Oczyszczalnie ścieków i cyberbezpieczeństwo w Polsce – informacje
- Szczegóły
Sektor wodno-kanalizacyjny nieustannie pozostaje na celowniku cyberprzestępców. Od kilkunastu miesięcy obserwuje się wzrost liczby ataków na polskie wodociągi i oczyszczalnie ścieków. Cyberataki na stacje uzdatniania wody oraz oczyszczalnie ścieków miały miejsce wielokrotnie na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy.
Cyberataki na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną
Wśród dotkniętych podmiotów znalazły się m.in.:
- stacja uzdatniania wody Szczytno (05.2025)
- SUW Małdyty, Tolkmicko, Sierakowo (04.2025)
- oczyszczalnia ścieków w Witkowie (04.2025)
- oczyszczalnia ścieków w Kuźnicy (10.2024)
W lutym br. wicepremier opublikował komunikat w związku z wzmożonymi cyberatakami na automatykę przemysłową (ICS/OT). Stwierdzono w nim, że niektóre incydenty „miały wpływ na rzeczywiste działanie systemów, a ich skutki odczuli odbiorcy usług”. W kwietniu minister cyfryzacji przekazał, że udało się odeprzeć 17 z 18 ataków na infrastrukturę krytyczną w ciągu kilku dni.
Ochrona przed cyberatakami
Wicepremier Krzysztof Gawkowski w przeszłości informował, że wielu zdarzeniom udaje się zapobiec. Dziś na łamach Onet Rano przekazał, że odparto atak, który mógł odciąć duże polskie miasto od wody. 14 sierpnia br. w programie „Onet Rano” minister cyfryzacji przybliżył zdarzenie, które miało miejsce poprzedniego dnia. Minister cyfryzacji stwierdził, że 13 sierpnia br. miał miejsce atak, który „mógł doprowadzić do sytuacji, w której w jedynym ze sporych polskich miast nie byłoby wody”. Udało się w ostatniej chwili doprowadzić do tego, że kiedy zaczynał się atak, nasze służby się o tym dowiedziały.
Minister cyfryzacji wspomniał również o programach „Cyberbezpieczny wodociąg” oraz „Cyberbezpieczny samorząd”. Podkreślił również rolę Polski w Operacji Eastwood, wymierzonej m.in. w grupę NoName057(16). Wicepremier Gawkowski nie wskazał miasta, którego dotyczył udaremniony atak.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Stanowisko rządu
W lipcu wicepremier stwierdził, że ataki na wodociągi „dotyczą normalnego życia obywateli”. Jednocześnie stwierdził, że udaje się odeprzeć „99%” takich złośliwych działań. Jeżeli normalne życie obywateli jest w jakimś stopniu pozbawione usług, takich jak np. Gawkowski dla Onetu: odparliśmy poważny atak. To dobrze, że szef resortu cyfryzacji komunikuje odparte ataki - zdecydowanie lepiej słyszeć takie wiadomości, niż jedynie te o kolejnych udanych atakach na polskie podmioty, którymi chwalą się haktywiści. Miejmy nadzieję, że realne skutki udanych ataków na takie podmioty nie będą niejawne, ponieważ jako obywatelom należą nam się szczegółowe informacje o takich incydentach.
Inwestycje w infrastrukturę wodno-kanalizacyjną
W celu realizacji zadań w zakresie wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków komunalnych, wynikających z traktatu akcesyjnego, został sporządzony przez ministra środowiska ˝Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych˝. Utworzenie ˝Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych˝ było przedsięwzięciem trudnym i ważnym. Po raz pierwszy bowiem dokonano identyfikacji liczby aglomeracji oraz zakresu prac i kosztów niezbędnych do poniesienia w celu kompleksowego rozwiązania problemów gospodarki ściekowej w kraju.
Aktualizacja KPOŚK polegała na wprowadzeniu zmian i uzupełnień do zapisów programu, jakie zostały zaproponowane przez gminy i urzędy wojewódzkie na podstawie zwiększonej rozpoznawalności problemów gospodarki ściekowej w terenie.
