Filtracja podłożowa w akwarium

Szczegóły: Opublikowano: 12. April 2026

Jednym z pierwszych pytań, które zadają doświadczeni akwaryści planujący swój pierwszy zbiornik roślinny, jest: "Jaki rodzaj filtra powinienem kupić?" Najczęściej moja odpowiedź brzmi: " A jakim dysponujesz? Większość filtrów jest odpowiednia ". Filtracja w tym momencie jest problemem drugorzędnej wagi w odniesieniu do zbiornika roślinnego.

Znaczenie filtracji w akwarium roślinnym

Tak więc czego my jako hodowcy roślin wodnych oczekujemy od systemu filtracji? No cóż, dopiero co stwierdziłam, że biologiczna filtracja odbywa się w większości w samym zbiorniku, ale dodatkowa zdolność filtracji biologicznej nie zaszkodzi i może pod pewnymi warunkami zapewnić margines bezpieczeństwa. Pozostała nam filtracja mechaniczna. Filtracja mechaniczna jest użyteczna, gdyż usuwa z wody zawiesiny, które mogą osiadać na roślinach oraz redukować ilość światła docierającą do roślin.

Rodzaje filtrów akwariowych

Istnieje wiele typów filtrów akwariowych, a każdy z nich jest zaprojektowany do spełnienia konkretnych funkcji i potrzeb:

Filtry wewnętrzne: To są najczęściej używane filtry w małych do średnich akwariach. Są one zwykle mocowane do ścianki akwarium i zasysają wodę przez dolną część urządzenia, przepuszczając ją przez medium filtracyjne wewnątrz urządzenia.
Filtry zewnętrzne: Znane również jako filtry kaskadowe lub kanistrowe, są one zazwyczaj używane w większych akwariach ze względu na ich większą pojemność filtracyjną.
Filtry gąbkowe: Te proste filtry składają się z gąbki, która służy zarówno jako medium mechaniczne, jak i biologiczne.
Filtry podłożowe: Znane również jako filtry podgrzewcze, są one umieszczone pod warstwą żwiru w akwarium i działają poprzez pobieranie wody przez to podłoże.

Filtry napędzane powietrzem

Filtry napędzane powietrzem: filtry narożne, podżwirowe lub gąbkowe nie są najlepsze dla akwarium roślinnego z prostego powodu, że bąbelki powietrza pękając na powierzchni powodują utratę tak potrzebnego CO2. Zaletą tych filtrów jest ich cena i niska awaryjność. Niektórzy akwaryści przy słabym oświetleniu i wolno rosnących roślinach są w stanie zapewnić odpowiedni poziom CO2 pomimo używania filtrów napędzanych powietrzem.

Filtry podżwirowe (UGF)

Filtry podżwirowe (UGF) nie są takie szkodliwe dla zbiornika roślinnego jak niektórzy twierdzą , ale mają swoje ograniczenia. Główną funkcją filtra podżwirowego jest filtracja biologiczna. Aby to osiągnąć konieczne jest regularne odmulanie dna aby zachował on swoją funkcję filtra biologicznego. Jeżeli używane są kamienie powietrzne to powodują one takie same problemy jak inne filtry napędzane powietrzem - ucieczkę CO2. Filtry te także ograniczają granulację możliwego podłoża do zastosowania do min. 3 mm. Drobniejsze podłoże wpadałoby w szczeliny płyty filtra.

Przeczytaj także: Definicja i pomiar filtracji kłębuszkowej

Filtry fluidyzacyjne

Filtry fluidyzacyjne będące ostatnio nowinką akwarystyczną dla zbiorników hodowlanych mają dla naszych celów mało zalet w porównaniu do innych rodzajów filtracji.

Filtry wewnętrzne

Filtry wewnętrzne mogą z pewnością być użyte w zbiornikach roślinnych, ale muszą być wyjmowane do czyszczenia a także są trudne do ukrycia w zbiorniku ozdobnym. Mogą one jednakże być bardzo pomocne w zbiornikach o specjalnym przeznaczeniu. W paludarium na przykład taki filtr może pracować poziomo co ma znaczenie w tak płytkiej wodzie.

