Filtracja Narurowa w Akwarium: Kompletny Przewodnik

Szczegóły: Opublikowano: 18. March 2026

Po umieszczeniu całej kompozycji i dodaniu wody do akwarium, należy zainstalować filtr oczyszczający wodę. Pomimo, iż istnieje wiele typów filtrów w Akwarium Naturalnym stosuje się głównie filtry zewnętrzne. Filtry umieszczane pod żwirem oraz połączone z pokrywą, nie będą odpowiednie ze względu na używanie nawozów do podłoża oraz dodawanie CO2 do wody. Mając na uwadze wymagania odnośnie przestrzeni oraz pojemność filtra, najodpowiedniejsze są właśnie filtry zewnętrzne, gwarantujące odpowiedni przepływ w akwarium i nie pozbawiające wody CO2.

Filtr częściowo pracujący w wodzie usuwa absorbując rozpuszczone nieczystości oraz rozkłada szkodliwe substance odtruwając wodę. W rezultacie woda w zbiorniku jest czysta, zaś ryby i roślinność mają zapewnione korzystne warunki do rozwoju. Jeśli filtr nie działa prawidłowo, woda staje się mętna, ryby chorują, a glony rozrastają się wśród roślinności, co wygląda nieestetycznie. Kiedy warunki w akwarium pogarszają się najpierw należy sprawdzić działanie filtrów.

Trzy Metody Filtrowania

Istnieją trzy podstawowe metody filtrowania: mechaniczna, chemiczna i biologiczna.

Filtracja Mechaniczna

Filtry mechaniczne fizycznie usuwają zbędne cząstki z wody. Używa się w tym celu środków filtrujących jak gąbki. Jednakże filtrowanie mechaniczne usuwa jedynie fragmenty roślin, odchody ryb i resztki pokarmów o stosunkowo dużych rozmiarach, małe cząstki, które powodują mętnienie wody najczęściej umykają tego rodzaju filtracji. Tak małe cząstki mogą zostać zniwelowane za pomocą filtra, w którym używa się odżywki ADA Clear Dash.

Filtracja Chemiczna

Filtry chemiczne usuwają rozpuszczone w wodzie nieczystości dzięki adsorbującym właściwościom aktywnego węgla. Węgiel aktywny (NA Carbon) jest stosowany w początkowej fazie filtrowania, gdyż oczyszcza wodę, adsorbując substancje odbarwiające wodę i amoniak (szkodliwy dla ryb). Substancje te gromadzą się w wodzie w pierwszej fazie po instalacji akwarium.

Przeczytaj także: Definicja i pomiar filtracji kłębuszkowej

Znaczenie Filtrów Biologicznych

Z omawianych powyżej metod, filtracja biologiczna jest najważniejszą metodą stosowaną w Akwariach Naturalnych. Mikroorganizmy zawarte w filtrach rozkładają i spożywają substancje organiczne, glony (fitoplankton) oraz szkodliwe mikroorganizmy znajdujące się w wodzie.

Amoniak zawarty w rybich odchodach, w dużym stężeniu jest szkodliwy dla ryb oraz krewetek, dzięki działaniu bakterii nitryfikujących (azotujących), zostaje unieszkodliwiony, przechodząc najpierw w azotyn, a następnie w azotan. W tej postaci staje się przyswajalnym składnikiem odżywczym dla roślin akwariowych. W naturalnych ekosystemach spotykamy się z takim samym działaniem mikroorganizmów.

Jeśli tylko filtr biologiczny działa stabilnie i prawidłowo, substancje organiczne i szkodliwy amoniak ulegają szybko rozkładowi, a środowisko Akwarium Naturalnego pozostaje w dobrym stanie przez długi czas. Jeśli filtr biologiczny działa stabilnie, metody mechaniczna i chemiczna są uznawane za dodatkową filtrację. Po wprowadzeniu nowej instalacji filtrującej, mija ok. 2-3 tygodnie zanim działanie filtra biologicznego stanie się w pełni efektywne.

