Filtracja w akwarium - poradnik dla początkujących i zaawansowanych
- Szczegóły
Dobór idealnego filtra do akwarium to kluczowy krok w utrzymaniu doskonałej przejrzystości wody oraz zdrowia mieszkańców akwarium. W tym artykule ekspercko analizujemy, jakie filtry zapewniają krystalicznie czystą wodę, jakie technologie warto wybrać i na co zwrócić uwagę podczas zakupu oraz eksploatacji. Akwarium a w nim rośliny, ozdoby a przede wszystkim rybki to taki kawałek natury w naszym domu. Jego widok szczególnie cieszy nasze oczy w jesienne szarugi i zimą kiedy na zewnątrz jest chlapa, błoto albo mróz i nie chce się wychodzić z domu.
Krystalicznie czysta woda w akwarium nie jest dziełem przypadku, lecz wynikiem właściwego doboru i eksploatacji odpowiedniego filtra. Inwestując w wysokiej jakości systemy filtracyjne, zapewniasz swoim rybom i roślinom optymalne, bezpieczne środowisko, minimalizując ryzyko wystąpienia szkodliwych substancji i chorób. W praktyce to przede wszystkim dobranie technologii filtracji, mocy urządzenia i odpowiednich mediów filtracyjnych decyduje o czystości oraz stabilności parametrów wody.
Akwarium powinno być tak urządzone aby podobało się Tobie a nie komuś innemu, dlatego postaram się tu podać wskazówki co do koniecznych czynności aby poprawnie założyć akwarium, bez wchodzenia w strefę Twojego gustu. Jeżeli chcesz hodować rybki w swoim domu to proszę Cię o cierpliwość już na samym początku. Wiem, że na początku każdego hobby chcielibyśmy jak najszybciej do czegoś dojść, coś już mieć i już cieszyć się tym. Tak samo jest i z akwarystyką, ale przecież rybki, to żywe stworzenia i mają swoje wymagania. Żeby się dobrze czuły w Twoim akwarium, Ty musisz stworzyć im odpowiednie warunki do życia. Inaczej wcześniej czy później zaczną się kłopoty, a to brudna woda, a to paskudne glony, a to choroby rybek, a skończyć się może na śmierci rybek. Taki scenariusz zamiast cieszyć, tylko zniechęci cię do akwarystyki.
Rodzaje filtracji w akwarium
W akwarystyce wyróżniamy trzy główne rodzaje filtrów do akwariów. Postaramy się zwięźle przedstawić różnice między nimi, jednak najpierw, co jest bardzo istotne przedstawimy teoretyczne funkcje filtracji. Możemy je podzielić na trzy kategorie: mechaniczną, biologiczną i chemiczną.
Filtracja mechaniczna
To nic innego jak wyłapywanie z wody zanieczyszczeń widzialnych przez nas gołym okiem tj. odchody ryb, resztki pokarmów, obumarłych części roślin. Zanieczyszczenia wpadają do filtra akwarystycznego zatrzymując się na gąbkach lub gęstszym materiale jakim jest wata filtracyjna. Media filtracyjne do akwarium te mogą być stosowane w każdym rodzaju filtra do wody dla rybek. Należy również dodać, że przy tak zwanym „serwisowaniu” akwarium, media te regularnie muszą zostać poddane czyszczeniu w przypadku użytkowania gąbki lub wymianie na nowe w przypadku stosowania waty filtracyjnej. Jest to bardzo istotne ponieważ z czasem gromadzenie się zanieczyszczeń może spowodować ograniczenie przepływu wody w filtrze co wiąże się ze spadkiem efektywności jego działania oraz pogarsza jakość wody.
Przeczytaj także: Definicja i pomiar filtracji kłębuszkowej
Filtracja chemiczna
Do drugiego rodzaju filtracji zaliczamy filtracje chemiczną, stosowaną doraźnie w sytuacji kryzysowej w akwarium. Polega ona na wychwytywaniu zanieczyszczeń chemicznych, takich jak resztki leków, metale ciężkie oraz gdy stosujemy wodę kranową. Do mediów filtracyjnych najczęściej stosowane są takie wkłady jak zeolit, również bardzo dobry jest węgiel aktywny który jest też idealnym medium biologicznym. Stosowanie takiej filtracji nie powinno odbywać się w sposób ciągły, ponieważ są to wkłady które po jakimś czasie zaczną wpływać niekorzystnie na parametry wody oddając w niewielkim stopniu to co pochłonęły. Tak więc wkłady chemiczne powinny być usuwane bądź wymieniane jeśli dalej jest taka potrzeba stosowania, na nowe cyklicznie co 3-4 tygodnie, najlepiej się można o tym przekonać badając wodę za pomocą testów wody.
