Filtracja Kilku Akwariów: Systemy i Rozważania
- Szczegóły
Wybór odpowiedniego systemu filtracji jest kluczowy dla utrzymania zdrowego i stabilnego środowiska w akwarium. Istnieje wiele rodzajów filtrów, a ich dobór zależy od wielkości akwarium, obsady ryb oraz preferencji akwarysty. Poniżej omówione zostaną różne typy filtrów oraz rozważania dotyczące używania jednego dużego filtra w porównaniu do dwóch mniejszych w akwariach o długości do 150 cm.
Rodzaje Filtrów Akwariowych i Ich Zastosowanie
Filtr Wewnętrzny Gąbkowy
To filtr stosowany w najmniejszych akwariach. W jednej obudowie umieszczony jest zarówno silniczek filtra, jak i medium filtracyjne (najczęściej jest to gąbka, czasem dodatkowo węgiel aktywny lub ceramika), a często także rurka do napowietrzania wody (system Venturiego). Filtry gąbkowe sprawdzają się w zbiornikach z mniej wymagającymi rybami, z niewielka obsadą. Jeśli filtr jest zbyt mały w stosunku do akwarium lub jeśli ryb jest zbyt dużo w zbiorniku, trzeba go czyścić co kilka dni, a to odbija się niekorzystnie na jego działaniu zarówno przy filtracji mechanicznej jak i biologicznej. Filtr ten można stosować jako filtr podstawowy w zbiornikach o pojemności maksymalnie 200 litrów, choć jako filtr pomocniczy znajdują zastosowanie nawet w znacznie większych zbiornikach. Na rynku pojawiają się także duże filtry wewnętrzne, wyposażone w kilka wkładów filtracyjnych, jednak takie rozwiązanie ma także swoje minusy - najważniejszym z nich jest fakt zabierania dużej ilości miejsca w akwarium. Na rynku występują również filtry wewnętrzne gąbkowe zasilane pompką powietrza i wyposażone w kostkę napowietrzającą. Wielu akwarystów, szczególnie zajmujących się tym pięknym hobby jakim jest akwarystyka od wielu lat patrzy na nie z sentymentem.
Filtr Wewnętrzny Podżwirowy
Filtr podżwirowy ma pomocniczą rolę i powinien być stosowany wraz z filtrem innego rodzaju. Jego budowa jest bardzo prosta - składa się z kratki umieszczonej na dnie, na której układa się żwir. Można ją wykonać zarówno samemu, jak i kupić w sklepie akwarystycznym. Aby urządzenie działało, należy zastosować pompę, która wciąga wodę między kamienie i następnie je wypompowuje. W większości akwariów tę funkcję spełnia dodatkowy filtr zewnętrzny kubełkowy, odpompowujący zanieczyszczenia spod żwiru.
Filtr podżwirowy jako dodatek do zwykłej filtracji ma dużo zalet. Najważniejszą z nich jest to, że na dnie nie gromadzą się zanieczyszczenia, co zmniejsza poziom związków azotu w akwarium. Czyszczenie takiego filtra wymaga usunięcia żwiru i roślin, ale najczęściej odbywa się raz na rok.
Filtr Wewnętrzny Kominowy (Panelowy)
Jego działanie jest podobne do filtra wewnętrznego, ale jego wydajność będzie znacznie wyższa. W jednym z tylnych rogów akwarium dokleja się szybę, tak, by odgraniczyć trójkątną lub czworokątną przestrzeń. Filtr podłącza się do pompy, która zapewnia przepływ wody. Minusem tego rodzaju filtra jest konieczność przebudowania zbiornika oraz ograniczenie miejsca dla ryb.
Przeczytaj także: Definicja i pomiar filtracji kłębuszkowej
Filtr Zewnętrzny Kubełkowy
To rozwiązanie najczęściej stosowane w profesjonalnych akwariach. Filtr ma kształt kubełka wypełnionego materiałem filtracyjnym (może być go znacznie więcej niż w filtrze wewnętrznym), a woda doprowadzana jest dwoma rurkami.