Wybór Filtra Zewnętrznego

Wybierając filtr zewnętrzny należy wziąć pod uwagę dwa główne czynniki. Po pierwsze pojemność kanistra na media filtracyjne. Jeśli przepływ jest stały, możliwości filtracyjne rosną wraz ze zwiększaniem objętości mediów filtracyjnych. Jednakże w rzeczywistości, zwiększenie tylko gabarytów zbiornika, powoduje wyższe napięcie w pompie i zmniejsza przepływ. Jeżeli powiększymy rozmiar kanistra, zajmie on więcej miejsca. Tak więc aby dobrać adekwatny rozmiar kanistra należy wziąć pod uwagę wielkość akwarium oraz ilość hodowanych w nim ryb.

Filtr Super Jet Filter jest dostępny w trzech wersjach:

Przeczytaj także: Webber AP8400 - wymiana filtrów

standardowa,
EX, która jest 1,5 x większa od standardu,
EX 2 - dwa razy większy niż wersja podstawowa.

Filtr w wersji standardowej zapewnia wystarczającą filtrację dla większości akwariów, gdyż jego możliwości są i tak większe niż w przypadku systemów oferowanych przez konkurencję. Inny ważny czynnik to wydajność i jakość pompy. Trzeba pamiętać, że większy przepływ nie zawsze jest korzystny.

Obecnie mamy dostęp do szerokiej gamy mediów filtracyjnych, zasadniczo jednak media dzielą się na media filtracji biologicznej oraz filtrację węglem aktywnym w filtrach chemicznych. W Akwariach Naturalnych jako filtrów biologicznych używa się Bio Rio oraz Bio Cubes. Obydwa wypełnienia są wyposażone w dużą porowatą powierzchnię o strukturze siatki. Im jest większa powierzchnia tym lepsza jakość filtrowania, ponieważ zwiększa się powierzchnia do zasiedlenia przez bakterie.

Medium filtracyjne musi być wysoce przepuszczalne dla wody, gdyż filtr spełnia swoje zadanie, kiedy porowata struktura jest poddawana działaniu wody. Jak wspominaliśmy wcześniej filtry biologiczne wkrótce będą stanowić główną metodę filtracyjną. Jednakże w pierwszym okresie po instalacji akwarium, wskazane jest stosowanie również filtra chemicznego, ponieważ dopiero po pewnym czasie filtr biologiczny zaczyna funkcjonować stabilnie. W tym celu używa się NA Carbon i Bamboo Charcoal. Węgiel aktywny ma określone możliwości absorpcyjne, w związku z tym należy systematycznie wymieniać wkład, aby filtracja była skuteczna.

Przepływ Wody w Akwarium Naturalnym

Zbyt silny przepływ wody jest zdecydowanie niewskazany w akwarium, gdyż może wyrywać rośliny akwariowe lub powodować ich przechylanie i rozchwianie. Właściwy przepływ zapewnia roślinom warunki sprzyjające rozwojowi. Dzięki nurtowi wodnemu nieczystości nie gromadzą się na liściach, a rośliny są zdrowe i piękne, ponieważ absorbują CO2 z liści zapewniając wzrost w procesie fotosyntezy.

Nawet jeśli dodamy dwutlenek węgla do wody warto wiedzieć, że nie ulega on łatwo rozproszeniu i może unosić się w pobliżu liści, jeśli w akwarium będzie woda stojąca. Natomiast nurt dostarcza, wzbogaconą dwutlenkiem węgla, wodę do liści i ułatwia proces fotosyntezy. To samo ma miejsce z płynnymi nawozami.

Przeczytaj także: Optymalne rozcieńczenie bimbru

Od kiedy Super Jet Filter jest wyposażony w doskonałą pompę, wytwarzającą wysokie ciśnienie, przepływ wody nie zmniejsza nawet kiedy media filtracyjne zatykają się. Oczywiście filtry powinny być systematycznie czyszczone, co nie jest skomplikowana czynnością. Należy nalać wody w miskę lub inny pojemnik i po prostu zanurzyć np. Bio Rio. Większe zabrudzenia usuwamy również bez szorowania, wyciągając wkład z wody.