Filtracja biologiczna
Trzecim oraz według nas najistotniejszym rodzajem filtracji jest filtracja biologiczna w akwarium. Polega ona na usuwaniu z wody związków azotowych takich jak: nadmiar amoniaku (NH4), azotynów (NO2) również redukuje nadmiar fosforanów (PO4) i azotanów (N03). Filtracja biologiczna ma ogromny wpływ szczególnie przy początkowej fazie funkcjonowania akwarium, ponieważ dzięki filtracji biologicznej zachodzi tak zwany cykl azotowy o którym mowa w naszym innym artykule. Żeby filtracja biologiczna przebiegała poprawnie potrzebne są media filtracyjne do których zalicza się różnego rodzaju dostępne na rynku ceramiki. Wkłady te stworzą siedlisko dla bakterii, które namnażając się tworzą coraz to lepsze warunki dla funkcjonowania ryb i roślin akwariowych.
Rodzaje filtrów dostępnych na rynku
Gdy już udało nam się opisać rodzaje filtracji występujących w akwarystyce, czas wrócić do tego o czym pisaliśmy na początku czyli o trzech rodzajach filtrów stosowanych w akwarystyce. Każdy z nich ma swoje plusy jak i minusy w zastosowaniu. Wyróżniamy trzy modele filtrów : wewnętrzny, kaskadowy, kubełkowy.
Filtry wewnętrzne
Są to filtry składające się najczęściej z głowicy, w której znajduję się wirnik napędzający wodę, na wlot głowicy nakładana jest najczęściej gąbka lub pojemnik z wkładem filtracyjnym. Filtry te są proste w montażu oraz obsłudze, najczęściej stosuje się je do nano akwariów. Ich mocnym atutem jest ich cena, ponieważ każdy może sobie na nie pozwolić, minusem zaś jest to, że znajdują się wewnątrz akwarium i niestety zabierają niepotrzebnie miejsce w akwarium oraz szpecą wnętrze. Nie polecamy jednak stosowania ich w akwariach od 60l jak i akwariach wyższych niż 40cm, ponieważ w takich akwariach nie są wystarczająco wydajne.
Mocne strony:
Przeczytaj także: Webber AP8400 - wymiana filtrów
- niska cena
- łatwość montażu
Słabe strony:
- niska wydajność
- szpeci wnętrze akwarium
- głośna praca
- wymaga częstego czyszczenia
Filtry przelewowe (kaskadowe)
Są to filtry ze szczelnie zamkniętym pojemnikiem wystającym poza akwarium, z rurką wlotową która znajduje się wewnątrz, która pobiera wodę z akwarium przelewając się przez wkłady znajdujące się wewnątrz filtra. Filtry kaskadowe posiadają tą przewagę nad wewnętrznymi, że mają możliwość wypełnienia wkładem biologicznym jak i mechanicznym, są znacznie bardziej wydajne od filtrów wewnętrznych, oraz dużym atutem jest to ,że nie znajdują się wewnątrz akwarium. Filtry te można śmiało stosować już do większych akwariów od małej kostki do nawet 200l akwarium, ale uwaga, przy tak dużym litrażu proponujemy zastosować filtr adekwatny mocą do ilości wody.
Mocne strony:
- nie znajduję się w akwarium
- możliwość rozbudowania mediów w filtrze
- wydajna, prawidłowa filtracja w akwarium
Słabe strony:
- możliwość wycieku wody z filtra
- dość głośna praca filtra
- w porównaniu z filtrem kubełkowym, znacznie mniejsza pojemność
Filtry kanistrowe (kubełkowe)
Są to najbardziej zaawansowane technologicznie filtry, składają się z szczelnie zamykanego wiadra, w którym znajdują się kosze na wkłady filtracyjne, dzięki czemu filtr ten jest bardzo pojemny, mamy dowolną możliwość wypełnienia koszy filtracyjnych dzięki czemu filtr może spełniać każdą z trzech wyżej wymienionych rodzajów filtracji. Dodatkowym atutem tych filtrów jest ich przepływ, są bardzo wydajne, przez co będą idealne do akwariów od 100 do nawet 1000l. Filtry te również nie znajdują się wewnątrz akwarium, do akwarium wychodzą tylko rurki wlotu oraz wylotu filtra. Według nas jedynym minusem jest ich cena, ponieważ są znacznie droższe od wyżej wymienionych filtrów, jednak nie wymagają tak częstej pielęgnacji jak filtry wewnętrzne.