Filtry kaskadowe

Zewnętrzne filtry kaskadowe są chyba najlepszym rozwiązaniem dla mniejszych zbiorników. Dobry kaskadowy filtr zewnętrzny powinien mieć miejsce na media doi filtracji chemicznej na czas gdy są one pożądane. Na co dzień mogą być wypełnione grubym żwirem, gąbką lub "bio-złożem". Filtry te są względnie łatwe do czyszczenia i nie zabierają miejsca wewnątrz akwarium jak to czynią filtry wewnętrzne. Jako że większość z nich jest skonstruowana tak że "zrzucają" wodę z powrotem do akwarium, mają one tendencję do tworzenia turbulencji na powierzchni wody, która powoduje utratę CO2.

Filtry kubełkowe

Filtry kubełkowe są przypuszczalnie najczęściej wybieranymi filtrami przez hodowców roślin, w szczególności dla większych zbiorników.

Filtry zewnętrzne przelewowe

Filtry zewnętrzne przelewowe są dobrym rozwiązaniem dla największych zbiorników z dużą populacją ryb. Dostępne w handlu filtry tego typu są bardzo kosztowne, ale dla możliwe jest wykonanie we własnym zakresie. Dużą zaletą tego typu filtra jest że grzałki, reaktor CO2 itd.

Przeczytaj także: Webber AP8400 - wymiana filtrów

Filtry gąbkowe

Wielu akwarystów stosuje filtry gąbkowe do filtracji biologicznej. Dla zbiorników roślinnych z kolei gąbka sprawdza się jako dobry materiał do filtracji mechanicznej. Prefiltr tego rodzaju może być bardzo pożyteczny w walce z glonami.

Trzy metody filtrowania

Istnieją trzy podstawowe metody filtrowania: mechaniczna, chemiczna i biologiczna.

Filtracja mechaniczna: podstawowa filtracja wody w akwarium. Jej zadaniem jest oczyszczanie zbiornika z nieczystości w wodzie, takich jak resztki jedzenia czy roślin.
Filtracja biologiczna: najważniejszy czynnik odpowiadający za zdrową wodę wewnątrz akwarium i czystość wody.
Filtracja chemiczna: usuwa zanieczyszczenia chemiczne, których nie wychwyci filtracja mechaniczna ani biologiczna. Stosuje się np. węgiel aktywny, zeolit czy żywice jonowymienne. Poprawia klarowność wody i usuwa toksyny, ale używa się jej głównie okresowo, np.

Filtry mechaniczne

Filtry mechaniczne fizycznie usuwają zbędne cząstki z wody. Używa się w tym celu środków filtrujących jak gąbki. Jednakże filtrowanie mechaniczne usuwa jedynie fragmenty roślin, odchody ryb i resztki pokarmów o stosunkowo dużych rozmiarach, małe cząstki, które powodują mętnienie wody najczęściej umykają tego rodzaju filtracji. Tak małe cząstki mogą zostać zniwelowane za pomocą filtra, w którym używa się odżywki ADA Clear Dash.

Filtry chemiczne

Filtry chemiczne usuwają rozpuszczone w wodzie nieczystości dzięki adsorbującym właściwościom aktywnego węgla. Węgiel aktywny (NA Carbon) jest stosowany w początkowej fazie filtrowania, gdyż oczyszcza wodę, adsorbując substancje odbarwiające wodę i amoniak (szkodliwy dla ryb). Substancje te gromadzą się w wodzie w pierwszej fazie po instalacji akwarium.

Filtry biologiczne

Z omawianych powyżej metod, filtracja biologiczna jest najważniejszą metodą stosowaną w Akwariach Naturalnych. Mikroorganizmy zawarte w filtrach rozkładają i spożywają substancje organiczne, glony (fitoplankton) oraz szkodliwe mikroorganizmy znajdujące się w wodzie.

Przeczytaj także: Optymalne rozcieńczenie bimbru

Amoniak zawarty w rybich odchodach, w dużym stężeniu jest szkodliwy dla ryb oraz krewetek, dzięki działaniu bakterii nitryfikujących (azotujących), zostaje unieszkodliwiony, przechodząc najpierw w azotyn, a następnie w azotan. W tej postaci staje się przyswajalnym składnikiem odżywczym dla roślin akwariowych. W naturalnych ekosystemach spotykamy się z takim samym działaniem mikroorganizmów.