Filtracja Narurowa - Szczegółowy Opis

Filtracja narurowa to zaawansowany system filtracji, który zyskuje coraz większą popularność wśród akwarystów, szczególnie tych, którzy hodują pielęgnice. System ten charakteryzuje się wysoką wydajnością i możliwością dostosowania do indywidualnych potrzeb akwarium. Składa się z kilku korpusów narurowych, pompy oraz odpowiednich wkładów filtracyjnych.

Zasada Działania

Woda z akwarium jest zasysana przez pompę i przepuszczana przez kolejne korpusy narurowe. Każdy korpus zawiera inny wkład filtracyjny, który odpowiada za usuwanie określonych zanieczyszczeń. W zależności od konfiguracji, w systemie filtracji narurowej można zastosować wkłady mechaniczne, biologiczne i chemiczne.

Zalety Filtracji Narurowej

Wysoka Wydajność: System filtracji narurowej charakteryzuje się wysoką wydajnością, co pozwala na utrzymanie czystej i zdrowej wody w akwarium.
Możliwość Dostosowania: System ten można łatwo dostosować do indywidualnych potrzeb akwarium, dobierając odpowiednie wkłady filtracyjne.
Łatwość Konserwacji: Konserwacja systemu filtracji narurowej jest stosunkowo prosta i polega na regularnej wymianie wkładów filtracyjnych.

Elementy Filtracji Narurowej

Korpus Mechaniczny: Wkład z gąbki o różnej gęstości, który usuwa z wody zanieczyszczenia mechaniczne, takie jak resztki pokarmu, odchody ryb i cząstki roślin.
Korpus Biologiczny: Wkład z ceramiki lub lawy wulkanicznej, który stanowi podłoże dla bakterii nitryfikacyjnych, odpowiedzialnych za usuwanie szkodliwych związków azotu z wody.
Korpus Chemiczny: Wkład z węgla aktywnego, który usuwa z wody związki chemiczne, takie jak chlor, metale ciężkie i pestycydy.

Rodzaje Filtrów Stosowanych w Akwarium

Filtr Kubełkowy: Najczęściej stosowany jest do filtracji biologicznej. Możliwe jest wykorzystanie tego filtra jako filtra mechanicznego. W tym celu instaluje się dwa filtry kubełkowe. Jeden służy do filtracji biologicznej i wypełnia się go tylko wkładem (złożem) biologicznym. Drugi, mocniejszy, służy jako filtr mechaniczny i wypełnia się go gąbką.
Filtr Kasetowy: Jest zmodyfikowaną wersją filtra hamburskiego. Podstawową cechą tej filtracji jest to, że działa wyłącznie wewnątrz akwarium. Woda nie opuszcza akwarium. Filtr zbudowany jest z kasety, wewnątrz której znajduje się złoże biologiczne, gąbka do filtracji mechanicznej i pompa. Możliwe jest umieszczenie w nim grzałki.
Filtracja Narurowa: To instalacja składająca się z korpusów, wypełnionych odpowiednimi wkładami mechanicznymi i biologicznymi, oraz pompy i orurowania odprowadzającego i doprowadzającego wodę do akwarium. Instalacja umieszczona jest pod akwarium. Wloty i wyloty filtracji mogą być instalowane przez górną krawędź akwarium, lub od dołu, przez otwory w dnie akwarium.
Sump: Budowa sumpa oparta jest na zbiorniku szklanym umieszczonym pod akwarium, lub w oddzielnym pomieszczeniu technicznym. Do zbiornika wkleja się przegrody, które stworzą kilka komór na wkłady filtracyjne. W ostatniej komorze znajduje się pompa. W samym akwarium należy zamontować komin.
Wewnętrzny Filtr Mechaniczny: Jest urządzeniem składającym się z pompy i gąbki, na którą zasysane są nieczystości z akwarium.

