Grunty Spoiste a Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków: Wymagania i Rozwiązania

Szczegóły: Opublikowano: 25. December 2025

Wybór odpowiedniej oczyszczalni ścieków jest niezwykle istotny, a przydomowa oczyszczalnia ścieków powinna być za każdym razem dobierana w sposób indywidualny. Jednym z najważniejszych czynników jest charakterystyka gruntów na terenie, gdzie planujemy montaż oczyszczalni. Szczególne znaczenie ma tutaj rodzaj gleby oraz jej stopień przepuszczalności wody.

Charakterystyka Gruntów a Wybór Oczyszczalni

Na glebach, które dobrze przepuszczają wodę i przy niskim poziomie wód podskórnych (czyli głównie piaski oraz grunty mieszane z dominacją gleb piaszczystych) możliwe jest zastosowanie opcji z drenażem rozsączającym (EKO-ODR i EKO-BIO) lub tunelem rozsączającym (tylko EKO-BIO), czyli oczyszczalni biologicznej typu EKO-BIO lub ekologicznej EKO-ODR.

Często klienci wybierają oczyszczalnie z systemem rozsączenia oczyszczonych ścieków, nie wiedząc że prawo zabrania stosowania tego typu rozwiązania w przypadku występowania zwierciadła wód gruntowych na głębokości mniejszej niż 1,5 m poniżej rur rozsączających. Ponadto taki system oczyszczania sprawdza się jedynie w gruntach niespoistych (np.

Ważne jest także, aby instalacja oczyszczalni została zaprojektowana w odpowiednim miejscu. Pytanie o to, czy można zamontować oczyszczalnię ścieków na gliniastym gruncie jest uzasadnione. W końcu grunt gliniasty jest dosyć wymagającym rodzajem podłoża. Jednak czy w takim przypadku należy zrezygnować z instalacji oczyszczalni i zdecydować się na szambo? Absolutnie nie!

W zależności od tych warunków, możemy zamontować oczyszczalnię biologiczną lub drenażową. W przypadku podłoża z gliny z wysokim poziomem wody można wybrać oczyszczalnię z nasypem. Z kolei w sytuacji niskiego poziomu wód gruntowych możemy zdecydować się na każdego rodzaju rozsączanie z osadnikiem gnilnym. Jednak wymaga on, by drenaż został posadowiony na wysokiej przepuszczalności gruncie.

Przeczytaj także: Rozwiązania dla oczyszczalni na gruntach nieprzepuszczalnych

Zastanawiając się nad montażem oczyszczalni powinniśmy brać pod uwagę również koszty, ponieważ instalacja każdego rodzaju oczyszczalni jest możliwa na gruncie z gliny - jednak nie zawsze opłacalna.

Jak Przygotować się do Montażu Oczyszczalni na Gruncie Gliniastym?

Przygotowaliśmy kilka wskazówek, które pozwolą nam na skuteczne oczyszczenie ścieków na podłożu z gliny:

W różnego rodzaju oczyszczalniach ścieków stosowane są różne systemy odprowadzenia oczyszczonych ścieków, jak np. studnia chłonna, tunele rozsączające czy gromadzenie w szczelnym zbiorniku i używanie ich gospodarczo.
W przypadku odprowadzania ścieków do cieków wodnych może okazać się niezbędne uzyskanie pozwolenia wodno-prawnego.
W przypadku gliny należy wybierać trwałe zbiorniki, np. takie wzmocnione włóknem szklanym.
Co w przypadku niskiej przepuszczalności (chłonności) gleby na działce? W sytuacji słabo przepuszczalnego gruntu możemy wymienić grunt na poletku rozsączającym na piasek i żwir.

Rodzaje Oczyszczalni Przydomowych - Jaka Oczyszczalnia na Glinie?

Różnią się one od siebie budową. Oczyszczalnia drenażowa składa się z osadnika gnilnego oraz drenażu rozsączającego. W osadniku odbywa się proces oczyszczania z użyciem bakterii beztlenowych, a w drenażu odbywa się etap tlenowego oczyszczania ścieków, czyli właściwy proces oczyszczania. Ścieki trafiają do drenażu grawitacyjnie.

Z kolei oczyszczalnia biologiczna na glinie wszystkie procesy przeprowadza w zbiorniku, również właściwe oczyszczanie. Z racji tego, że procesy oczyszczania zachodzą wewnątrz, nie wymaga zamontowania instalacji drenażowej. Ścieki o wysokim stopniu czystości można wykorzystać do podlewania roślin.

Więc jaka oczyszczalnia przydomowa na glinie będzie najlepszym wyborem? Warunki gruntowe nie mają znaczenia w przypadku oczyszczalni przydomowej. W żaden sposób nie wpływają na sposób i jakość oczyszczania ścieków. Gliniaste podłoże może być jedynie problematyczne w przypadku systemu rozsączenia, gdy jest go bardzo dużo. Wówczas pomoże nam drenaż, jednak jego montaż wymaga odpowiednio chłonnego podłoża.

