Filtracja Mechaniczna Wody za Licznikiem: Rodzaje Filtrów i Ich Zastosowanie
- Szczegóły
Filtracja mechaniczna jest pierwszym i niezbędnym etapem uzdatniania wody w każdej instalacji. Zarówno woda studzienna, jak i woda z sieci wodociągowych, zwłaszcza tych starszych, często zawiera różnego rodzaju zanieczyszczenia stałe. Mogą to być piasek, rdza, resztki materiałów uszczelniających i inne tego typu substancje.
Celem filtracji mechanicznej jest usunięcie tych zanieczyszczeń, co przekłada się na ochronę przewodów i armatury przed zakłóceniami w działaniu oraz korozją. Cząstki zanieczyszczeń w wodzie mogą prowadzić nie tylko do kapiących kranów, zatkanych perlatorów i blokad zaworów, ale także do kosztownych modernizacji i konieczności gruntownego czyszczenia systemu instalacyjnego.
Wywoływany w konsekwencji elektrochemiczny proces korozji może we wszystkich tworzywach metalicznych doprowadzić do szybko postępującego rozkładu, łącznie z pęknięciem rur wodociągowych. Dostawcy wody w Polsce zapewniają odpowiednią jakość wody do picia. Jednak naprawy w instalacjach lub nowe przyłączenia mogą powodować wnikanie zanieczyszczeń, takich jak konopie, wióry i piasek, do instalacji wody pitnej.
Przy instalacjach własnych, takich jak studnie, może dodatkowo następować zwiększone przenikanie zanieczyszczeń, szczególnie przy złej pogodzie. Z tego względu, dla zapewnienia większego bezpieczeństwa, normatywnie zalecany jest montaż filtra do wody pitnej w instalacji wodociągowej (DIN 1988, cz. 2).
Rodzaje Filtrów Mechanicznych
Filtry Narurowe do Wkładów Wymiennych
Najczęściej stosowanym rozwiązaniem w domach i mieszkaniach są filtry narurowe. Zewnętrznie to prosta obudowa (tzw. korpus) z przyłączami 1/2″, 3/4″, 1″ lub większymi. W środku znajduje się wkład filtracyjny, który faktycznie odpowiada za wyłapywanie zanieczyszczeń. Obudowa jest wielorazowa, natomiast wkład mechaniczny wymienia się okresowo.
Przeczytaj także: Definicja i pomiar filtracji kłębuszkowej
Filtry narurowe dzielą się m.in. na:
- pojedyncze - jeden korpus, jeden wkład,
- podwójne i potrójne - kilka korpusów połączonych szeregowo, co pozwala łączyć różne rodzaje wkładów (np. najpierw 50 µm, potem 20 µm i na końcu 5 µm).
Ich zaletą jest duża elastyczność. Można zmieniać rodzaj i dokładność filtracji, dopasowując ją do zmieniających się warunków (np. po modernizacji studni lub wymianie rur). To rozwiązanie idealne do typowych średnic domowych instalacji oraz jako filtr przy konkretnych urządzeniach, np. przed kotłem kondensacyjnym.
Filtry Siatkowe i Skośne
Druga popularna grupa to filtry siatkowe, często montowane tuż przy urządzeniach. Najprostsze są filtry skośne - niewielkie mosiężne korpusy z metalową siateczką w środku, które montuje się w instalacji np. przed zaworem mieszającym, pompą obiegową, kotłem. Zwykle mają oczko w okolicach 200-500 µm, co oznacza, że zatrzymują głównie większe cząstki.
Filtry siatkowe mogą być również w wersji z przezroczystą czaszą i możliwością spustu zanieczyszczeń. Wówczas zamiast wyjmować wkład, można zrzucić osad przez zawór spustowy. To rozwiązanie wygodne tam, gdzie woda niesie bardzo duże ilości piasku, a dostęp do filtra jest utrudniony.
Filtry siatkowe rzadko są jedynym zabezpieczeniem całej instalacji. Częściej pełnią rolę dodatkowego etapu mechanicznego, montowanego blisko chronionego urządzenia. Nie zastępują klasycznego filtra narurowego, zwłaszcza przy wodzie z własnej studni.
Przeczytaj także: Webber AP8400 - wymiana filtrów
Filtry Samoczyszczące i z Płukaniem Wstecznym
Bardziej zaawansowane rozwiązania to filtry samoczyszczące albo z płukaniem wstecznym. W ich wnętrzu zwykle również znajduje się siatka lub wkład o określonej dokładności, ale zanieczyszczenia usuwa się bez wyjmowania wkładu. Wystarczy otworzyć zawór płuczący lub wykonać płukanie wsteczne, a nagromadzony osad zostaje wypłukany do kanalizacji.
Takie filtry sprawdzają się szczególnie przy:
- ciągłym dopływie zanieczyszczeń (np. studnie z dużą ilością piasku),
- dużym zużyciu wody, gdy klasyczne wkłady szybko się zapychają,
- utrudnionym dostępie do filtra, gdzie każda interwencja jest kłopotliwa.