Tabela: Porównanie Filtrów Akwariowych

Typ Filtra	Zalety	Wady	Zastosowanie
Kubełkowy	Duża pojemność, niewidoczny, stabilność biologiczna	Wyższa cena, bardziej skomplikowany montaż	Średnie i duże akwaria
Wewnętrzny	Niska cena, łatwy montaż	Mniejsza pojemność, widoczny w akwarium	Małe akwaria
Kaskadowy	Estetyczny, prosty w obsłudze	Mniejsza pojemność niż kubełkowy	Małe i średnie akwaria
Narurowy	Wysoka wydajność, możliwość dostosowania	Wymaga więcej miejsca, wyższy koszt początkowy	Akwaria z dużą obsadą ryb, wymagające stabilnych parametrów wody
Sump	Bardzo duża pojemność, możliwość ukrycia osprzętu	Wymaga specjalnego zbiornika, skomplikowana instalacja	Bardzo duże akwaria, akwaria morskie

Filtr Jonowymienny: Alternatywa dla Podmian Wody?

W ostatnim czasie, przeglądając "Rośliny w akwarium" red D. Firlej (Wielka Encyklopedia Akwarystyczna), natknąłem się na stronę z reklamą filtrów z żywic jonowymienialnych, gwarantujących prawie stuprocontowe usuwanie z wody azotynów, azotanów, fosforanów, a co za tym idzie - możliwość rezygnacji z podmian wody. Bardzo mnie to zainteresowało.

Filtr jonowymienny jest selektywny: usuwa zanieczyszczenia organiczne. Różnica: z tego, co się orientuję, sprawność filtra biologicznego jest określana co najwyżej na kilkanaście procent. Z tego powodu, by utrzymać założony stan, muszę po pewnym czasie podmienić wodę w akwarium. Jeśli jest prawdą, że filtr jonowymienny usuwa prawie 100 procent zanieczyszczeń, to nie będę musiał podmieniać wody - ta czynność stanie się zbędna.

Pierwszym argumentem, jaki bym podał za filtrem jonowymiennym, to fakt, że rośliny są na pierwszej linii konsumpcji tych związków, tj przed filtrem. Niedawno usłyszałem pytanie, szukając filtra do akwarium 27 litrów: kiedy jezioro będzie miało dobrą filtrację? - Wtedy, kiedy obok będzie drugie, służące jako filtr. Przy filtrze biologicznym zatem - im większy, tym lepszy, bo nigdy nie usunę wszystkiego (co chciałbym usunąć). Stąd nawet w akwariach nano zasadą są już filtry kubełkowe.

Jonity nie usuwają substancji organicznych a więc cukrów, aldehydów, alkoholi, kwasów... To wszystko to tzw. DOC, który obwinia się w dużej mierze za obecność glonów w akwarium. Przy dobrej filtracji biologicznej zachodzą procesy (również i w podłożu), które przerabiają DOC do CO2 a więc substancji pożądanych (główna zasada działania akwariów LT). Olewając filtrację biologiczną stężenie owych substancji rośnie i katastrofa. To właśnie z ich powodu podmienia się wodę.

Nawozy przecież można kontrolować testami (ich stężenie) i korygować ich stężenie co anuluje potrzebę podmian wody (w tym sposobie rozumowania). Jonity usuwają cenne substancje o czym była mowa i nie są aż tak selektywne jakby ktoś myślał. Nie będzie usuwać tylko azotanów, fosforanów i czegoś tam, tylko większość substancji o odpowiedniej budowie - również tych cennych.

W akwariach stosuje się czasem układ jonowymienny typu zeolitów, które w reklamach są reklamowane jako te, które usuwają amoniak i fosforany. Ale przy okazji usuwają też inne substancje nawozowe.