Przeczytaj także: Optymalne rozcieńczenie bimbru
Mocne strony:
- bardzo wysoka wydajność filtra
- ogromna pojemność na wkłady filtracyjne
- cicha praca
- nie wymaga częstego czyszczenia
- możliwość zastosowania grzałki wewnątrz filtra
Słabe strony:
- wysoka cena
- możliwość wycieku wody z filtra
- dość skomplikowany montaż
W akwarystyce można spotkać, chociaż jest już to bardzo stary rodzaj filtracji, filtry podżwirowe. Jak sama nazwa wskazuje ich zadaniem jest oczyszczanie dna akwarium, jednak dziś nie cieszą się taką popularnością jak na początku lat 80-tych.
Jak wybrać odpowiedni filtr?
Pozostaje nam tylko odpowiedzieć na pytanie jaki filtr do akwarium wybrać? Wydajność filtra wyrażana jest ilością wody jaką jest w stanie przefiltrować w ciągu godziny. Przyjęła się powszechna zasada, że filtr w naszym akwarium powinien minimalnie przefiltrować wodę 3 razy w ciągu godziny, natomiast 5 razy w ciągu godziny jest najbardziej optymalne i rekomendowane przez nasz sklep.
Ważne! Przy wyborze filtra przede wszystkim należy się kierować jego wydajnością i teraz co jest istotne i ważne, gdy producent podaje przepływ na przykład filtra kubełkowego 2000l/h, należy przyjąć powszechnie stosowaną zasadę, że każdy przepływ dzielimy przez 2, oznacza to, że filtr w pełni wyposażony we wkłady filtracyjne osiągnie przepływ maksymalnie 1200l/h a po 1-2 miesiącach przepływ będzie wynosił 1000l/h .To samo się ma do pozostałych filtrów.
Gdy producent podaje przy filtrze informacje, że dany filtr może pracować w akwarium np 250-600l to w rzeczywistości taki filtr dobrze sprawdzi się w akwarium między 100-300l. Im lepszy producent tym te różnice w deklarownanych przepływach a rzeczywsitych są mniejsze.
Na rynku dostępnych jest szereg różnych rodzajów filtrów. Można podzielić je na: Filtry wewnętrzne - montuje się je wewnątrz akwarium na przyssawkach lub innym mocowaniu, które przewidział producent. Filtrem wewnętrznym jest też filtr pod żwirowy. Składa się on z specjalnej kratki (rusztu), rurek, oraz pompy. Pompa zasysa wodę spod żwiru poprzez ruszt i oddaje ją do akwarium. Rolę medium filtrującego spełnia tu żwir.
Filtry zewnętrzne:
- kubełkowe - są to filtry stawiane obok akwarium. Jest to pojemnik, z którego wychodzą dwa węże. Oba prowadzą do akwarium i powinny być umieszczony w przeciwległych kątach zbiornika. Jednym wężem filtr pobiera wodę z akwarium, która po oczyszczeniu wewnątrz korpusy filtra wraca do zbiornika drugim wężem,
- kaskadowe - filtry wieszane na zewnątrz na ściance akwarium. Woda pobierana jest przez rurkę, przepływa przez korpus filtra po czym powraca przez specjalny spływ umieszczony nad lustrem wody,
- sump - nie jest stricte rodzaju filtrem, a właściwie sposobem na utrzymanie parametrów wody w akwarium. Sump jest specjalnie przygotowanym akwarium umieszczonym poniżej głównego zbiornika. Woda spływa do niego w sposób swobodny (grawitacyjnie) i z powrotem jest pompowana poprzez pompę obiegową. Wewnątrz sumpa następuje filtracja i ogrzewanie wody. Można tu umieścić wiele różnych rodzajów filtracji. Często są to rozwiązania indywidualne zaprojektowane przez samych akwarystów. Sump jest na tyle rozległym tematem, że w tej chwili nie będziemy o nim pisać. Zasługuje on na osobny artykuł.