Trzeba jednak pamiętać, że samoczyszczący nie znaczy bezobsługowy. Taki filtr nadal wymaga regularnego płukania, okresowych przeglądów i ewentualnej wymiany wkładu po kilku latach pracy. Jest to jednak mniej kłopotliwe niż częsta wymiana klasycznych wkładów, zwłaszcza przy bardzo brudnej wodzie.
Rodzaje Wkładów do Filtrów Mechanicznych
Wkłady Sznurkowe
Wkład sznurkowy składa się z rdzenia (zwykle plastikowego) i nawiniętego na niego polipropylenowego sznurka. Gęstość nawinięcia oraz grubość sznurka decydują o dokładności filtracji (np. 20 µm, 5 µm). Struktura takiego wkładu jest głęboka: zanieczyszczenia wnikają w głąb warstw, a nie osiadają tylko na powierzchni.
Najważniejsze cechy wkładów sznurkowych:
Przeczytaj także: Optymalne rozcieńczenie bimbru
- sprawdzają się bardzo dobrze przy dużej ilości osadów (piasek, muł),
- wytrzymują wysokie obciążenie zanieczyszczeniami, stopniowo się zapychając,
- są stosunkowo tanie i łatwo dostępne,
- dość dobrze znoszą zmiany ciśnienia w instalacji.
To dobry wybór do domów ze studnią, zwłaszcza w pierwszym stopniu filtracji (np. 20-50 µm). W wodzie z sieci również się sprawdzają, ale często wybierane są wtedy wkłady z pianki polipropylenowej, które lepiej „wyłapują” drobne cząstki rdzy.
Wkłady z Pianki (Polipropylen Spiekany)
Wkłady z pianki polipropylenowej na pierwszy rzut oka przypominają biały walec o jednorodnej strukturze. Wykonane są z spiekanego polipropylenu, tworzącego strukturę porowatą. Zanieczyszczenia zatrzymywane są zarówno na powierzchni, jak i w objętości materiału.
Ich zalety to:
- bardzo jednorodna dokładność filtracji,
- odporność na bakterie i rozwój pleśni,
- dobrze radzą sobie z drobniejszymi cząstkami (rdza, zawiesiny),
- małe ryzyko „przepuszczenia” cząstek mniejszych niż deklarowana dokładność.
Wkłady z pianki dobrze sprawdzają się jako kolejny stopień filtracji po wkładzie sznurkowym lub siatkowym, szczególnie tam, gdzie zależy na ochronie delikatnych urządzeń (do 5 µm lub nawet 1 µm). Do wody z sieci miejskiej są często pierwszym wyborem jako filtr główny, szczególnie w mieszkaniach, gdzie ilość piasku jest mniejsza, a problemem jest głównie rdza i drobne zawiesiny.
Wkłady Siatkowe (Stalowe i Plastikowe)
Wkład siatkowy zbudowany jest z rurki lub kosza otoczonego drobno oczkowaną siatką. Najczęściej występują oczka 50-200 µm, ale dostępne są również dokładniejsze. Wkład siatkowy można wielokrotnie przepłukiwać, co znacznie obniża koszty eksploatacji przy bardzo brudnej wodzie.
Najczęściej spotyka się dwa rodzaje:
- metalowe (stal nierdzewna) - trwalsze, nadają się do dużych przepływów,
- plastikowe - tańsze, do prostych instalacji domowych, wymagają ostrożniejszego czyszczenia.
Wkłady siatkowe nadają się świetnie jako wstępny stopień filtracji (np. 50-100 µm) przed wkładami jednorazowymi. Sprawdzają się wszędzie tam, gdzie osad jest gruby, a wymiana typowych wkładów byłaby zbyt częsta i kosztowna.
Wkłady Harmonijkowe (Fałdowane)
Wkłady harmonijkowe mają powierzchnię roboczą uformowaną w fałdy (harmonijkę). Dzięki temu rzeczywista powierzchnia filtracji jest wielokrotnie większa niż w klasycznym walcu o tej samej średnicy. Zwykle wykonane są z tworzywa lub włókniny, niekiedy z możliwością płukania.
Największe plusy wkładów harmonijkowych:
- bardzo duża powierzchnia filtracji - dłuższa żywotność przy tej samej dokładności,
- niski spadek ciśnienia przy czystym wkładzie,
- część modeli można przepłukiwać i używać ponownie.
To dobry wybór do instalacji, gdzie wymagana jest dokładna filtracja przy wysokich przepływach, np. przed instalacjami przemysłowymi, w większych budynkach czy przy wydajnych pompach. W domach jednorodzinnych stosowane raczej jako rozwiązanie „premium” lub przy szczególnie wymagających instalacjach.
Dobór Dokładności Filtracji
Dokładność filtra mechanicznego wyrażana jest w mikrometrach (µm). Im mniejsza wartość, tym drobniejsze zanieczyszczenia filtr jest w stanie zatrzymać. Przykładowo:
- 100 µm - zatrzymuje drobinki piasku i duże zawiesiny,
- 50 µm - wyłapuje mniejszy piasek, grubsze cząstki rdzy,
- 20 µm - radzi sobie z większością zanieczyszczeń widocznych gołym okiem,
- 5 µm - zatrzymuje bardzo drobne zawiesiny i drobiny rdzy,
- 1 µm - wychwytuje już bardzo drobne cząstki, istotne np. przed filtrami węglowymi czy membranami.
