Zgaga: Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
- Szczegóły
Zgaga to męczące uczucie palenia w przełyku. Często występuje w porze spoczynku, nie pozwalając zasnąć lub wybudzając ze snu. Zgaga to nieprzyjemne uczucie w okolicy zamostkowej, opisywane przez pacjentów jako pieczenie lub palenie. Zwykle występuje po posiłku lub podczas snu.
Co to jest zgaga?
Zgaga to nie choroba, lecz objaw. Jest to subiektywne uczucie palenia lub pieczenia, lokalizowane najczęściej za mostkiem, które może promieniować w górę aż do gardła. Dolegliwości stopniowo same ustępują, mogą znacznie obniżyć jakość życia chorych.
Zgaga - przyczyny
Przyczyną pieczenia za mostkiem jest cofanie się treści żołądkowej do przełyku. U zdrowych osób również może dochodzić czasami do przemieszczania się kwasu żołądkowego z nadtrawionym pokarmem w kierunku przełyku. Takie epizody są jednak krótkotrwałe i nie wywołują objawów.
Przyczyną zgagi w większości przypadków jest wspomniany wcześniej refluks żołądkowo-przełykowy. Poza piekącym bólem, chorzy skarżą się też na uczucie cofania się kwaśnej treści z żołądka, odbijanie po posiłku, ból klatki piersiowej i uczucie kwasoty w jamie ustnej.
Do rozwoju refluksu przyczyniają się m.in.:
Przeczytaj także: Woda gazowana z cukrem: prawda o zdrowiu
- nawyki żywieniowe (tłuste, pikantne jedzenie, alkohol, kawa),
- otyłość,
- palenie papierosów,
- stres,
- ciąża,
- przyjmowanie niektórych leków.
Wystąpieniu silnej zgagi w nocy sprzyja przyjmowanie pokarmów, napojów i używek wyjątkowo silnie stymulujących wydzielanie kwasów żołądkowych. Nie bez znaczenia jest też ułożenie ciała.
Refluks najczęściej powodowany jest niesprawnością dolnego zwieracza przełyku, czyli mięśnia stanowiącego przejście między żołądkiem, a znajdującymi się wyżej partiami przewodu trawiennego. W normalnych warunkach jest on silnie zaciśnięty, rozkurczając się jedynie w momencie przechodzenia jedzenia.
Kiedy jednak mięsień ten nie kurczy się właściwie i jest nadmiernie rozluźniony, do przełyku dostaje się większa ilość soku żołądkowego, wywołując objawy zgagi.
Czynniki zwiększające ryzyko refluksu:
- Niektóre produkty spożywcze: tłuste i smażone potrawy, pikantne przyprawy, czekolada oraz słodycze, kawa i herbata (zwłaszcza mocna), alkohol (szczególnie wino czy wysokoprocentowe trunki), napoje gazowane, owoce cytrusowe oraz soki owocowe, pomidory i przetwory pomidorowe.
- Otyłość: Nadmiar tkanki tłuszczowej, szczególnie w okolicy brzucha, zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej, co może osłabiać LES i prowadzić do refluksu.
- Ciąża: Wzrost poziomu progesteronu w ciąży powoduje rozluźnienie mięśni gładkich, w tym dolnego zwieracza przełyku (LES), co może ułatwiać cofanie się treści żołądkowej do przełyku.
- Niektóre leki: Pewne grupy leków mogą przyczyniać się do osłabienia zwieracza przełyku lub zwiększać wydzielanie kwasu żołądkowego.
- Wady anatomiczne: Przepuklina rozworu przełykowego - schorzenie, w którym część żołądka przemieszcza się do klatki piersiowej, osłabiając barierę między żołądkiem a przełykiem.
- Stres: Przewlekły stres i napięcie mogą zwiększać wydzielanie kwasu żołądkowego, zaburzać perystaltykę przewodu pokarmowego, osłabiać dolny zwieracz przełyku.
- Palenie papierosów: Substancje zawarte w dymie tytoniowym osłabiają mięśnie dolnego zwieracza przełyku i zwiększają produkcję kwasu żołądkowego.