Praktyczne Porady i Doświadczenia

Podstawowym zadaniem filtrów w akwarium jest utrzymanie równowagi biologiczno-chemicznej, oraz usuwanie nieczystości z akwarium. Jest dużo rozwiązań spełniających te warunki. Ważne jest to, żeby wybór filtracji nie ograniczał się tylko do wielkości akwarium, ale uwzględniał również ilość ryb. Zawsze bierze się pod uwagę maksymalne zarybienie akwarium. Lepsza jest nadfiltracja, niż jej niedobór, lub podejście „tyle wystarczy”. W pewnym momencie może nie wystarczyć.

Wśród akwarystów panuje ogólne przekonanie, iż zapewnienie odpowiednich i stabilnych parametrów wody w akwarium z pyszczakami jest niemalże niemożliwe. Otóż dzieje się tak za sprawą wartości twardości ogólnej w polskiej wodzie z wodociągów, która jest wystarczająca dla pyszczaków. Problematyczny może być jedynie odczyn wody.

Zwykle zalecanym typem podłoża do akwarium z pyszczakami jest nieznacznie drobny, ale także w nieznacznym stopniu gruby żwir. Taki rodzaj podłoża jest łatwy w przygotowaniu i utrzymaniu, a ponadto świetnie imituje podłoże naturalne znajdujące się w jeziorze z którego pochodzą pyszczaki . Jednak w naturalnym środowisku żwir wymieszany jest w pewnym stopniu z piaskiem. Zatem zastosowanie piasku w zbiorniki z pyszczakami przyniesie również pewne korzyści. Jedną z owych korzyści jest możliwość obserwacji pyszczaków , a konkretnie ich naturalnych zachowań w zbiorniku. Będą one przeczesywać piasek w poszukiwaniu pożywienia.

Ważnym elementem funkcjonowania akwarium z pyszczakami jest odpowiednia cyrkulacja wody. Oświetlenie w akwarium z pyszczakami ma znaczenie czysto estetyczne, więc wybór rodzaju oświetlenia zależy od upodobań akwarysty. Akwarium z pyszczakami z j.

Cykl Azotowy

Akwarium jest ekosystemem zamkniętym na niedużej przestrzeni , w którym zachodzą procesy biologiczno-chemiczne. Pozostawienie tych procesów bez kontroli może doprowadzić do choroby, a nawet śmierci ryb. Cykl azotowy, inaczej cykl nitrifikacyjny polega na przemianie amoniaku (NH3) będącego wynikiem przemiany materii organicznej (odchody ryb, rozkładające się resztki pokarmu) w związki azotu. Najpierw są to azotyny (NO2), a następnie azotany (NO3). Za tą przemianę odpowiedzialne są bakterie nitryfikacyjne.

Podsumowanie

Możliwość posiadana kawałka tak ciekawego ekosystemu wodnego w domu sprawia, że akwaria w stylu Malawi codziennie zyskują nowych sympatyków. Pielęgnice Malawi to nie tylko piękne i kolorowe ryby, ale także fascynujące stworzenia o bogatej biologii i charakterze. Dla bardziej ambitnych hobbystów, którzy chcą wiedzieć co i dlaczego.... Dlatego najwięcej poświęcam literek na omówienie procesów pozwalających na zrozumienie "z grubsza" tego co się dzieje w akwarium a nie temu jak działa filtr firmy xyz.

Jak wspomniałem filtracja mechaniczna służy do wyłapywania cząstek stałych z wody. Te cząstki to: drobne cząstki mineralne (np. pochodzące z żwiru), kurz, resztki pokarmu, inkrementy wydalane przez zwierzątka, części roślin, glony, pływające glony, pierwotniaki. W zależności od źródła różna jest wielkość stałych cząsteczek – różna też powinna być „przegroda”. Grube gąbki i siatki wyłapują tylko najgrubsze zanieczyszczenia. Z uwagi na zwykle małą ilość takowych w akwarium dosyć wolno ulegają zapchaniu i filtry mogą pracować dłuższy czas.

