Filtracja Krwi: Metody Usuwania Toksyn i Mikroplastiku
- Szczegóły
Nerki odgrywają kluczową rolę w organizmie człowieka, kontrolując poziom płynów i oczyszczając krew z toksyn. Dlatego tak ważne jest, aby znać przyczyny i symptomy zaburzeń ich funkcjonowania, by móc szybko zdiagnozować i podjąć odpowiednie leczenie. W przeciwnym razie istnieje ryzyko nieodwracalnych uszkodzeń.
Hemofiltracja
Hemofiltracja to metoda wspomagania pracy nerek, stosowana głównie na oddziałach intensywnej terapii u pacjentów z ostrym uszkodzeniem nerek. Hemofiltracja jest jedną z metod zastępczej terapii nerkowej, czyli leczenia stosowanego, gdy nerki pacjenta nie pracują prawidłowo.
W trakcie tego zabiegu krew jest pobierana z organizmu pacjenta, przepuszczana przez układ rurek i specjalną membranę półprzepuszczalną (filtr), gdzie usuwane są produkty przemiany materii i nadmiar wody. W przeciwieństwie do dializy, gdzie substancje rozpuszczone przemieszczają się głównie dzięki zjawisku dyfuzji, w hemofiltracji odbywa się to za pomocą konwekcji.
Zarówno hemodializa, jak i hemofiltracja są metodami zastępczej terapii nerkowej, ale różnią się sposobem usuwania szkodliwych substancji z krwi. W hemodializie krew jest prezentowana po jednej stronie membrany, a roztwór dializacyjny po drugiej stronie.
Hemofiltracja może być prowadzona w dwóch głównych trybach: przerywanym lub ciągłym. Ciągła hemofiltracja (CHF) lub hemodiafiltracja (CHDF) są stosowane głównie w warunkach intensywnej opieki u pacjentów w stanie krytycznym. Te metody działają nieprzerwanie przez 24 godziny, usuwając wodę i odpady w wolnym tempie, bardziej zbliżonym do naturalnej funkcji nerek.
Przeczytaj także: Definicja i pomiar filtracji kłębuszkowej
W przypadku przerywanej hemofiltracji pacjenci mogą ograniczyć czas połączenia z maszyną, co wpływa korzystnie na jakość życia osób z przewlekłą niewydolnością nerek.
Podczas hemofiltracji z organizmu jest usuwany ultrafiltrat zawierający zarówno niepożądane substancje, jak i wiele ważnych składników krwi. Dlatego konieczne jest dodawanie płynu zastępczego, który uzupełnia utracone składniki. Płyn zastępczy może być dodawany przed filtrem (pre-dilucja) lub po filtrze (post-dilucja).
W przypadku pre-dilucji płyn jest dodawany przed filtrem, co rozcieńcza krew przed filtracją. To może zmniejszyć ryzyko zakrzepnięcia filtra, ale również zmniejsza wydajność usuwania substancji. Skład płynu zastępczego jest szczególnie ważny w przypadku pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi.
Hemofiltracja jest czasami stosowana w połączeniu z hemodializą, wtedy nazywa się ją hemodiafiltrację. Hemodiafiltracja łączy zalety obu metod - dyfuzji z hemodializy i konwekcji z hemofiltracji. Pozwala to na bardziej efektywne usuwanie zarówno małych, jak i dużych cząsteczek z krwi.
Oczyszczanie substancji w hemofiltracji zależy od kilku czynników. Hemofiltracja może wpływać na poziomy leków we krwi, co jest ważne przy planowaniu dawkowania leków u pacjentów poddawanych tej terapii. Leki silnie związane z białkami osocza zazwyczaj nie są usuwane przez terapię zastępczą nerek, ponieważ kompleksy lek-białko są zbyt duże, aby przejść przez membranę filtra. Roztwory dializacyjne są wodne, więc leki rozpuszczalne w wodzie przedostają się do nich preferencyjnie.
Przeczytaj także: Webber AP8400 - wymiana filtrów
Hemoperfuzja
Terapia pozaustrojowa jest rodzajem metody oczyszczania krwi, służącym usunięciu egzogennych lub endogennych toksyn z krwiobiegu. Podczas hemoperfuzji urządzenie w sposób ciągły pobiera krew z cewnika do dializ o podwójnym świetle i przepuszcza ją przez obwód pozaustrojowy zawierający specjalistyczny filtr, jakim jest kolumna hemoperfuzyjna (kolumna HP).
Kolumna HP usuwa je z krwi, a oczyszczona krew jest z powrotem podawana pacjentowi. Kolumny HP cechuje duża powierzchnia pokryta substancjami adsorbującymi, które mogą pochłaniać różne patogenne substancje. Hemoperfuzję można przeprowadzić jako samodzielny zabieg lub w połączeniu z hemodializą. Hemoperfuzja łączona z hemodializą jest wykonywana u małych zwierząt przy użyciu urządzenia zaprojektowanego do leczenia nerkozastępczego u ludzi.