Woda z Sieci Miejskiej
Przy wodzie wodociągowej głównym problemem są zwykle drobne zawiesiny (rdza z rur, osad z sieci), a nie gruby piasek. Dlatego najczęściej stosuje się:
- 20-25 µm - jako uniwersalny filtr główny dla całego mieszkania lub domu,
- 5-10 µm - tam, gdzie instalacja jest nowa i stosunkowo czysta, a celem jest lepsza ochrona armatury oraz filtrów węglowych,
- 50 µm - jako wstępny stopień, gdy sieć jest w złym stanie i woda niesie dużo rdzy po awariach czy płukaniu magistrali.
Woda ze Studni
Przy własnym ujęciu wody zakres zanieczyszczeń jest znacznie szerszy. Dobór dokładności powinien uwzględniać zarówno ilość piasku, jak i planowane dalsze uzdatnianie (odżelaziacz, zmiękczacz, filtr węglowy). Sprawdzone schematy to m.in.:
- 100 µm (siatka) - pierwszy stopień przy studniach „piaszczących”, aby zatrzymać gruby urobek i kamyki,
- 50 µm (sznurek/siatka) - drugi stopień przed delikatniejszymi wkładami jednorazowymi,
- 20 µm (sznurek/pianka) - filtr główny dla instalacji, często przed odżelaziaczem lub zmiękczaczem,
- 5 µm - dokładny stopień po uzdatnianiu, przed filtrami węglowymi lub membraną (np. w systemach RO).
Montaż i Wymiana Wkładów
Z reguły przyjmuje się, że filtr do wody należy montować zaraz za licznikiem wody, lub ewentualnie za hydroforem. Finalnie przebieg montażu jest zależny od tego, jak wygląda cała instalacja oraz od obecności innych systemów uzdatniania w instalacji wodnej.
O tym, czy wkład nadaje się już do wymiany decydują 3 czynniki:
- Objętość wody i poziom zanieczyszczeń
- Spadek ciśnienia - nawet jeśli wkład nie jest brudny, być może zapchana jest jego struktura.
- Kolor i wygląd wkładu
Przykładowe Konfiguracje Filtrów Mechanicznych w Domu
- Prosty układ dla mieszkania w bloku
- Filtracja mechaniczna przy wodzie ze studni
- Ochrona urządzeń wrażliwych: pralki, zmywarki, kocioł
Jak Dobrać Wkład do Konkretnego Problemu z Wodą
- Dużo piasku i osadu z ujęcia
- Rdza z instalacji stalowej
- Mętność i drobna zawiesina bez widocznego piasku
- Ochrona filtrów węglowych i membran RO
Filtr Przepływowy
Filtr przepływowy to skuteczny sposób filtracji wody, który działa na zasadzie stałego przepływu. W tym rozwiązaniu na próżno szukać pojemników do magazynowania wody, które są charakterystyczne dla większości domowych filtrów. Filtr przepływowy działa na linii wodociągowej.
Zalety Filtrów Przepływowych
- Brak wody odpadowej
- Łatwy montaż
- Atrakcyjna cena zakupu i eksploatacji
Do podstawowej ochrony wystarczą filtry jednowkładowe, a do bardziej zaawansowanej wielowkładowe. Warto wspomnieć, że filtry przepływowe nie usuwają wszystkich zanieczyszczeń. Pod kątem skuteczności ustępują one filtrom odwróconej osmozy.
Co Usuwa Filtr Przepływowy?
Filtr przepływowy zatrzymuje takie zanieczyszczenia jak piasek, rdza, chlor czy metale ciężkie.
Czy Filtr Przepływowy Jest Skuteczny?
Filtracja tego typu zatrzyma większość zanieczyszczeń, ale nie jest tak skuteczna jak procesy membranowe, np. odwrócona osmoza. Filtr przepływowy poprawia smak i zapach wody, jeśli jej jakość jest dobra.
Jaka Jest Dokładność Filtra Przepływowego?
Dokładność filtra przepływowego to 1-5 mikronów.
Jak Zamontować Filtr Przepływowy?
Filtry zamontujesz samodzielnie za pomocą podstawowych narzędzi. Możesz także zlecić pracę hydraulikowi. Do modeli narurowych konieczne jest zamontowane obejm.
Tabela Porównawcza Filtrów Przepływowych i Odwróconej Osmozy
| Cecha | Filtr Przepływowy | Filtr Odwróconej Osmozy |
|---|---|---|
| Skuteczność Filtracji | Mniej skuteczny | Bardzo skuteczny |
| Woda Odpadowa | Brak | Generuje |
| Montaż | Łatwy | Bardziej skomplikowany |
| Cena | Niższa | Wyższa |
tags: #filtracja #mechaniczna #wody #za #licznikiem #rodzaje
