Jakość Wody Pitnej w Dziećkowicach i Okolicach
- Szczegóły
Zbiornik Dziećkowice, podobnie jak Jezioro Paprocany, jest jednym z większych zbiorników wodnych w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Jezioro to znajduje się głównie na terenie miasta Imielin, stąd też jego druga nazwa - Zbiornik Imieliński. Zbiornik Dziećkowice to zbiornik poeksploatacyjny, który powstał w latach siedemdziesiątych XX wieku w miejscu wyrobiska zamkniętej kopalni piasku Maczki-Bór. Obecnie Dziećkowice to jeden z najczystszych zbiorników w województwie śląskim, dlatego pełni funkcję zbiornika wody pitnej.
Funkcja rekreacyjna jest dodatkowa, a infrastruktura wypoczynkowo-turystyczna wokół zbiornika nie jest najbardziej rozbudowana. Wynika to z faktu, że na terenie jeziora wprowadzono całkowity zakaz kąpieli, podyktowany tym, że zbiornik stanowi rezerwuar wody pitnej. Z drugiej strony, kluby jachtowe i sporty wodne mają się bardzo dobrze, a na wodach jeziora odbywają się częste zawody żeglarskie. Mimo zakazów, nad jeziorem można znaleźć wiele urokliwych, dzikich plaż.
Zbiornik Dziećkowice można obejść lub objechać dookoła niemal przy samej linii brzegowej, ponieważ wzdłuż wałów poprowadzono utwardzoną ścieżkę. Nad zbiornikiem Dziećkowice znajduje się oczyszczalnia oraz zakład energetyczny, które nieco psują odbiór tego zbiornika. Zbiornik ma powierzchnię 780 ha, długość 4,2 km, szerokość 1,8 km, natomiast głębokość waha się między 4 a 12 m. Obwód zbiornika wynosi nieco ponad 13 km. Formalnie Zbiornik Dziećkowice stanowi prywatną własność Arcelor Mittal, który wszedł w jego posiadanie kupując Hutę Katowice. Hucie Katowice, która zgodnie z nazwą znajduje się w Dąbrowie Górniczej, zbiornik był potrzebny do celów technologicznych. Podobnie zresztą było z zalewem w Poraju, który powstał jako zbiornik technologiczny dla Huty Częstochowa.
Jezioro Dziećkowice można określić jako godne polecenia na weekendowy spacer wzdłuż brzegów jeziora. Poza sezonem letnim nie znajdziemy tutaj zbyt wielu ludzi, więc będzie można odpocząć od zgiełku. Osoby szukające rozrywek i gastronomii będą zawiedzione, więc im polecamy pobliskie wcześniej wspomniane Paprocany lub Zalew Sosina. Z parkingami nad Dziećkowicami jest raczej ciężko. Jeśli już jakieś są raczej dzikie i nieutwardzone.
Źródła i Uzdatnianie Wody
W Polsce wodę przeznaczoną do spożycia pozyskuje się głównie z wód powierzchniowych i podziemnych. Woda ze Zbiornika Dziećkowice pobierana jest przez Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów (roczny pobór powyżej 21 mln m3), MZGK Chełmek (roczny pobór około 500 tys. m3) oraz Przedsiębiorstwo Usług Wodociągowych HKW Sp. z o.o.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Ubocznymi produktami dezynfekcji wody, w zależności od stosowanej metody uzdatniania, mogą być między innymi trihalometany, chlorofenole lub związki nieorganiczne, takie jak chlorany(III), chlorany(V) lub rakotwórcze bromiany(V). W stacjach uzdatniania wody powierzchniowej należących do Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów S.A. w Katowicach, takich jak Dziećkowice i Kozłowa Góra, wykorzystuje się technologię ozonowania.
Monitoring i Kontrola Jakości Wody
Monitoring i nadzór oraz kontrole wewnętrzne nad jakością wody i zaopatrzeniem w wodę z urządzeń zbiorowych oraz indywidualnych urządzeń znajdujących się na terenie powiatu chrzanowskiego prowadzony był na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. Badania jakości wody w ramach kontroli urzędowych w roku 2022 wykonywane były przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie.
Podmioty zarządzające urządzeniami wodociągowymi publicznego i indywidualnego zaopatrzenia w wodę realizowały kontrole wewnętrzne jakości wody w oparciu o harmonogramy poboru próbek wody w roku 2022, uzgodnione z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Chrzanowie. Badania wody dla potrzeb kontroli wewnętrznych wykonywały laboratoria posiadające zatwierdzenia wydane przez właściwych terenowo państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych.
Ponadto, w ramach prowadzonego programu nadzoru nad jakością wody do spożycia analizowano, weryfikowano oraz gromadzono wyniki kontroli wewnętrznych prowadzonych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne i inne podmioty zarządzające indywidualnymi urządzeniami zaopatrzenia w wodę.
