Ile Ton Osadu Ściekowego Produkuje Oczyszczalnia Ścieków Rocznie?
- Szczegóły
Ślad węglowy przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych na całym świecie odciska swoje piętno na klimacie. Sektor wod-kan odpowiada bowiem za ok. 2% światowej emisji dwutlenku węgla.
Kampania „Race to Zero” („Wyścig do Zera”) zainicjowana w 2020 roku przez ONZ zachęca inwestorów, miasta i firmy z całego świata do działań na rzecz ograniczania emisji dwutlenku węgla. „Race to Zero” przedstawia wyzwania sektora wod-kan i wskazuje kierunek, jaki firmy powinny obrać, by osiągnąć zeroemisyjność.
Przeciętne, średniej wielkości przedsiębiorstwo, które zużywa energię do oczyszczania ścieków i pozyskiwania czystej wody, produkuje rocznie aż 42 tys. ton CO2 - to tyle samo, co 150 lotów na trasie Paryż - Nowy Jork.
Wysoka emisyjność często spowodowana jest przestarzałą lub źle zoptymalizowaną infrastrukturą wodociągową. Rozpoczynając działania mające na celu redukcję emisyjności, warto zacząć od wyznaczenia realnych celów. Do tego niezbędny jest audyt.
Należy poddać ocenie aktywa, procesy, role, przeanalizować możliwości zbierania danych, wdrażania monitoringu efektywności, ale także zadbać o edukację pracowników i interesariuszy.
Przeczytaj także: Gliwice: Osady i Oczyszczalnia
Eksperci Xylem zwracają uwagę i jednocześnie uspokajają firmy z sektora wod-kan, że zmiany które muszą zajść zgodnie z misją zeroemisyjności, nie wymagają nagłych ruchów i przeformułowania całej polityki firmy.
Firma przedstawiła też, jakie w praktyce korzyści można osiągnąć, gdy przedsiębiorstwo zrewiduje dotychczasowe procesy i zastąpi je nowymi rozwiązaniami.
Przykłady Działań Redukujących Emisję
- Wprowadzenie inteligentnych systemów pompowych pozwala zmniejszyć zużycie energii nawet do 70 proc.
- Optymalizacja mieszania i napowietrzania osadu czynnego czy mieszadła adaptacyjne ze zintegrowanymi napędami o zmiennej częstotliwości mogą zaś zredukować zużywanie energii nawet o 30 proc.
- Wprowadzenie nowych systemów wykrywania wycieków, takich jak pływające czujniki akustyczne, umożliwia wykrycie kieszeni gazowych i stref zagrożonych awarią.
Przykład z Niemiec
Przykładowo, niemiecka firma EWE WASSER GmbH prowadząca dużą komunalną oczyszczalnię ścieków na ok. 400 tys. mieszkańców, podjęła decyzje o wprowadzeniu strategii umożliwiającej redukcję zużywanej energii.
Oczyszczanie ścieków odbywało się przy użyciu energochłonnych technologii - mechanicznych napowietrzaczy, dmuchaw i dyfuzorów konsumujących aż 50 proc. Chcąc zwiększyć efektywność energetyczną i zminimalizować ślad węglowy, firma dokonała usprawnień.
W tym celu zastosowała wirtualne czujniki, pozwalające oszacować ilość substancji chemicznych obecnych w procesie oczyszczania oraz zoptymalizować napowietrzanie. Zmiany, jakie dzięki nim zaszły, zaowocowały redukcją zużycia energii podczas napowietrzania aż o 30 proc., co daje ok. 1,1 mln kWh rocznie.
Przeczytaj także: Zastosowanie Mieszadeł w Oczyszczalniach
Odzysk Energii i Korzyści
Zminimalizowanie negatywnego wpływu na środowisko w postaci emisji CO2 to jedno. Drugą, szczególnie ważną korzyścią w bazowaniu na nowoczesnych technologiach, jest odzysk energii w zrównoważony sposób.