Przeczytaj także: Grunty nieprzepuszczalne a oczyszczalnie ścieków

Oczyszczalnia drenażowa

Najtańszym rozwiązaniem jest drenażowa oczyszczalnia ścieków. Zanim zdecydujemy się na jedno z obecnie dostępnych rozwiązań, powinniśmy sprawdzić poziom wód gruntowych oraz gdzie znajduje się najbliższy rów melioracyjny lub ciek wodny do odprowadzenia ścieków firmy lub domu.

Szambo ekologiczne - alternatywa dla oczyszczalni przydomowej

Na działkach budowlanych, na których nie ma przyłącza kanalizacyjnego, coraz częściej stosuje się szamba ekologiczne. Jest to niejako rozwiązanie pośrednie pomiędzy tradycyjnym szambem a przydomowymi oczyszczalniami ścieków.

Szamba ekologiczne z tworzywa sztucznego charakteryzują się dużą szczelnością oraz wyjątkową odpornością. Nierzadko określenie „szambo ekologicznie” stosowane jest zamiennie z „przydomową oczyszczalnią ścieków”. Tymczasem pojęcia te nie są tożsame.

Popularny rodzaj przydomowej oczyszczalni ścieków to oczyszczalnia z drenażem rozsączającym, która składa się ze zbiornika do wstępnego oczyszczania ścieków (czyli tak zwany osadnik gnilny), a także układu drenów (czyli perforowanych przewodów, które służą do ich rozprowadzania w gruncie na terenie działki).

Bezodpływowy zbiornik na ścieki nazywany jest przez producentów „ekologicznym” po to by zaznaczyć, że ten zbiornik z tworzywa sztucznego jest stuprocentowo szczelny, a co za tym idzie, zawarte w nim zanieczyszczenia w żaden sposób nie przedostają się do gruntu i go nie zanieczyszczają.

Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie

Rodzaje szamb ekologicznych

Na rynku dostępne są dwa rodzaje szamb ekologicznych:

Szambo ekologiczne z tworzywa sztucznego - charakteryzują się stuprocentową szczelnością i wysoką odpornością na działanie zmiennych temperatur jak i naciski podłoża. Plastikowe szamba ekologiczne są stosunkowo lekkie, a więc są łatwe w transporcie.
Szamba ekologiczne z betonu - są szczelniejsze niż tradycyjne szamba wykonywane bezpośrednio na miejscu budowy. Decydując się na większe betonowe szambo ekologiczne należy wziąć pod uwagę jego ciężar, bowiem masa zbiornika może w znaczący sposób wpłynąć na prace montażowe.

Zalety i wady szamba ekologicznego

Szambo ekologiczne ma swoje zalety jak i wady. Zanim, więc zdecydujemy się na szambo ekologiczne, warto je wcześniej poznać.

Zalety:

Przede wszystkim szambo ekologiczne jest wyjątkowo szczelne, a do tego posiada dużą odporność na wpływ czynników zewnętrznych, takich jak chociażby procesy zachodzące w glebie czy silny nacisk, ale też różnego rodzaju korozje.
Szambo ekologiczne jest też optymalne dla tych gospodarstw, które na co dzień produkują niewielką ilość zanieczyszczeń, ponieważ jego zadaniem jest przechowywanie a nie oczyszczanie.
Warto również zauważyć, że szambo ekologiczne można zamontować nawet na niewielkiej przestrzeni, a zatem sytuacja pod tym względem przedstawia się zupełnie inaczej niż w przypadku budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym.
Wśród plusów szamba ekologicznego można też uznać jego cenę - jeśli porównamy ją z ceną wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków.

Wady:

O ile cenę mogliśmy zaliczyć do plusów szamba ekologicznego, porównując ją z inwestycją w przydomową oczyszczalnią ścieków z drenażem rozsączającym, o tyle będzie ona już stosunkowo wysoka w porównaniu z wykonaniem tradycyjnego szamba betonowego.
Z pewnością minusem szamba ekologicznego jest również to, że nieczystości są jednak gromadzone, nie dochodzi, więc do ich oczyszczania ani utylizacji - przydomowe oczyszczalnie ścieków umożliwiają rozkład materii organicznej. Nieczystości należy zatem z szamba ekologicznego regularnie wywozić.
Decydując się na szambo ekologiczne należy także pamiętać, że do jego zamontowania potrzebne jest specjalne zezwolenie.

Koszty Inwestycji i Eksploatacji Przydomowych Oczyszczalni

Cena wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków jest uzależniona od kilku czynników. Niemałe znaczenie ma wielkość domu i liczba domowników, ponieważ na tej podstawie wybieramy pojemność zbiornika. Na koszty wpływa również rodzaj oczyszczalni oraz naturalne warunki, jakimi dysponujemy na działce, zwłaszcza jeśli chodzi o skład gleby.

Za projekt zapłacimy zazwyczaj ok. 500 zł, choć niekiedy cena może być nieco wyższa lub niższa, w zależności od indywidualnych uwarunkowań. W niektórych przypadkach projekt będzie już zawarty w dokumentacji dostarczonej nam przez firmę, w której zamawiamy oczyszczalnię - w takiej sytuacji nie ponosimy dodatkowych kosztów (przeważnie jest to po prostu wliczone w cenę).