- określeniu przedsięwzięć w zakresie systemów kanalizacji zbiorczej w gminach, w których istniejące w 2004 r. oczyszczalnie spełniają wymagania rozporządzenia ministra środowiska w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, przy czym zgodność z wymaganiami określonych w ww. rozporządzeniu oraz monitoring jakości odprowadzanych ścieków i osiągnięcia standardów oceniane są zgodnie z art.
- określeniu przedsięwzięć w zakresie systemów kanalizacji zbiorczej i oczyszczalni ścieków, które osiągną efekty ekologiczne w zakresie oczyszczania zgodne z wymaganiami określonymi w ww.
- określeniu przedsięwzięć w zakresie systemów kanalizacji zbiorczej w gminach, w których prowadzona jest modernizacja, rozbudowa bądź budowa oczyszczalni ścieków z zamiarem osiągnięcia efektów ekologicznych oczyszczania ścieków zgodnych z wymaganiami ww.
Długość sieci kanalizacyjnej, która powinna zostać zrealizowana w poszczególnych aglomeracjach, określono na podstawie zaktualizowanej propozycji gmin, przy uwzględnieniu wymagań rozporządzenia ministra środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie wyznaczania obszaru i granic aglomeracji (Dz. U. Nr 283, poz. 2841, z późn. zm.) oraz przy założeniu, że do 2015 r.
W dniu 7 czerwca 2005 r. Rada Ministrów przyjęła zaktualizowany ˝Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych˝. Program ten zastąpił wersję KPOŚK z dnia 16 grudnia 2003 r. i stanowi obecnie obowiązujący wykaz niezbędnych przedsięwzięć w zakresie wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków do końca 2005 r., 2010 r., 2013 r.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Kluczowe zmiany w KPOŚK
Aktualizacja zapisów KPOŚK wykazuje istotne zmiany w stosunku do poprzedniego brzmienia programu.
- budowy ok. 37 tys. km sieci kanalizacyjnej w aglomeracjach (koszt zadania ok.
- budowy, rozbudowy i/lub modernizacji ok. 1734 oczyszczalni ścieków (koszt zadania ok.
Wzrost liczby aglomeracji, a co za tym idzie - wzrost długości sieci potrzebnej do wybudowania i zmodernizowania oraz wzrost liczby modernizowanych, rozbudowywanych i nowo budowanych oczyszczalni ścieków, wiąże się ze wzrostem nakładów finansowych potrzebnych na realizację przedsięwzięć umieszczonych w zweryfikowanym KPOŚK z 35 mld do 42,6 mld zł. ˝Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych˝ podlega okresowej aktualizacji, nie rzadziej niż raz na dwa lata, zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229, z późn. zm.).
Opracowany przez ministra środowiska ˝Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych˝ ma na celu ochronę środowiska wodnego przed niekorzystnymi skutkami powodowanymi zrzutami niedostatecznie oczyszczonych ścieków komunalnych. Ujęcie danej aglomeracji w programie prowadzi do możliwości korzystania tej aglomeracji z szeregu instrumentów finansowych, jakie powstały w celu wsparcia realizacji inwestycji tam zapisanych.
W finansowaniu inwestycji ujętych w KPOŚK znaczący udział mają środki Unii Europejskiej, środki własne inwestorów, Narodowego i Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a także EkoFunduszu.
Stanisław Gawłowski a gospodarka wodno-ściekowa
Stanisław Gawłowski, sekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska uczestniczył w Międzynarodowym Kongresie Ochrony Środowiska ENVICON w Poznaniu. Minister Gawłowski podczas panelu poświęconemu polityce środowiskowej w wymiarze krajowym i międzynarodowym przedstawił uczestnikom stan realizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych. Nakreślił też kierunki działania i wyzwania, jakie do 2015 roku stoją przed gospodarką wodno-ściekową w Polsce.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Ogromnie dużo już zrobiliśmy - zbudowaliśmy 56 tysięcy kilometrów nowych sieci kanalizacyjnych, 283 oczyszczalnie ścieków. 896 oczyszczalni rozbudowano i zmodernizowano. Ale jeszcze wiele musimy zrobić. W IV aktualizacji KPOŚK planujemy budowę 40 tysięcy km sieci oraz inwestycję w oczyszczanie ścieków komunalnych - w tym budowę, rozbudowę i modernizację 980 obiektów. Potrzeba na to ok. 38 mld zł - powiedział minister Gawłowski.