- Budowa biogazowni przy oczyszczalniach ścieków to bardzo efektywne kosztowo i środowiskowo rozwiązanie. Ma ono w sobie bardzo wiele zalet: pozwala nie tylko zagospodarować odpad ściekowy w wartościowy sposób - gdyż po przetworzeniu staje się on cennym nawozem - ale przede wszystkim pozwala odzyskać energię. Ilości odzyskanego ciepła w tym procesie zależą chociażby od wielkości przedsiębiorstwa - ale są znaczące.
Nowe Regulacje Prawne
15 stycznia 2026 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 31 grudnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie komunalnych osadów ściekowych.
Kiedy powstawały nowe przepisy, budziło to ogromne obawy - przede wszystkim o koszt wypełniania zaostrzonych wymagań. Nowe przepisy od 15 stycznia 2026 r. radykalnie zmieniają zasady ich badania i zagospodarowania.
Czym są Osady Ściekowe?
Każdy z nas produkuje rocznie około 25 kg suchej masy osadu. Ilość osadów rośnie wraz z podłączaniem kolejnych obiektów i gospodarstw domowych do sieci kanalizacyjnej.
Przeczytaj także: Efektywna oczyszczalnia ścieków
Postępowanie z osadami reguluje rozporządzenie Ministra Środowiska z 6 lutego 2015 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych. Określa ono m.in. właśnie dopuszczalne sposoby wykorzystania osadów.
Nowelizacja wspomnianego rozporządzenia z grudnia 2021 r., która w pełni zaczęła obowiązywać od 15 stycznia 2026 r., wprowadza m.in. bardziej rygorystyczne wymagania co do częstotliwości badań komunalnych osadów ściekowych.
Rozporządzenie w nowym brzmieniu wprowadza zatem większe wymagania dla oczyszczalni ścieków i operatorów akredytowanych laboratoriów, a to wiąże się z wyższymi kosztami eksploatacji. Nic więc dziwnego, że jeszcze na etapie przygotowywania zmian w rozporządzeniu nie brakowało obaw.
Od Odpadu do Produktu
Od odpadu do produktu. - Po wyjątkowym w legislacji terminie 48 miesięcy vacatio legis nadszedł dzień nowej, znacznie trudniejszej rzeczywistości dla wielu instalacji gospodarki osadowej, gdyż doprecyzowano warunki, jakie musi spełniać układ technologiczny, aby uznać osad za prawidłowo ustabilizowany oraz zmieniono metody referencyjne badań osadu w zakresie ATT - jaj pasożytów w osadzie.
To może kategorycznie przekreślić możliwość zastosowania osadu na cele R10, czyli rolnicze wykorzystanie - mówi Mariusz Sowiński, prezes Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Łasku (woj.
- Kluczowe pytanie brzmi: czy dalej zarządzamy odpadem, czy zaczynamy projektować system, który wytwarza produkt i energię? Tam, gdzie osad staje się surowcem, czy to poprzez stabilizację, czy odzysk energii znikają największe ryzyka regulacyjne i kosztowe, a pojawia się wartość dla lokalnej gospodarki i rolnictwa.
Zmiana ustawy jest sygnałem. Kto potraktuje ją wyłącznie jako obowiązek, zapłaci więcej.
Osady Ściekowe a Nawożenie
W Polsce, co roku powstaje około 500 tys. ton suchej masy osadów ze ścieków komunalnych. W odbiorze społecznym jest to problem do rozwiązania. Natomiast, oceniając racjonalnie (naukowo, ekonomicznie, technologicznie) dochodzimy do wniosku, że to nie jest „problem” ale duże źródło korzyści.
Należy jednak pamiętać, że więcej niż połowa z nich spełnia wymagania, stawiane substancjom, które mogą być wykorzystane do nawożenia gleb. I skonfrontować to z powiększającym się z roku na rok deficytem substancji organicznej w glebach Polski. Wniosek jest jeden: przetworzyć osady na nawozy, których poszukuje rynek.
Przeznaczanie osadów ściekowych do nawożenia gleby jest uzasadnione ich składem, który jest porównywalny do składu obornika (tabela 1). Osady ściekowe zawiera mniej potasu niż obornik, ale znacznie więcej fosforu, azotu i wapnia, a szczególnie substancji organicznej, która jest często cenniejsza dla gleby niż pierwiastki pokarmowe.