Poniżej znajduje się tabelka opisująca wady i zalety filtrów. Mam nadzieję, iż pomoże ona w dokonaniu wyboru.
| Filtr wewnętrzny | Filtr wewnętrzny podżwirowy | Filtr zewnętrzny kubełkowy | Filtr zewnętrzny kaskadowy |
|---|---|---|---|
Zalety:
| Zalety:
| Zalety:
| Zalety:
|
Wady:
| Wady:
| Wady:
| Wady:
|
Dodatkowe aspekty filtracji
Filtr w akwarium pełni bardzo istotną funkcję, ponieważ oczyszcza wodę z większości toksyn, w tym niektórych związków chemicznych i biologicznych, jakie mogą w efekcie znacznie pogorszyć warunki bytowe roślin i zwierząt. Nieliczni akwaryści wiedzą jednak, jak ustawić wlot i wylot filtra w akwarium i czym się kierować podczas wyboru konkretnego urządzenia. Dla wielu z nich konfiguracja filtra kończy się w chwili jego instalacji, podczas gdy w praktyce dla osiągnięcia pełni jego efektywności wydajności, należy prawidłowo ustawić jego wylot i wlot.
Filtry akwarystyczne to podstawowe urządzenie instalowane w akwariach, które umieszcza się z reguły na jednej z bocznych ścianek. Filtr w trybie ciągłym utrzymuje dobre parametry fizyczne i chemiczne wody, wymuszając obieg przez media filtracyjne znajdujące się w obudowie zanurzonej w wodzie. Filtr w akwarium usuwa fizyczne zanieczyszczenia z wody, w tym niewielkie części roślin lub zabrudzenia stałe i umożliwia rozkład w mediach filtracyjnych niebezpiecznych związków wynikających z czynności naturalnych i produktów przemiany materii zwierząt akwariowych.
Jak prawidłowo ustawić filtr w akwarium?
Podłączenie filtra akwariowego i jego prawidłowe ustawienie nie jest trudne i sprowadza się jedynie do kilku bardzo prostych czynności. Pierwszą jest zanurzenie filtra wraz z medium filtracyjnym w wodzie, dzięki temu można ocenić jego szczelność, gdyż nawet najmniejsza nieszczelność może wywołać uszkodzenie elektroniki urządzenia i tym samym jego zniszczenie. Filtr wewnętrzny wystarczy umieścić na jednej ze ścianek zbiornika akwariowego w sposób zgodny z instrukcją.
Nieco inaczej jest w przypadku modeli zewnętrznych. Jeśli zastanawiasz się, jak prawidłowo ustawić filtr w akwarium, zacznij od dokładnego obejrzenia całej obudowy. Zazwyczaj w zestawie znajdują się dwa oddzielne węże, z czego jeden jest wylotowy (wypuszcza pod niewielkim ciśnieniem oczyszczoną wodę), a drugi wlotowy (wciąga wodę do medium filtracyjnego w celu jej oczyszczenia). Oba węże muszą się oczywiście znajdować pod wodą. Wąż wlotowy i wąż wylotowy powinny być umieszczone prostopadle, a mocuje się je do ścianek za pomocą przyssawek, które zapewniają wężom pełną stabilność w trakcie pracy.
Jeśli zatem zastanawiasz się jak ustawić wlot i wylew filtra w akwarium, koniecznie sprawdź także instrukcję swojego filtra. Nie bez powodu większość akwarystów filtry ocenia jako najważniejszy element eksploatacyjny swoich akwariów i nie ma w tym przesady. Filtry oczyszczają wodę i usuwają z niej najgroźniejsze związki oraz czynniki, które nieusuwane mogą w efekcie prowadzić do pogorszenia warunków bytowych ryb i roślin.
Podsumowanie
Mamy nadzieje, że artykuł w jakimś stopniu dał państwu do myślenia i ukierunkował państwa do wyboru odpowiedniego filtra do akwarium. Akwarystyka jest to piękna pasja więc warto dbać o każdy detal, a odpowiednia filtracja to połowa sukcesu.
Filtracja jest niezbędnym elementem utrzymania zdrowego akwarium, ponieważ pomaga usuwać zanieczyszczenia, stabilizować parametry wody i zapewniać odpowiednie warunki dla ryb oraz roślin. Wybór filtra jednak powinien być dostosowany do wielkości zbiornika, jego obsady oraz indywidualnych potrzeb akwarysty.
Dobrze dobrany system filtracji ułatwia pielęgnację zbiornika i wspiera stabilność jego ekosystemu.
tags: #filtracja #w #akwarium #poradnik
