Filtr HEPA H13: Charakterystyka i Zastosowanie

Szczegóły: Opublikowano: 09. March 2026

Filtry HEPA (High Efficiency Particulate Air) to grupa filtrów o wysokiej skuteczności, podzielona na klasy od H13 do H14, zgodnie z europejską normą EN 1822.

Co to jest filtr HEPA?

Filtr HEPA to specjalny rodzaj filtra stosowanego między innymi w oczyszczaczach powietrza, który charakteryzuje się wysoką skutecznością w usuwaniu zanieczyszczeń. Jest to jeden z rodzajów wysokoskutecznych filtrów. Filtr ten zbudowany jest z trzech warstw, a jego działanie w przechwytywaniu smogu czy alergenów jest mechaniczne. Materiał i konstrukcja wykonania powodują, że ten rodzaj filtra zatrzymuje drobinki o średnicy 0,3 µm.

Charakterystyka filtra HEPA H13

Filtr HEPA H13 charakteryzuje się skutecznością na poziomie co najmniej 99,95%, co oznacza, że zatrzymuje minimum 99,95% cząstek o wielkości 0,3 mikrona. Filtry HEPA różnią się skutecznością w zależności od klasy, a HEPA H13 to jeden z najwyższych standardów filtracji. Zatrzymuje co najmniej 99,95% cząstek o wielkości 0,3 mikrona, jest skuteczniejszy niż standardowe filtry HEPA.

HEPA H13 vs. Standardowy Filtr HEPA

Główna różnica między standardowym filtrem HEPA a HEPA 13 leży w poziomie skuteczności. HEPA H13 stosuje się w miejscach wymagających wysokiej jakości powietrza, takich jak szpitale, laboratoria czy oczyszczacze dla alergików. Filtry HEPA H13 są droższe od standardowych filtrów HEPA, ale oferują lepszą skuteczność. Ze względu na lepszą filtrację są droższe i wymagają regularnej wymiany.

Budowa i Działanie Filtrów HEPA

Filtry HEPA produkuje się z włókien szklanych. Ten rodzaj materiału skuteczny jest w przechwytywaniu cząstek o średnicy ≥ 0,01 µm i może zatrzymać nawet do 99,995% cząstek o rozmiarach 0,3 µm. Filtry złożone są w formie harmonijki, które sztywno ułożone są w ramie. Filtr zbudowany jest z wielu warstw włókna polimerowego - polipropylenu, złożonych w kształt harmonijki.

Przeczytaj także: Opinie o Oczyszczaczach Vakoss

Jak działa filtr? HEPA filtry charakteryzują się prostą zasadą działania. Ich włókna tworzą zwartą siatkę, która posiada mikroskopijne pory. Są one na tyle niewielkie, że zatrzymują niemal wszystkie możliwe zanieczyszczenia (w tym zarodniki, bakterie i wirusy), ale jednocześnie pozwalają na swobodny przepływ powietrza. Filtracja w filtrach HEPA odbywa się poprzez 4 rodzaje mechanizmów: dyfuzję, inercję, przesiewanie i przechwycenie.

Przesiewanie - cząstki kurzu, sierść i drobnoustroje zatrzymują się włóknach filtrach, podczas gdy powietrze może je swobodnie okrążać.
Inercja (bezwładność) - dotyczy większych i cięższych cząsteczek, które posiadają większą masę od powietrza. Za sprawą siły bezwładności, pyły tego typu nie podążają w tym samym kierunku co powietrze i wpadają bezpośrednio na włókna filtra HEPA.
Dyfuzja - to zjawisko pomaga w zatrzymywaniu najmniejszych cząsteczek, takich jak zarodniki pleśni, które poruszając się w nieregularnych kierunkach, wychwytywane są przez włókna filtra.
Przechwycenie - można to inaczej nazwać “przyklejaniem” brudu do włókien na oczyszczaczu. Na przechwycenie podatne są pyły i cząstki o średniej wielkości, które podążają za ruchem powietrza.