Jeśli tylko filtr biologiczny działa stabilnie i prawidłowo, substancje organiczne i szkodliwy amoniak ulegają szybko rozkładowi, a środowisko Akwarium Naturalnego pozostaje w dobrym stanie przez długi czas.

Jeśli filtr biologiczny działa stabilnie, metody mechaniczna i chemiczna są uznawane za dodatkową filtrację. Po wprowadzeniu nowej instalacji filtrującej, mija ok. 2-3 tygodnie zanim działanie filtra biologicznego stanie się w pełni efektywne.

Wybór filtra zewnętrznego

Wybierając filtr zewnętrzny należy wziąć pod uwagę dwa główne czynniki. Po pierwsze pojemność kanistra na media filtracyjne. Jeśli przepływ jest stały, możliwości filtracyjne rosną wraz ze zwiększaniem objętości mediów filtracyjnych. Jednakże w rzeczywistości, zwiększenie tylko gabarytów zbiornika, powoduje wyższe napięcie w pompie i zmniejsza przepływ. Jeżeli powiększymy rozmiar kanistra, zajmie on więcej miejsca. Tak więc aby dobrać adekwatny rozmiar kanistra należy wziąć pod uwagę wielkość akwarium oraz ilość hodowanych w nim ryb.

Filtr Super Jet Filter jest dostępny w trzech wersjach:standardowa,EX, która jest 1,5 x większa od standardu,EX 2 - dwa razy większy niż wersja podstawowa.Filtr w wersji standardowej zapewnia wystarczającą filtrację dla większości akwariów, gdyż jego możliwości są i tak większe niż w przypadku systemów oferowanych przez konkurencję. Inny ważny czynnik to wydajność i jakość pompy.

Obecnie mamy dostęp do szerokiej gamy mediów filtracyjnych, zasadniczo jednak media dzielą się na media filtracji biologicznej oraz filtrację węglem aktywnym w filtrach chemicznych. W Akwariach Naturalnych jako filtrów biologicznych używa się Bio Rio oraz Bio Cubes. Obydwa wypełnienia są wyposażone w dużą porowatą powierzchnię o strukturze siatki. Im jest większa powierzchnia tym lepsza jakość filtrowania, ponieważ zwiększa się powierzchnia do zasiedlenia przez bakterie.

Medium filtracyjne musi być wysoce przepuszczalne dla wody, gdyż filtr spełnia swoje zadanie, kiedy porowata struktura jest poddawana działaniu wody. Jak wspominaliśmy wcześniej filtry biologiczne wkrótce będą stanowić główną metodę filtracyjną. Jednakże w pierwszym okresie po instalacji akwarium, wskazane jest stosowanie również filtra chemicznego, ponieważ dopiero po pewnym czasie filtr biologiczny zaczyna funkcjonować stabilnie. W tym celu używa się NA Carbon i Bamboo Charcoal. Węgiel aktywny ma określone możliwości absorpcyjne, w związku z tym należy systematycznie wymieniać wkład, aby filtracja była skuteczna.

Przepływ wody w Akwarium Naturalnym

Zbyt silny przepływ wody jest zdecydowanie niewskazany w akwarium, gdyż może wyrywać rośliny akwariowe lub powodować ich przechylanie i rozchwianie. Właściwy przepływ zapewnia roślinom warunki sprzyjające rozwojowi. Dzięki nurtowi wodnemu nieczystości nie gromadzą się na liściach, a rośliny są zdrowe i piękne, ponieważ absorbują CO2 z liści zapewniając wzrost w procesie fotosyntezy.

Nawet jeśli dodamy dwutlenek węgla do wody warto wiedzieć, że nie ulega on łatwo rozproszeniu i może unosić się w pobliżu liści, jeśli w akwarium będzie woda stojąca. Natomiast nurt dostarcza, wzbogaconą dwutlenkiem węgla, wodę do liści i ułatwia proces fotosyntezy. To samo ma miejsce z płynnymi nawozami.

