kurz, pył, alergeny i wszelkie mikroorganizmy, które znajdują się w powietrzu.
Przeczytaj także: Profesjonalna stylizacja włosów w domu
Aczkolwiek warto wiedzieć, że zarówno nadmiar jonów dodatnich w stosunku do jonów ujemnych w powietrzu jak i nadmiar jonów ujemnych w stosunku do jonów dodatnich, może niekorzystnie wpływać na stan naszego zdrowia.
Promieniowanie jonizujące i jego rodzaje
Promieniowanie jest zjawiskiem wszechobecnym na Ziemi, podobnie jak grawitacja. Zapominamy o tym, ponieważ tylko niektóre jego rodzaje są zauważalne przez zmysły człowieka. Są to między innymi światło (promieniowanie świetlne) czy ciepło (promieniowanie cieplne). Inne rodzaje promieniowania są wyczuwalne pośrednio, np. ultrafioletowe, wysyłane przez Słońce, może wywołać zbyt silną opaleniznę. Istnieją też takie jego rodzaje, których nie odczuwamy: promieniowanie fal elektromagnetycznych wykorzystywanych w systemach łączności, radiu i telewizji, czy promieniowanie rentgenowskie wykorzystywane w medycynie i przemyśle.
Mówiąc o promieniowaniu, zapomina się również, że jest ono jedną z postaci energii, która może wywoływać różne zjawiska fizyczne. W wykorzystaniu technik jądrowych szczególną uwagę zwraca się na promieniowanie o takiej energii, która może wywołać zjawisko jonizacji. Jest ono istotne, ponieważ bez zastosowania odpowiednich zabezpieczeń może być groźne dla organizmów żywych.
Jonizacja zachodzi wówczas, gdy energia promieniowania jest wystarczająco wysoka, by przenikając przez materię (ciała stałe, ciecze, gazy lub tkankę żywą) spowodować oderwanie elektronu od atomu. W wyniku tego procesu powstają ujemne elektrony i dodatnie jony. Promieniowanie tego typu nazywane jest promieniowaniem jonizującym. Jego naturalnym źródłem jest kosmos, w tym Słońce, jak również sama Ziemia.
W otaczającym nas środowisku znajduje się znaczna ilość pierwiastków, których niektóre odmiany (izotopy), samorzutnie wysyłają promieniowanie jonizujące. Są one nazywane pierwiastkami promieniotwórczymi. Innym źródłem pierwiastków promieniotwórczych są izotopy powstające w procesie wywołanych przez człowieka rozpadów promieniotwórczych.
Przeczytaj także: Wszystko o prostownicy z laserową jonizacją
Stopień przenikania poszczególnych rodzajów promieniowania ma podstawowe znacznie dla skutecznej ochrony radiologicznej. O ile promieniowanie α i β ze względu na ich słabą przenikliwość nie są trudne do wyeliminowania, to znacznie poważniejszym wyzwaniem jest skuteczna ochrona przed promieniowaniem γ i n.
Promieniowanie tła i jego wpływ
Promieniowanie jonizujące jest zjawiskiem, które od zawsze występuje w otaczającym nas środowisku. Takie, które pochodzi ze źródeł obecnych w przyrodzie na stałe, nazywane jest promieniowaniem tła. Stanowi ono źródło większej części dawki jaką rocznie otrzymują ludzie na całym świecie. Głównym jego źródłem jest radon wydzielany naturalnie ze skorupy ziemskiej, czy promieniowanie kosmiczne. Znaczny udział mają również zastosowania medyczne promieniowania. Emisje promieniowania z pozostałości po próbach czy awariach jądrowych mają minimalny udział.
Średni poziom dawki od promieniowania tła w Polsce to 2,5 mSv rocznie. Rozproszenie pierwiastków promieniotwórczych na Ziemi nie jest równomierne, dlatego istnieją rejony o bardzo wysokim promieniowaniu tła. Takie nierównomierności występują nawet na niewielkich obszarach, np. granicach miasta, w którego dzielnicach użyto materiałów budowlanych pochodzących z różnych regionów kraju.
Powszechna obecność pierwiastków promieniotwórczych w przyrodzie powoduje, że człowiek też jest źródłem promieniowania i jest przyzwyczajony do jego stałej obecności. Ustalenie szkodliwości małych dawek, porównywalnych z dawką od tła naturalnego jest praktycznie niemożliwe.
Przykłady poziomów promieniowania w różnych lokalizacjach:
| Lokalizacja | Dawka promieniowania (mSv/rok) |
|---|---|
| Grand Central w Nowym Jorku | 5,4 |
| Norwegia i Szwecja (niektóre rejony) | 10-35 |
| Ramsar w Iranie | do 132 |
| Średnia w Polsce | 2,5 |
Przy użyciu odpowiedniej aparatury można nie tylko zmierzyć poziom (intensywność) promieniowania tła, ale określić rodzaj pierwiastków, które je wywołują. Pomiar tła ma bardzo istotne znaczenie dla ochrony środowiska i ludności, ponieważ pozwala wykryć nawet minimalnie podniesiony poziom promieniowania.
Przeczytaj także: Pyły zawieszone, filtry i jonizacja w oczyszczaczach powietrza
Polska dysponuje bardzo skutecznym systemem monitorowania poziomu promieniowania, którego bieżące wskazania można sprawdzić na stronie internetowej Państwowej Agencji Atomistyki.
Chcesz mieć pewność, że oczyszczanie powietrza w Twoim domu jest jednocześnie skuteczne i bezpieczne?
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r., poz. Według Andrzeja Wiszniewskiego autora publikacji pt.
tags: #jonizacja #w #zależności #od #środowiska #rodzaje