Najbardziej popularne kolumny HP w medycynie weterynaryjnej obejmują urządzenia z węglem aktywowanym (AimaLojic) i syntetycznym polimerem (CytoSorbents). Kolumny HP nowszej generacji z węglem aktywowanym mają lepszy profil bezpieczeństwa i większą powierzchnię. Są znacznie lepszym rozwiązaniem niż dotychczas stosowane kolumny HP z węglem drzewnym aktywowanym.
Istnieją dane weterynaryjne, które wskazują, że metoda hemoperfuzji z wykorzystaniem węgla aktywowanego umożliwia skuteczne usunięcie NLPZ z krwiobiegu, zwiększając ich wydalanie z organizmu, a tym samym zmniejszając stopień nasilenia zatrucia.
Wczesne rozpoczęcie hemoperfuzji po ostrej ekspozycji na toksyny może zmniejszyć zachorowalność i śmiertelność pacjentów oraz skrócić czas hospitalizacji. Jeżeli u pacjenta występują określone wskazania, należy zaproponować wykonanie pozaustrojowego usunięcia toksyn. Ogólnie rzecz biorąc, do usunięcia toksyny w przypadku ostrego zatrucia wymagane jest tylko jednokrotne zastosowanie metody hemoperfuzji.
Przeczytaj także: Optymalne rozcieńczenie bimbru
Plazmafereza
Plazmafereza z greckiego ‘plasma’ - osocze i ‘apheresis’ - oczyszczenie, aferaza lecznicza jest zabiegiem pozaustrojowym, w którym dochodzi do rozdziału poszczególnych elementów krwi. W zależności od rodzaju składnika krwi podlegającego odseparowaniu możemy mówić o: plazmaferezie - oddzieleniu osocza, erytroaferezie - erytrocytów, leukoaferezie - oddzieleniu leukocytów, trombaferezie - płytek krwi.
Wyróżnia się dwa rodzaje zabiegów w typie plazmaferezy. Pierwszy to plazmafereza lecznicza nazywana również terapeutyczną wymianą osocza - jest to zabieg, podczas którego wykonuje się dwa wkłucia dożylne (do żył obwodowych), a jeśli nie pozwala na to stan chorego stosuje się wkłucie centralne (np. do żyły podobojczykowej).
Następnie wraz z osoczem z krążenia usuwane są autoprzeciwciała, kompleksy immunologiczne, antygeny, białka, enzymy, czynniki krzepnięcia, ale także czynniki prozapalne, w tym cytokiny (grupa rozpuszczalnych polipeptydów, które produkowane są przez różne typy komórek). W tym zabiegu chodzi o usunięcie niechcianych elementów z krwi. Plazmaferezę leczniczą wykonuje się więc w celu leczenia pacjenta, u którego zabieg jest wykonywany.
Drugi rodzaj - plazmafereza preparatywna - umożliwia produkcję preparatów osoczowych w celach terapeutycznych. Z krwi zdrowego dawcy pozyskuje się substancje, które mogą zostać wykorzystane w celach leczniczych u innych ludzi.
Zastosowanie technik pozaustrojowego wspomagania organizmu umożliwia leczenie ciężkich chorób zagrażających życiu związanych z obecnością substancji toksycznych, które można usunąć stosując techniki wymiany osocza.
Usuwanie Mikroplastiku z Krwi
Mikroplastik stał się wszechobecnym problemem dzisiejszych czasów. Można go znaleźć w wodzie czy w pożywieniu, skąd przenika do organizmów ludzi, wywołując lub przyśpieszając rozwój różnych schorzeń. Teraz naukowcy odkryli możliwość filtrowania mikroplastiku z naszej krwi.
Technika filtracji krwi, zwana aferezą, skutecznie usuwa cząsteczki plastiku z organizmu człowieka. Podczas zabiegu, podobnego do dializy, oczyszczona krew wraca do pacjenta drugą żyłą.
Tabela: Porównanie Metod Filtracji Krwi
| Metoda | Zasada działania | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Hemofiltracja | Konwekcja (przenoszenie substancji z przepływem wody) | Ostre uszkodzenie nerek, intensywna terapia |
| Hemodializa | Dyfuzja (przenikanie substancji przez membranę) | Przewlekła niewydolność nerek |
| Hemoperfuzja | Adsorpcja (wiązanie toksyn na powierzchni adsorbentu) | Zatrucia, usuwanie NLPZ |
| Plazmafereza | Rozdział składników krwi i wymiana osocza | Choroby autoimmunologiczne, usuwanie autoprzeciwciał |
| Afereza | Filtracja krwi w celu usunięcia mikroplastiku | Usuwanie mikroplastiku z krwi |
tags: #filtracja #krwi #metody #usuwania