Drobne zanieczyszczenia wyłapywane są za pomocą ciasnych wypełnień typu filtrów sznurkowych, mat perlonowych, waty perlonowej (przy okazji odradzam stosowanie waty aptecznej – szybko zgnije). Ciasne wypełnienia skutkują dokładnym oczyszczeniem wody, ale szybko zabijają się pory i filtr trzeba często czyścić (czasem nawet codziennie). Najdrobniejsze zanieczyszczenia o wielkości nawet większych cząsteczek chemicznych zatrzymują membrany odpowiedniej konstrukcji. Są to filtry odwróconej osmozy (skrót RO).

Zasada działania filtra RO jest identyczna jak innych filtrów mechanicznych a więc woda pod ciśnieniem uderza w membranę, która działa jak sitko przepuszczając tylko najmniejsze cząsteczki (głównie wodę). Reszta pozostaje na membranie i jest spłukiwana większym strumieniem wody. Stąd w filtrach RO uzyskuje się wodę czystą (1/5 – 1/3 całości) i odciek z brudami (pozostała część wody). Przy okazji, filtry RO zatrzymują wszystkie cząsteczki powyżej pewnych rozmiarów. Jeżeli do filtra wprowadzi się wodę brudną to membrana zostanie szybko zapchana i uszkodzona.

Przy filtracji mechanicznej dąży się do maksymalnej szybkości przepływu wody przez złoże. Zwykle przyjmuje się, aby filtr był w stanie przepuścić w ciągu godziny podwojoną objętość akwarium. Oczywiście zależy to od wkładu i wypełnienie filtru watą perlonową zamiast gąbki zdecydowanie zmniejszy wydajność.

Filtracja ta ma na celu wyłapanie szkodliwych, bądź zbędnych substancji z wody w akwarium z wykorzystaniem „zwykłych filtrów”. Czasem służy to wzbogaceniu wody w akwarium o pożądane substancje. Dokonuje się tego za pomocą wkładów o odpowiednich właściwościach.

Wkład Torfowy: Może być kupny i wtedy jest skoncentrowany (firmy akwarystyczne), bądź zwykły torf nieodkwaszony (taki pod borówki) ze sklepu ogrodniczego (wkłada się go wtedy w pończochę). Torf powoduje lekkie zakwaszenie wody, zmniejszenie jej twardości węglanowej a trochę i ogólnej. Emitowane są substancje nawozowe, kwasy humusowe i garbniki. Woda przybiera kolor lekkiej (bądź mocnej) herbatki. Ogranicza to nieco rozwój glonów. Kwasy humusowe stabilizują mikroelementy w wodzie (np. żelazo) więc przysłuża się również roślinom, które dzięki temu mają lepsze warunki do wzrostu.
Wkład Węglowy: Węgiel aktywny usuwa z wody głównie substancje organiczne. Nie usuwa nawozów podanych w postaci soli, ale może usuwać stabilizujące niektóre mikroelementy chelaty.
Wkłady Jonowymienne: Stosuje się je do usuwania wybranych jonów. Mogą to być kationity usuwające jony metali (np. tworzące twardość wody) lub anionity (usuwające aniony, będące resztami kwasowymi – azotany, fosforany, siarczany itd.).
Wkłady Zeolitowe: Zeolity działają podobnie jak żywice jonowymienne. Główne ich zastosowanie polega na usuwaniu powstającego w wodzie amoniaku. Powoduje to usunięcie z wody początkowych produktów przemiany materii i zabezpiecza to akwarium przed nadmiernym wzbogaceniem wody w związki służące rozwojowi glonów.

Wszystkie podane sposoby filtracji chemicznej stosuje się raczej doraźnie w miarę potrzeb. Ciągłe ich stosowanie wiąże się zarówno z niewygodą jak i solidnymi kosztami.

tags: #filtracja #narurowa #w #akwarium #z #filtrem