Taki filtr ma bardzo dużą wydajność i nie psuje wyglądu akwarium, ponieważ znajduje się poza nim. Jego czyszczenie jest znacznie prostsze niż filtra wewnętrznego ponieważ nie trzeba w tym celu zanurzać rąk w zbiorniku.
Filtr tego typu można zastosować nawet w bardzo dużych zbiornikach, ponieważ największe modele mają objętość kilkunastu litrów. W takim filtrze można samodzielnie wybrać wkłady filtracyjne i zastosować je w odpowiedniej dla swojego akwarium konfiguracji. Dzięki temu łatwiej jest zapanować nad parametrami wody w zbiorniku.
Filtr Zewnętrzny Kaskadowy
Filtr kaskadowy to rozwiązanie pośrednie między filtrami zewnętrznymi i wewnętrznymi. Wiesza się go na szybie zbiornika poza akwarium, dlatego w wodzie widoczna jest tylko rurka odprowadzająca wodę z akwarium.
Przefiltrowana woda wpada do zbiornika z pewnej wysokości (zależnej od jej poziomu), co znacząco poprawia jej napowietrzenie.
Przeczytaj także: Webber AP8400 - wymiana filtrów
Filtry kaskadowe są proste w czyszczeniu i mają większą powierzchnię niż filtry wewnętrzne, jednak mogą nie sprawdzić się w przypadku dużej obsady w akwarium. Jeśli mamy pokrywę na akwarium, musimy pamiętać, że ten rodzaj filtra będzie prawdopodobnie wymagał wykonania odpowiedniego wycięcia w niej.
Filtr Zewnętrzny - SUMP
Na pewnym poziomie zaangażowania w akwarystykę, konieczne jest zastosowanie filtra typu sump. Składa się on z dodatkowego zbiornika, który stoi pod głównym akwarium i mieści w sobie media filtracyjne - może być ich o wiele więcej, niż w nawet największym filtrze kubełkowym. Wyposażenie akwarium w sump wymaga wywiercenia dziur w dnie i podłączeniu pompy o odpowiedniej wydajności.
Oprócz dużej powierzchni sump pozwala na wstawienie takich urządzeń jak grzałka czy generator dwutlenku węgla. Sump jest stosowany także w akwariach ze stałą podmianą wody (konieczny przy bardzo dużych zbiornikach) i filtrach RO.
Jeden Duży Filtr Czy Dwa Małe?
Wielu akwarystów zastanawia się, czy lepiej jest zastosować jeden duży filtr, czy dwa mniejsze. Rozważmy zalety i wady obu rozwiązań, szczególnie w kontekście akwariów o długości do 150 cm (np. do 500 litrów).
Zalety Dwóch Filtrów
- Mniejsza awaryjność filtracji: Gdy jeden filtr przestanie działać, drugi nadal zapewnia filtrację.
- Większa stabilność biologiczna: Podczas czyszczenia jednego filtra, drugi nadal utrzymuje populację bakterii nitryfikacyjnych.
- Możliwość podziału filtracji: Jeden filtr może być skonfigurowany głównie do filtracji mechanicznej, a drugi do biologicznej.
- Lepsza cyrkulacja wody: Dwa niezależne obiegi wody mogą zapewnić lepsze rozprowadzenie CO2 i lepsze opanowanie długich akwariów.
Wady Dwóch Filtrów
- Koszty: Zakup dwóch filtrów jest droższy niż jednego o porównywalnej wydajności.
- Zużycie energii: Dwa filtry zużywają więcej energii elektrycznej niż jeden.
- Mniejsze złoża filtracyjne: Dwa mniejsze filtry mogą mieć łącznie mniejszą objętość wkładów filtracyjnych niż jeden duży filtr.
Zalety Jednego Dużego Filtra
- Prostota: Mniej urządzeń do obsługi i konserwacji.
- Potencjalnie większa wydajność: Duże filtry mogą mieć bardzo dużą wydajność i przepływ.