Zastosowanie Filtrów HEPA H13

Filtry HEPA znajdują zastosowanie w wielu urządzeniach, ale te o niższej skuteczności (np. Filtry HEPA znajdują zastosowanie w wielu urządzeniach domowego i przemysłowego użytku. Są w nie wyposażone m.in. odkurzacze, odkurzacze przemysłowe, oczyszczacze powietrza, klimatyzatory, roboty sprzątające czy nawilżacze powietrza.

Filtry HEPA, podobnie jak filtry EPA stosowane w małych urządzeniach AGD, słyną ze swojej ekstremalnej skuteczności usuwania cząstek o wielkości mikroskopijnej. Filtry klasy takiej jak E11, E12 czy też H13 są w stanie przechwycić nawet do 99,995% zanieczyszczeń i cząstek o wielkości 0,3 µm. To sprawia, że filtry tego typu stosuje się wszędzie tam, gdzie istotna jest najwyższa jakość i czystość powietrza.

Wykorzystywane są w układach klimatyzacji, zwiększają skuteczność oczyszczacza powietrza i innych urządzeń w przemyśle farmaceutycznym, placówkach ochrony zdrowia i miejscach takich jak:

szpitale
przychodnie
sale zabiegowe
zakłady farmaceutyczne
laboratoria
linie produkujące żywność i elektronikę
hale z żywnością
schrony wojskowe
szkoły, uczelnie i żłobki
hotele i sale konferencyjne
restauracje, kluby i dyskoteki
supermarkety

Łatwość dostępu i względnie niski koszt omawianych filtrów HEPA sprawiają, że coraz częściej wykorzystywane są one w urządzeniach na użytek indywidualny, takich jak np. oczyszczacze powietrza czy odkurzacze domowe. Fakt ten doceniają m.in. alergicy, ponieważ wysoka skuteczność filtrów pozwala na szybką eliminację kurzu i innych alergenów z powietrza oraz podłóg.

Przeczytaj także: HEPA w oczyszczaczach powietrza dla dzieci

Filtry HEPA w Oczyszczaczach Powietrza

Oczyszczacze powietrza - głównym zadaniem oczyszczaczy jest redukcja zanieczyszczeń znajdujących się w powietrzu. Zastosowanie filtrów HEPA w oczyszczaczu powietrza pozwala niemal całkowicie usunąć z powietrza w naszych mieszkaniach szkodliwe zanieczyszczenia.

Filtry HEPA w Klimatyzacji

Klimatyzacja - ze względu na funkcje jakie pełną, klimatyzatory są miejscem, w którym gromadzą się bakterie. Zastosowanie filtrów pozwala wychwycić dużą część zanieczyszczeń i sprawić, że z klimatyzatora wydobywa się czystsze powietrze.

Co Usuwają (Zatrzymują) Filtry HEPA?

bakterie
wirusy
grzyby i pleśń
pierwotniaki
kurz i pyłki roślin
roztocza
drobną sierść
pyłki zawieszone, czyli składniki smogu, np. PM2.5, PM10, PM1

Klasyfikacja Filtrów HEPA

Każdy filtr HEPA opisuje jeden z ośmiu podstawowych klas skuteczności w usuwaniu zanieczyszczenia, które różnią się od siebie wydajnością filtrowania cząstek o średnicy 0,3 µm. Każda klasa filtra opiera się o wyznaczenia normy N1822-1: 2009. Klasyfikacja filtrów HEPA wygląda następująco:

EPA E10 - to najniższa klasa, która cechuje się skutecznością filtrowania zanieczyszczeń na poziomie 85%. Urządzenia wyposażone w filtr EPA E10 zatrzymują największe cząsteczki zanieczyszczeń oraz kurz, a więc znajdują zastosowanie m.in. w odkurzaczach, klimatyzatorach czy też obiektach przemysłowych.
EPA E11 - w tym przypadku skuteczność oczyszczaczy sięga już 95%. Zastosowanie filtrów tej klasy jest zbliżone do zastosowania filtrów EPA E10 .
EPA E12 - ta klasa charakteryzuje skuteczność usuwania zanieczyszczeń na poziomie 99,5%. To oznacza, że filtrów EPA E12 potrzebują przede wszystkim takie miejsca jak szpitale czy laboratoria.
HEPA H13 - skuteczność tak oznaczonych filtrów w oczyszczaniu powietrza wynosi już 99,95% a więc całkiem sporo. Zastosowanie filtrów klasy H13 będzie zbliżone do klasy E12.
HEPA H14 - filtrowanie na poziomie 99,995%, które obejmuje sprzęt na tym poziomie, doceniane jest chociażby w specjalistycznych placówkach medycznych.
ULPA U15 / ULPA U16 / ULPA U17 - to 3 najwyższe z klas filtrów HEPA. Skrót ULPA to inaczej “Ultra Low Penetration Air”. Klasy te wyróżniają się najwyższym poziomem filtrowania na poziomie kolejno: 99,9995%, 99,99995% oraz 99,999995%. Gdzie mogą mieć zastosowanie tego typu filtry? Na pewno w miejscach o bardzo restrykcyjnych wymogach co do jakości powietrza. Filtry Ultra Low Penetration Air znajdą więc zastosowanie w m.in. przemyśle nuklearnym, farmaceutycznym oraz spożywczym.

Jak Często Wymieniać Filtr HEPA?

Producenci sugerują różne terminy okresowych wymian tego typu filtrów. Wszystko zależy od przeznaczenia i warunków pracy danego urządzenia. Okres ten może wahać się od kilku miesięcy do nawet 10 lat. W miarę eksploatacji filtra, jego skuteczność w redukcji zanieczyszczeń się zmniejsza. Dlatego tak ważne jest, aby regularnie wymieniać filtr.

Warto w tym punkcie dodać, że niektóre urządzenia wyposażone są w specjalny licznik godzin pracy i automatycznie informują o konieczności wymiany filtra na nowy. Ułatwieniem mogą być natomiast filtry zmywalne, które można oczyścić samodzielnie z wykorzystaniem ciepłej wody. Ważne jest jednak, aby dodatkowo nie szczotkować powierzchni filtra i nie zakładać go nadal wilgotnego do oczyszczaczy i innych urządzeń (filtr trzeba odstawić najpierw do całkowitego wysuszenia).

Przeczytaj także: Wybór filtra HEPA do oczyszczacza powietrza

Wymiana i Utrzymanie Filtrów

Wymiana i utrzymanie filtrów HEPA klasy H13 są kluczowe dla ich efektywności. Zmiana koloru filtra na szarość sygnalizuje potrzebę jego wymiany. Niestety, ze względu na specyfikę materiału, filtry te nie są nadające się do recyklingu i powinny być utylizowane zgodnie z lokalnymi przepisami.

Jak Myć Filtr HEPA w Oczyszczaczach Powietrza?

Przede wszystkim rzeczą pewną jest, że każdy filtr HEPA - również ten omawiany w artykule - z biegiem czasu się zapycha. Wszystko zależy od warunków, w których jest użytkowany. W odkurzaczach domowych znajdziemy zarówno zmywalny filtr HEPA, jak i ten jednorazowy, który należy regularnie wymieniać na nowy. Żywotność filtra, która wpływa również na oczyszczacz powietrza i jego pracę, zależy od jego rodzaju, dlatego warto jeszcze przed zakupem danego urządzenia upewnić się, z jakim rodzajem filtrów powietrza mamy do czynienia.