Tabela 1. Porównanie składu chemicznego osadów z komunalnych oczyszczalni ścieków z obornikiem
| Składnik | Osady ściekowe | Obornik |
|---|---|---|
| Azot (N) | Więcej | Mniej |
| Fosfor (P) | Więcej | Mniej |
| Potas (K) | Mniej | Więcej |
| Wapń (Ca) | Więcej | Mniej |
| Substancja organiczna | Znacznie więcej | Mniej |
Źródło: prof. dr hab. Wojciech Stępień, Kontrola Państwowa, rocznik 59, numer 4 (357), 2014, wyd. NIK
Łączny koszt podstawowych składników pokarmowych, znajdujących się w 1 t s.m. osadu wynosi około 278 zł (tabela 2). Należy jednak pamiętać, że w kalkulacji nie wyceniono zwartości siarki, magnezu, mikroelementów oraz substancji organicznej.
Tabela 2. Wartość nawozowa osadu z komunalnych oczyszczalni ścieków*
| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Podstawowe składniki pokarmowe w 1 t s.m. osadu | Około 278 zł |
* ceny z 2. tygodnia stycznia 2018 (www.blending.pl)
Dopuszczalna dawka osadu ściekowego wynosi 3 tony s.m. na 1 ha rocznie. Do tej wyceny należałoby jeszcze dorzucić wymierny wpływ substancji organicznej osadu na aktywność biologiczną gleby i jej właściwości fizyczne i chemiczne, a szczególnie wzrost zawartości masy organicznej.
Przetwarzanie Osadów na Nawozy
Przekształcenie osadu ściekowego w nawóz lub środek poprawiający właściwości gleby np. OrCal® lub OrCal® pHregulator® powoduje, że podlega on obrotowi handlowemu tak jak każdy nawóz produkowany przemysłowo.
Należy pamiętać, że tak jak każde nawozy podlega też kontroli Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS). Z punktu widzenia użytkownik nawozu, czyli rolnika jest to bardzo duża korzyść, gdyż dzięki temu ma on gwarancję, że wytworzony z osadu nawóz jest bezpieczny dla środowiska, roślin i ludzi oraz jego skład jest zgodny z deklaracją producenta.
Oczyszczalnia Ścieków "Czajka" w Warszawie
Po modernizacji i rozbudowie „Czajka” jest jedną z największych i najnowocześniejszych oczyszczalni ścieków w Europie.
Podczas procesu oczyszczania, zakład produkuje ok. 400 ton osadu ściekowego na dobę. W wyniku jego fermentacji powstaje każdej doby 30 000 m³ biogazu, który jest spalany w gazogeneratorach.
Generatory te są w stanie wytworzyć 6 MW energii elektrycznej i 5,5 MW cieplnej, a powstająca w ten sposób tzw.
Elementem systemu gospodarowania osadami ściekowymi jest, wybudowana w ramach IV Fazy Projektu „Zaopatrzenie w wodę i oczyszczanie ścieków w Warszawie”, Stacja Termicznej Utylizacji Osadów Ściekowych.
W tej instalacji wykorzystano powszechnie stosowaną i najskuteczniejszą na świecie metodę utylizacji osadów ściekowych i odpadów technologicznych. Spalanie w złożu fluidalnym pozwala na dziesięciokrotne zmniejszenie masy osadu ściekowego, do około 40 ton dziennie.
Oczyszczalnia Ścieków w Rzeszowie
Urząd Miasta Rzeszowa (UM) poinformował, że 9 maja br. nastąpiło otwarcie suszarni mechanicznej osadów ściekowych przy rzeszowskiej oczyszczalni. Jak podaje rzeszowski magistrat, konieczność budowy suszarni wynikała z potrzeby sprostania wymogom prawnym i technologicznym.
Rzeszowska oczyszczalnia ścieków w biologicznym procesie technologicznym generuje rocznie ok 20 tys. ton osadu ściekowego o zawartości 18% suchej masy. Efekt ten będzie osiągany dzięki zastosowaniu dodatkowych procesów przeróbki osadów.
tags: #ile #ton #osadu #ściekowego #produkuje #oczyszczalnia