- Koszty: Zazwyczaj tańszy niż dwa mniejsze o porównywalnej wydajności.
Wady Jednego Dużego Filtra
- Awaryjność: W przypadku awarii, filtracja zostaje całkowicie przerwana.
- Mniejsza stabilność biologiczna podczas czyszczenia: Czyszczenie dużego filtra może bardziej zaburzyć równowagę biologiczną w akwarium.
- Potrzeba dodatkowej cyrkulacji: W długich akwariach jeden filtr może nie zapewnić wystarczającej cyrkulacji wody.
Przepływ W Akwarium a Długość Zbiornika
Ważnym aspektem jest przepływ wody w stosunku do długości i litrażu akwarium. Przykładowo, jeśli chcemy mieć realny przepływ 1200 l/h w akwarium o długości 150 cm, możemy zastosować jeden duży filtr o takim przepływie lub dwa mniejsze o przepływie 600 l/h każdy. Pytanie brzmi, czy 600 l/h na jeden filtr to nie za mało na długie akwarium?
Przeczytaj także: Optymalne rozcieńczenie bimbru
Często uważa się, że do oczyszczania mechanicznego potrzebny jest duży przepływ, aby dany litraż kilkukrotnie w ciągu godziny mógł przepłynąć przez media filtracyjne. Inaczej zawsze jakieś drobinki pływają, są martwe strefy itd. Może lepiej, jak jeden z filtrów ma duży przepływ (np. mechaniczny), a drugi (biologiczny) działa powoli. W ten sposób dochodzimy do wniosku, że jeden z nich musi być większy i mieć co najmniej 1000 l/h, aby poradzić sobie z istniejącą długością akwarium i litrażem. I tu robi się nieekonomicznie, jeśli chodzi o koszt zakupu, a przede wszystkim zużyty prąd.
Przykłady i Doświadczenia Akwarystów
Wielu akwarystów ma różne doświadczenia i preferencje dotyczące filtracji. Niektórzy polecają dwa filtry: bazowy duży filtr z niewielką nadfiltracją oraz mniejszy "powolny" filtr z denitryfikacją. Inni stosują filtry denne (rusztowe) w połączeniu z tradycyjnym filtrem kubełkowym, co pozwala na stabilizację parametrów chemicznych, szczególnie przemian form azotu.
Są również tacy, którzy rezygnują z filtra, polegając na cyrkulacji i podłożu w akwarium jako naturalnym filtrze. W akwariach roślinnych, gdzie rośliny odgrywają dużą rolę w oczyszczaniu wody, filtracja nie musi być bardzo duża.
Ostateczny wybór zależy od indywidualnych potrzeb i preferencji akwarysty, a także od specyfiki danego akwarium.
Alternatywne Rozwiązania Filtracyjne
Oprócz tradycyjnych filtrów, istnieją również inne rozwiązania, takie jak filtry ze złożem fluidyzacyjnym, filtry piaskowe czy sumpy z dodatkowymi komorami na różne media filtracyjne. Filtry ze złożem fluidyzacyjnym, np. z kaldnesem, charakteryzują się dużą wydajnością biologiczną. Filtry piaskowe, z kolei, mogą łączyć filtrację tlenową (wzruszane złoże) z beztlenową (zalegająca warstwa na dnie), co przyczynia się do redukcji azotanów.
Sump z komorą wypełnioną piaskiem może być ciekawym rozwiązaniem, gdzie woda przepływa po wierzchu piasku, tworząc warunki do rozwoju bakterii beztlenowych.
Podsumowanie
Wybór odpowiedniego systemu filtracji dla akwarium zależy od wielu czynników, takich jak wielkość zbiornika, obsada, rodzaj roślin oraz preferencje akwarysty. Zarówno jeden duży filtr, jak i dwa mniejsze mają swoje zalety i wady. Ważne jest, aby dobrać system filtracji, który zapewni odpowiednią cyrkulację wody, stabilność biologiczną oraz skuteczne usuwanie zanieczyszczeń.
tags: #filtracja #kilku #akwariów #system