W latach 2007 - 2011 na stanowisku Sektorowego Urzędnika Zatwierdzającego odpowiedzialnym za realizację Funduszu Spójności w Sektorze Środowiska zasiadał brzeżanin Stanisław Gawłowski - osoba niezwykle przychylna dla realizowanej u nas największej inwestycji ostatnich lat. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska dr Stanisław Gawłowski odebrał go w minioną środę (28 listopada) na uroczystej Sesji Rady Miejskiej.
Wiceminister Środowiska Stanisław Gawłowski podkreśla z rozmowie z agencją informacyjną Newseria Biznes, że wszystkie duże i średnie poradziły sobie z ograniczeniem niedostatecznie oczyszczanych ścieków - teraz pora na mniejsze miejscowości. KPOŚK to podstawowy instrument wdrożenia postanowień unijnej dyrektywy w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych. Do końca 2015 r. Polska zobowiązała się zrealizować postanowienia traktatu akcesyjnego związane z oczyszczaniem ścieków komunalnych.
Przykłady inwestycji i modernizacji
Blisko 3 mln zł unijnej dotacji otrzymała gm. Łagów na realizację projektu pn. „Rozbudowa centralnego systemu unieszkodliwiania ścieków w gminie Łagów poprzez budowę kanalizacji sanitarnej w miejscowości Sieniawa i budowę oczyszczalni ścieków w miejscowości Gronów”.
Zakończyła się trwająca ponad rok realizacja inwestycji pn. „Uporządkowanie gospodarki ściekowej poprzez przebudowę oczyszczalni ścieków z punktem zlewnym, wraz z budową sieci kanalizacyjnej we wsiach Nowy Dwór i Nowy Dwór - Parcela w gminie Nowy Kawęczyn”.
Ponad 4,6 mln zł kosztowała modernizacja zbiorników wody pitnej „Warpie” w Jaworznie.
Problemy i wyzwania w gospodarce wodnej
Blisko 120 ekspertów, przedstawicieli różnorodnych instytucji i organizacji z dorzecza Wisły oraz Odry, debatowało podczas V Krajowego Forum Wodnego na temat wyników ogólnopolskich badań, których celem było zdiagnozowanie najistotniejszych problemów gospodarki wodnej. Głównym problemem wskazanym przez wszystkie grupy badanych jest zanieczyszczenie wód powierzchniowych. Przyczyną tego stanu rzeczy jest według ekspertów zaśmiecanie, odprowadzanie nieoczyszczonych ścieków z gospodarstw domowych, niewystarczające oczyszczanie wód przez oczyszczalnie ścieków oraz zbyt niska sanitacja wsi i obszarów wiejskich.
Drugim kluczowym problemem jest brak wody, szczególnie w opinii przedstawicieli instytutów naukowych, rolnictwa oraz rybołówstwa. Stanami powodziowe uplasowały się na trzeciej pozycji.
Głównym zadaniem Polski, związanym z wdrożeniem dyrektywy, jest osiągnięcie do 2015 r. dobrego stanu wód powierzchniowych oraz podziemnych.
Podsumowanie
Polska podejmuje szereg działań w celu poprawy gospodarki wodno-ściekowej, zarówno poprzez inwestycje w infrastrukturę, jak i ochronę przed cyberzagrożeniami. Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych jest kluczowym instrumentem w realizacji tych celów. Wyzwania związane z zanieczyszczeniem wód i dostępem do wody pitnej pozostają jednak istotne i wymagają dalszych działań.
tags: #gawlowski #oczyszczalnia #sciekow #informacje