Jak czyścić filtry typu HEPA? Przede wszystkim tak jak wspomnieliśmy wcześniej, nie należy używać jakichkolwiek szczotek. Mogę one naruszyć strukturę filtra (nawet jeżeli tego nie zauważymy) co pogorszy późniejszą skuteczność oczyszczania powietrza, a w związku z tym jakość powietrza spadnie. Z racji niewielkich cen tego rodzaju filtrów, najlepiej będzie od razu wymienić go na nowy (polecamy wyposażyć się w komplet zapasowych filtrów już w momencie zakupu danego urządzenia).

Nieco inną “bajką” są filtry zmywalne, które są zdecydowanie lepszym wyborem. Regularna konserwacja pozwala utrzymać ich efektywność na najwyższym poziomie. Jak myć filtr HEPA? Przede wszystkim sprawdź po jego wyjęciu, czy faktycznie wymaga on czyszczenia. Wystarczy porównać obie strony filtra pod kątem widocznych zanieczyszczeń. Następnie powierzchnię filtra możesz delikatnie oczyścić szmatką i przemyć pod bieżącą wodą (uważaj, aby przypadkowo go nie uszkodzić). Wyższą skuteczność w myciu osiągniesz, gdy podstawisz filtr powietrza pod większe ciśnienie wody (wszystko jednak wykonuj z umiarem!). Na koniec odstaw filtr HEPA do pełnego i naturalnego wyschnięcia.

Przed jego ponownym włożeniem do urządzenia, takiego jak oczyszczacz czy odkurzacz, upewnij się, że jest on całkowicie suchy - w przeciwnym wypadku jego skuteczność filtracji bądź żywotność mogą znacznie spaść! Jeżeli zabrudzenia na jego powierzchni są uporczywe i nie chcą schodzić pod wpływem bieżącej wody, możesz zdecydować się na zastosowanie niewielkiej ilości mydła lub płynu do mycia naczyń.

Filtry EPA, HEPA, ULPA - Czym Się Różnią?

Wszystkie filtry EPA i HEPA są zgodne z normą PN-EN 1822- 1:2009, która określa warunki, jakie musi spełniać filtr powietrza. Od 2010 r. filtry klasy ≤ 12 oznaczane są jako EPA (Efficiency Particulate Air). Filtry od klasy 13 określane są mianem HEPA. Litera H w akronimie HEPA odnosi się do słowa HIGH. Poszczególne modele filtrów różnią się między sobą skutecznością filtracji powietrza i redukcji zanieczyszczeń.

Typowy filtr HEPA 13 odznacza się skutecznością w pochłanianiu zanieczyszczeń o wielkości 0,3 mikrona na poziomie 99,95%, podczas gdy filtr ULPA ma średnią skuteczność w pochłanianiu cząstek o wielkości 0,12 mikrona na poziomie 99,999%. Filtry ULPA produkowane są z myślą o bardzo restrykcyjnych wymaganiach związanych z jakością powietrza. Wykorzystanie tych filtrów w oczyszczaczach przełoży się bezpośrednio na wyższy koszt eksploatacji urządzenia.

CADR

CADR to współczynnik mówiący nam o tym, ile metrów sześciennych na godzinę powietrza jest doskonale oczyszczonych przez urządzenie. Jeśli przez zastosowanie filtra, który ma o 0.45% mniejszą skuteczność ale pozwala przez siebie przepuszczać np. 5% więcej powietrza w tym samym czasie, współczynnik CADR będzie o około 4,5% większy przy 'słabszym' filtrze!

Odkurzacze Wyposażone w Filtr HEPA - Dlaczego Warto Je Mieć?