Najmniej zapłacimy za prostą oczyszczalnię z drenażem rozsączającym - w przypadku domu jednorodzinnego dla ok. 3-5 osób będzie to koszt ok. 6500-9000 zł. Jeżeli jednak zdecydujemy się na oczyszczalnię ze złożem biologicznym, wydamy kilkanaście tysięcy złotych (przy bardziej zaawansowanych systemach nawet do ok. 20 000 zł).

Wysokie koszty poniesione na etapie projektowania i montażu oczyszczalni zostaną nam zrekompensowane w postaci niskich kosztów użytkowania. Roczny koszt utrzymania takiej instalacji to ok. 250-400 zł. Do stałych wydatków zalicza się opłata za energię elektryczną wykorzystywaną do uruchamiania dmuchawy pompy (ok. 13-20 zł miesięcznie, chyba że dom jest wyposażony w fotowoltaikę - wtedy koszt jest znacznie niższy lub praktycznie żaden), a także preparaty zawierające bakterie beztlenowe (ok. 100 zł rocznie).

Opróżnianie zbiornika gnilnego, czyli usuwanie osadu, to koszt ok. 150 zł rocznie, ale i w tym przypadku możemy płacić mniej, jeżeli oczyszczanie odbywa się np. raz na 2 lata.

Konieczne prace eksploatacyjne przy oczyszczalniach drenażowych i z filtrem piaskowo-żwirowym obejmują opróżnianie raz bądź dwa razy w roku osadnika i systematyczne zasilanie złoża biopreparatem - w sumie 150-200 zł. Podobne koszty będą przy oczyszczalni roślinnej, choć może je zwiększyć pracująca w obiegu pompa elektryczna.

Formalności Prawne związane z Montażem Oczyszczalni

Montaż przydomowej oczyszczalni ścieków nie jest całkowicie wolny od formalności i przepisów, takich jak odległość od drzew - co najmniej 3 m. Jeśli chodzi o formalności, to pozwolenia na budowę wymagają jedynie oczyszczalnie o dobowej przepustowości powyżej 7,5 m³. W przypadku mniejszych instalacji musimy jedynie dokonać zgłoszenia, natomiast po zakończeniu montażu oczyszczalnia powinna zostać wpisana do odpowiedniej ewidencji w urzędzie miasta lub gminy.

Budowa oczyszczalni o przepływie do 7,5 m3 na dobę (tyle zwykle wystarcza) nie wymaga pozwolenia na budowę, wystarczy zgłoszenie prac do gminy 30 dni wcześniej.

Musimy też zachować minimalne odległości zbiorników i miejsca zrzutu wody od:

Granicy działki - 2 m
Okien pomieszczeń użytkowych - 5 m
Studni z wodą pitną - 15 m; od miejsca wprowadzenia ścieków oczyszczonych do gruntu odległość ta powinna wynosić 30 m.

Zalety i Wady Przydomowych Oczyszczalni Ścieków

Przydomowa oczyszczalnia ścieków często bywa określana mianem ekologicznego szamba - i to właśnie stanowi jedną z jej najważniejszych zalet: jeżeli jest prawidłowo zaprojektowana i zamontowana, w odpowiednich warunkach będzie rozwiązaniem przyjaznym środowisku. Dodatkowo charakteryzuje ją brak nieprzyjemnego zapachu, którego w przypadku szamba zazwyczaj nie da się uniknąć.

Na co dzień przydomowa oczyszczalnia ścieków nie wymaga praktycznie żadnych działań ze strony domowników - pod tym względem komfort jest taki sam, jak w domu podłączonym do sieci kanalizacyjnej. Jedyną rzeczą, o której musimy pamiętać, jest systematyczne dodawanie bakterii beztlenowych, które zazwyczaj wrzuca się w formie gotowych tabletek do muszli klozetowej.

Mimo wielu zalet, przydomowa oczyszczalnia ścieków ma także swoje wady, które sprawiają, że nie każdy będzie mógł pozwolić sobie na tego rodzaju instalację. Po pierwsze - musimy dysponować odpowiedniej wielkości działką, o określonym typie podłoża i w miarę niskim poziomie wód gruntowych. W przypadku nieodpowiedniej gleby konieczne będzie wprowadzenie modyfikacji do projektu, a to z kolei zwiększy koszt budowy oczyszczalni. Drugim minusem jest koszt inwestycji.

Tabela Porównawcza Kosztów Montażu Przydomowych Oczyszczalni

Rodzaj Oczyszczalni	Koszt Materiałów i Montażu
Drenaż Rozsączający	6000-9000 zł
Hydrobotaniczna	12 000-18 000 zł
Osad Czynny	11 000-19 000 zł
Złoże Biologiczne	7000-25 000 zł

tags: #grunty #spoiste #a #oczyszczalnia #przydomowa #wymagania