Od kiedy Super Jet Filter jest wyposażony w doskonałą pompę, wytwarzającą wysokie ciśnienie, przepływ wody nie zmniejsza nawet kiedy media filtracyjne zatykają się. Oczywiście filtry powinny być systematycznie czyszczone, co nie jest skomplikowana czynnością. Należy nalać wody w miskę lub inny pojemnik i po prostu zanurzyć np. Bio Rio. Większe zabrudzenia usuwamy również bez szorowania, wyciągając wkład z wody.

Filtry podżwirowe do akwarium

W naszym sklepie internetowym mają Państwo okazję zamówić także filtry podżwirowe. Jest to innowacyjna metoda filtracji. To mechaniczne oraz biologiczne urządzenie filtruje przez żwir podłoża.

Jak działa filtr denny do akwarium?

Jego praca opiera się na dużej wydajności ze względu na objętość złoża filtracyjnego. Jego działanie pomaga w budowaniu korzystnych warunków do życia dla rybek dekoracyjnych oraz innych podwodnych osobników. Filtracja tego typu dba między innymi o odpowiednie natlenienie zbiornika. Tego typu aparatura akwarystyczna jest szczególnie polecana do zbiorników morskich i słodkowodnych bez udziału rośli. Dzięki odpowiednio dobranej filtracji w naszym akwarium zajdzie proces denitryfikacji, czyli usuwanie azotu. Filtry żwirowe cechują się prostym montażem oraz dużą wydajnością pracy.

Na stronie Planta Garden znaleźć można: filtr podżwirowy z systemem odwróconego przepływu oraz filtr podżwirowy ssący. Jesteśmy otwarci, aby pomagać w doborze odpowiednich elementów. Filtracja w akwarium to serce zbiornika.

Popularne filtry do akwarium

Najpopularniejsze filtry do akwarium to filtry: zewnętrzne, wewnętrzne i kaskadowe. Początki filtracji biologiczno-mechanicznej sięgają lat 30. XX w. co świadczy o tym, że akwaryści wcześniej nie używali filtracji. Jak się im to udawało? W obecnych czasach jednak, większość akwarystów posiada w swoich akwariach filtrację. Pozwala im to zachować równowagę biologiczną, stały cykl azotowy, dobrą cyrkulację oraz optymalne warunki w akwarium.

Filtr kubełkowy - najpopularniejszy model filtracji w akwarystyce słodkowodnej i słonowodnej.
Filtr wewnętrzny - najczęściej wybierany przez początkujących akwarystów (prawdopodobnie przez niską cenę).
Filtr kaskadowy - Estetyczny, i coraz bardziej popularny na rynku akwarystycznym.

Jak często myć filtry?

Teoria podręcznikowa, a także wypowiedzi akwarystów wskazują na częstotliwość mycia raz na 2 tygodnie lub jeśli zbiornik jest mocniej zarybiony - co tydzień.

Filtr kubełkowy należy według ogólnych zasad czyścić co 3-6 miesięcy, choć przy mocno zarybionym akwarium można zwiększyć tę częstotliwość.

Dobór filtrów do akwarium

Podsumowując - wybierając filtry do akwarium powinieneś wziąć pod uwagę potrzeby swojego akwarium, dla dużych zbiorników z pokaźną filtracją mogą być potrzebne nawet 2 filtry kubełkowe. Dlatego podczas wyboru, zapoznaj się z pełną ofertą filtrów dostępnych np.

Do małych akwariów (do 60 l) wystarczą filtry kaskadowe/wewnętrzne, np.
Do średnich i dużych zbiorników (100-200 l) polecane są filtry kubełkowe, np.

Podstawowa zasada: filtr powinien przepompować 4-6 objętości akwarium na godzinę. Na pudełkach producenci często wypisują litraż jaki może obsłużyć dany filtr.

Utrzymanie czystej i zdrowej wody w akwarium

Utrzymanie czystej i zdrowej wody w akwarium to podstawa w hodowli ryb oraz roślin wodnych. Jednym z kluczowych procesów, który odpowiada za równowagę biologiczną w zbiorniku, jest filtracja biologiczna. Filtracja biologiczna to proces neutralizacji związków azotowych (amoniaku i azotynów) przez pożyteczne bakterie nitryfikacyjne.

Ryby wydalają związki azotowe - m.in.

Aby bakterie nitryfikacyjne mogły się rozwijać, potrzebują dużej powierzchni zasiedlenia i odpowiednich wkładów biologicznych w filtrze.