Odkurzacze to jedne z najpopularniejszych urządzeń czyszczących w gospodarstwach domowych. Są tanie, funkcjonalne, a na rynku znaleźć można modele podstawowe w cenach nieprzekraczających paruset złotych oraz te klasy premium - w tym odkurzacze na sucho i mokro oraz odkurzacze piorące. Nowością było pojawienie się w odkurzaczach domowych filtrów anybakteryjnych, które okazały się wysoce pożądanym rozwiązaniem pośród klientów indywidualnych. W porównaniu do tradycyjnych egzemplarzy, te z innowacyjnymi filtrami nie posiadają praktycznie żadnych wad. W dodatku ceny odkurzaczy, które wyposażono w filtr HEPA są niewiele wyższe.

Co zyskujemy kupując nowoczesny odkurzacz wykorzystujący technologię filtrów HEPA? Przede wszystkim niespotykany dotąd poziom higieny w mieszkaniu. Możliwe stanie się filtrowanie nawet mikro zanieczyszczeń - w tym wirusów i bakterii. Odkurzacze tego typu oraz inne urządzenia, takie jak oczyszczacze powietrza, będą idealnym rozwiązaniem dla alergików! Skutecznie pozbędą się nawet najdrobniejszych cząsteczek zanieczyszczeń - w tym odchodów roztoczy, które stanowią popularny alergen.

Koronawirus SARS-COV-2 a Filtry High Efficiency Particulate Air

Ciężko podczas omawiania skuteczności filtracji ultra wydajnych filtrów, nie wspomnieć o szerzącej się pandemii koronawirusa SARS-COV-2. Większość placówek publicznych, miejsca opieki zdrowotnej, przedsiębiorstwa a także użytkownicy indywidualni na całym świecie, zaczęli przykładać większą wagę do utrzymania higieny osobistej i czystości powietrza w otaczającej ich przestrzeni, z dnia na dzień rośnie także popularność oczyszczaczy powietrza wyposażonych w filtr HEPA H13, oraz inne HEPA filtry. Zastosowanie filtra HEPA w oczyszczaczach powietrza to już standard!

Niejednokrotnie w sieci można natknąć się na pytanie: Czy filtr HEPA zabija koronawirusa? Można powiedzieć, że i tak, i nie. Przede wszystkim wirus sam w sobie nie jest organizmem żywym z punktu widzenia biologicznego, a więc trzeba tu mówić o neutralizacji wirusa, a nie jego zabijaniu.

A zatem czy oczyszczacze powietrza, posiadające filtry HEPA, możemy wykorzystać do skutecznego zatrzymania cząsteczki koronawirusa? Tak, ale tylko te, których skuteczność filtracji jest bardzo duża, czyli co najmniej H14. Wirus SARS-COV-2 ma średnicę od 0,12 do 0,16 µm. Można więc zauważyć, że jest zdecydowanie blisko granicy przepuszczalności filtrów HEPA, które wynoszą ≥ 0,01 µm. Jeżeli zatem szukamy domowego odkurzacza lub oczyszczaczy powietrza, które skutecznie pozbędą się cząsteczek wirusa, szukajmy sprzętu z filtrami o klasie co najmniej HEPA H14.

Maseczki Antywirusowe, a Filtr HEPA

Wysokowydajne filtry HEPA wykorzystywane są nie tylko w oczyszczaczach powietrza i urządzeniach myjąco-czyszczących, ale również w środkach ochrony osobistej. Jest to bardzo istotny czynnik walki z trwającą pandemią koronawirusa SARS-COV-2. Jak już wiadomo filtry powietrza wysokiej klasy są w stanie skutecznie zatrzymać cząsteczki mikroorganizmów, takich jak bakterie czy wirusy. To sprawia, że maski wyposażone w filtry HEPA stanowią podstawowe wyposażenie zespołów medycznych i personelu szpitalnego.

Podsumowanie

Wybór odpowiedniego filtra powietrza ma duże znaczenie dla jakości oddychania i ochrony przed zanieczyszczeniami. W zależności od potrzeb, możesz zdecydować się na standardowy filtr HEPA lub bardziej zaawansowany HEPA H13.

tags: #filtr #HEPA #13 #charakterystyka #i #zastosowanie