- Suchość w ustach: Ślina pomaga neutralizować kwas żołądkowy, a jej niedobór może zwiększać ryzyko refluksu.
- Niedobór enzymów trawiennych: Niektóre osoby mają obniżony poziom enzymów trawiennych, co prowadzi do dłuższego zalegania treści pokarmowej w żołądku.
- Czynniki genetyczne: Jeśli w rodzinie występują przypadki GERD, prawdopodobieństwo zachorowania jest wyższe, ponieważ dziedziczyć można osłabienie LES, skłonność do nadprodukcji kwasu żołądkowego lub zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego.
Jakie są objawy zgagi?
Atak zgagi w nocy objawia się uczuciem silnego pieczenia, wręcz palenia, które najczęściej odczuwane jest w okolicy mostka i może promieniować na całą klatkę piersiową, a także do krtani czy jamy ustnej. Występuje od kilkudziesięciu minut do kilku godzin po posiłku.
Pacjenci cierpiący na zgagę najczęściej odczuwają wymienione objawy podczas schylania się lub leżenia. Objawy zgagi, związane z cofaniem się treści żołądkowej do przełyku, pojawiają się zwykle 30-60 minut po posiłku.
Przeczytaj także: Butelki na wodę gazowaną: jaki plastik wybrać?
Zgaga - objawy które mogą się pojawić to:
- uczucie pieczenia za mostkiem,
- kwaśny posmak w jamie ustnej,
- ból gardła, który jest wynikiem podrażnienia błony śluzowej,
- wrażenie utknięcia pokarmu w przełyku,
- suchy kaszel.
Zgaga - leczenie
W wielu przypadkach skutecznym antidotum jest zastosowanie środków farmakologicznych. W powszechnym użyciu są między innymi medykamenty zaliczane do grupy tak zwanych inhibitorów pompy protonowej (zawierające takie substancje czynne jak omeprazol). Są to leki, których działanie polega na zmniejszaniu ilości kwasu solnego wytwarzanego w żołądku.
Zgaga - leki dostępne bez recepty skutecznie pomagają pozbyć się pieczenia w okolicy zamostkowej. Przy sporadycznej zgadze, można sięgnąć po leki zobojętniające kwas żołądkowy. Dostępne są one w formie tabletek do rozgryzania i żucia, pastylek do ssania, a także saszetek z zawiesiną. Ich dużą zaletą jest szybkość działania. Efekt pojawia się już kilka chwil po zażyciu tych leków. Przykładowe preparaty to Gaviscon i Manti.
Przy bardziej nasilonych dolegliwościach można sięgnąć po leki hamujące wydzielanie kwasu przez komórki żołądka - inhibitory pompy protonowej (IPP). Popularne preparaty z tej grupy to m.in. Helicid Control, Controloc Control i Bioprazol Bio Max.
Domowe sposoby na zgagę
Domowe sposoby na zgagę pomagają złagodzić nieprzyjemne objawy. Najlepiej sprawdzają się przy sporadycznym pieczeniu za mostkiem. Jeśli pojawia się ono często lub w dużym nasileniu, sposoby domowe nie są wystarczające do uśmierzenia zgagi.
Co na zgagę jest zatem pomocne? Można sięgnąć po łyżeczkę sody oczyszczonej rozpuszczoną w połowie szklanki wody. Nie jest to jednak sposób zalecany kobietom w okresie ciąży. Można też chrupać migdały lub wypić szklankę chłodnego mleka. Przy sporadycznej zgadze można również przekąsić banana lub ogórka. Pomocne jest żucie gumy. Domowy sposób na zgagę to również ssanie lub żucie świeżego korzenia imbiru, który znany jest z hamowania nudności i łagodzenia stanów zapalnych przewodu pokarmowego.