Tak, w zbyt wysokim stężeniu.

Najlepiej sprawdzają się wkłady ceramiczne lub ze spiekanego szkła, np.

Filtracja a walka z glonami

W świecie akwarystyki i hodowli roślin wodnych, walka z glonami to temat, który nie traci na aktualności. Dla wielu miłośników pięknych, zdrowych zbiorników wodnych, pojawienie się nieproszonych zielonych intruzów może być prawdziwą katastrofą. Jednym z popularnych rozwiązań, które często pojawia się w dyskusjach na forach akwarystycznych, jest zwiększona filtracja.

Przede wszystkim, większa filtracja może pomóc w:

Usuwaniu zanieczyszczeń: Skuteczniejszy filtr eliminuje nadmiar detrytusu i innych organicznych substancji, które mogą stanowić pożywkę dla glonów.
Stabilizacji parametrów wody: Lepsza filtracja przyczynia się do utrzymania stałych warunków w zbiorniku, co jest kluczowe dla zdrowia ryb i roślin.
Poprawie cyrkulacji wody: Dzięki większemu przepływowi, zmniejsza się martwe strefy, gdzie glony mogą się rozwijać.

Z drugiej strony, nadmierna filtracja może prowadzić do niepożądanych efektów. Ekstremalnie wysokie przepływy wody mogą utrudniać niektórym roślinom, a także rybom, odnalezienie się w nowym środowisku. Oto kilka negatywnych aspektów:

Stres dla ryb: Niektóre gatunki mogą mieć trudności w poruszaniu się w silnym strumieniu,co może prowadzić do stresu.
Usunięcie pożytecznych bakterii: Zbyt mocna filtracja może zaburzyć populację korzystnych mikroorganizmów,które są niezbędne do zdrowego ekosystemu.

Czynnik	Wpływ na rozwój glonów
Oświetlenie	Większa ilość światła sprzyja fotosyntezie glonów
Nawóz	Nadmiar składników odżywczych przyczynia się do intensywnego wzrostu glonów
Temperatura	Wyższa temperatura może przyspieszać cykle wzrostu glonów
Prawidłowa obsada roślin	rośliny konkurują z glonami o składniki odżywcze,zmniejszając ich rozwój

Podsumowując,większa filtracja może być pomocna w walce z glonami,ale nie jest panaceum.

Filtracja podżwirowa - prosty i tani sposób na czystą wodę

Wiadomo, że wraz ze zwiększaniem posiadanej liczby zbiorników rosną koszty ich utrzymania. W każdym akwarium potrzebna jest filtracja wody i napowietrzanie.

Zdecydowaliśmy się na kupno filtra zewnętrznego, tak zwanego kubełkowego, a potem następnego i następnego. Jednak każdy taki filtr to wydatek rzędu kilkuset złotych. Zainteresowaliśmy się więc filtracją podżwirową.

Co to jest filtracja podżwirowa?

Filtracja podżwirowa jest prostym, skutecznym i tanim sposobem oczyszczania wody w zbiorniku. Metoda ta jest w akwarystyce znana i używana od dawna. Można stosować ją na dnie akwarium lub przy użyciu specjalnych pojemników wkładanych do wnętrza zbiornika. Filtracja podżwirowa oczyszcza wodę w sposób mechaniczny i biologiczny, wymusza przepływ wody przez warstwę podłoża, które uformowane jest na kratkach, znajdujących się na dnie zbiornika.

Jak w zbiorniku założyć filtrację podżwirową?

Zaczynamy od układania powierzchni z plastikowych kratek (tzw. ruszt) - w odpowiedniej wielkości do dna akwarium. Możemy je zakupić w większości sklepów akwarystycznych (w zestawie z kominem i wylotem). Kratki są niewielkie, więc musimy połączyć je ze sobą, wciskając odpowiednie zaczepy. Następnie komin (pionowa rurka) montujemy na kratce (każda ma specjalne do tego celu miejsce). Liczbę kominów dostosowujemy do pojemności akwarium i potrzeb rybiej obsady. Przykładowo: do zbiornika o pojemności 100 litrów polecany jest standardowo jeden komin.

tags: #filtracja #podłożowa #w #akwarium