Przeczytaj także: Walory zdrowotne i smakowe Cisowianki Lekko Gazowanej
Zgaga w ciąży
Zgaga w ciąży dotyczy ponad 50% kobiet ciężarnych. Jest ona najbardziej nasilona w drugiej połowie ciąży. Pod wpływem hormonów dochodzi do nadmiernego rozluźnienia dolnego zwieracza przełyku, co ułatwia cofanie się kwasu żołądkowego. Stopniowo powiększająca się macica również wzmaga zgagę, uciskając i wypychając żołądek w górę.
W okresie ciąży warto przede wszystkim zapobiegać zgadze, wykorzystując wymienione niżej wskazówki. Jeśli są one niewystarczające, można zastosować preparat neutralizujący kwas żołądkowy, np. Refluxin-M lub Rennie. Dozwolone jest również przyjmowanie przez kobiety w ciąży niektórych leków z grupy IPP. W każdym przypadku, przez zastosowaniem leku na zgagę, kobieta ciężarna powinna skontaktować się z lekarzem prowadzącym ciążę. Wyjaśni on ryzyko wystąpienia działań niepożądanych i dawkowanie.
Jak zapobiegać zgadze?
Najłatwiejszym sposobem na uniknięcie nieprzyjemnego palenia za mostkiem jest zmiana stylu życia. Za najistotniejsze czynniki, które zapobiegają zgadze uważa się aktualnie redukcję masy ciała i rzucenie palenia. Zmniejszenie obwodu w pasie ogranicza narażenie przełyku na sok żołądkowy, przez co łagodzi objawy refluksu żołądkowo-przełykowego i zgagę.
Oto dodatkowe czynniki, które pomogą uchronić się przed zgagą:
- unikanie produktów, które powodują pieczenie za mostkiem,
- spanie z uniesioną głową, najlepiej na lewym boku - w tej pozycji żołądek znajduje się niżej niż przełyk, co zmniejsza ryzyko wystąpienia zgagi,
- unikanie ćwiczeń fizycznych i jedzenia przed snem,
- ograniczenie obfitych, tłustych posiłków.
Kiedy zgaga powinna niepokoić?
Sporadyczna zgaga nie jest powodem do niepokoju. Należy jednak skonsultować się z lekarzem, gdy objawy są częste (występują regularnie 2 razy w tygodniu lub częściej) lub towarzyszą im tzw. objawy alarmowe (m.in. trudności w połykaniu, ból w klatce piersiowej, utrata masy ciała, krwawienie z przewodu pokarmowego).
Refluks żołądkowo-przełykowy (GERD)
Refluks żołądkowo-przełykowy (GERD) to przewlekła choroba górnego odcinka układu pokarmowego. Jej główną przyczyną jest osłabienie lub nieprawidłowe funkcjonowanie dolnego zwieracza przełyku. W konsekwencji dochodzi do cofania się treści żołądkowej do górnych partii układu pokarmowego.
Najczęstsze objawy refluksu przełyku obejmują:
- zgagę,
- kwaśne odbijanie,
- uczucie przeszkody („guli”) w gardle,
- ból w nadbrzuszu,
- przewlekły kaszel i chrypkę.
Wymienione dolegliwości mogą nasilać się np. po spożyciu obfitych posiłków, w pozycji leżącej lub podczas pochylania się.
Tabela: Leki stosowane w leczeniu refluksu i zgagi
| Nazwa leku | Działanie | Przykłady |
|---|---|---|
| Leki zobojętniające kwas żołądkowy | Neutralizują nadmiar kwasu solnego w żołądku | Gaviscon, Manti |
| Inhibitory pompy protonowej (IPP) | Hamują wydzielanie kwasu solnego w żołądku | Helicid Control, Controloc Control, Bioprazol Bio Max |
| Antagoniści receptora H2 | Hamują wydzielanie kwasu solnego poprzez blokowanie receptorów histaminowych H2 w żołądku | (Dostępne na receptę) |
Pamiętaj, że artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W przypadku częstych lub nasilających się objawów zgagi, skonsultuj się z lekarzem w celu ustalenia przyczyny i odpowiedniego leczenia.
tags: #gazowana #glowa #przyczyny