Zakres monitoringu parametrów grupy B obejmował w roku 2022 pełny zakres oznaczeń ujętych w załącznikach 1 i 2 oraz wybrane oznaczenia z załącznika 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
W trzech przypadkach, podmioty zarządzające indywidualnymi ujęciami wody nie wykonały pełnego zakresu badań parametrów ujętych w grupie B zgodnie z zatwierdzonymi harmonogramami badań wody na rok 2022. W roku sprawozdawczym podmioty zarządzające jakością wody w większości przypadków wykonały badania wody w zakresie kontrolnego monitoringu substancji promieniotwórczych.
W wyniku badań wykonanych w powyższym zakresie w wodzie pochodzącej z ujęć wodociągu sieciowego Grojec, Brodła, Babice - Potroście, Psary, Lgota, Trzebinia, Płoki stwierdzono stężenie aktywności radonu na poziomie > 10 Bq/l. W związku z powyższym PPIS w Chrzanowie wystosował pismo do zarządców ww. wodociągów informujące, że w przypadku uzyskania stężenia aktywności radonu przekraczającego granice wykrywalności czyli 10 Bq/l należy wykonać drugie badanie po 6 miesiącach, a od jego wyniku zależeć będzie częstotliwość kolejnych badań w tym zakresie.
Przykłady Badań i Wyników
W Chrzanowie, w ramach działalności inspekcyjnej zaplanowano 25 badań w zakresie parametrów grupy A oraz 4 badania w zakresie parametrów grupy A i B, które zrealizowano zgodnie z planem. Ponadto, pobrano 6 dodatkowych próbek doraźnych wynikających z bieżącego nadzoru oraz z prowadzonych postępowań administracyjnych.
W 2022 roku przeprowadzono także badanie jakości wody w indywidualnym ujęciu TB Holding Sp. z o.o. w Chrzanowie, jednakże z uwagi na brak pełnej dokumentacji technicznej oraz przekroczenia parametryczne jakości wody nie wydano pozytywnej oceny pozwalającej na eksploatację ujęcia. Ponadto, na wniosek podmiotów produkujących żywność opracowano 18 ocen jakości wody w obiektach podlegających nadzorowi Inspekcji Weterynaryjnej.
W przypadku konieczności przeprowadzenia działań kontrolnych pobierano próbki wody do badań w miejscach, niezbędnych do ustalenia obszaru i źródła zanieczyszczenia wody oraz wskazania podmiotu zobowiązanego do usunięcia nieprawidłowości.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Ogólna ocena jakości wody wodociągu Chrzanów na koniec 2022r. była pozytywna. Niezależnie od badań inspekcyjnych Wodociągi Chrzanowskie wykonały 39 badań planowanych w zakresie parametrów grupy A i 4 badania w zakresie parametrów grupy A i B. Ponadto przedsiębiorstwo wykonało także 81 badań o innym zakresie uzależnionym od potrzeb: wewnętrznego planu badań dodatkowych, kontroli jakości wody w związku z pogorszeniem się parametrów, badania kontrolnego monitoringu substancji promieniotwórczych, badaniem wody po awariach i płukaniu sieci wodociągowej.
Wodociąg sieciowy Trzebinia w roku sprawozdawczym zasilany był w wodę z ujęcia Lech, z którego woda czerpana jest z 4 ujęć głębinowych. Woda po przeprowadzeniu okresowej dezynfekcji z użyciem podchlorynu sodu podawana jest do sieci wodociągowej, po zmieszaniu z wodą powierzchniową pochodzącą z ujęcia Dziećkowice, dostarczanej przez Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągowe. Planowana produkcja wody w na potrzeby zasilania wodociągu Trzebinia wynosiła w 2022r. ogółem około 5019m3/dobę z ujęcia Lech oraz około 277 m3/dobę z ujęcia Dziećkowice.
W 2022r. Wodociągi Chrzanowskie przedłożyły 2 wnioski zawierające dokumentację dotyczącą rozbudowy/przebudowy sieci wodociągowej w obszarze zasilania wodociągu Trzebinia, o łącznej długości ok. 0,65 km. Inwestycje prowadzone były na terenie Myślachowic, ul. Waryńskiego i Ostra Góra. W roku 2022r. w ramach działalności inspekcyjnej zaplanowano i wykonano 12 badań w zakresie parametrów grupy A i 2 badania w zakresie parametrów grupy A i B. Ponadto, wykonano 5 dodatkowych badań doraźnych w związku prowadzonym postępowaniem administracyjnym, pojawieniem się zapadliska na cmentarzu parafialnym w Trzebini-Sierszy, stwierdzeniem przekroczenia w badaniu wewnętrznym przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz badaniem radonu w budynku Szkoły Podstawowej nr 4 w Trzebini.
Niezależnie od badań inspekcyjnych, Wodociągi Chrzanowskie wykonały zaplanowane 23 badania w zakresie parametrów grupy A, 3 badania w zakresie parametrów grupy A i B oraz wykonało 31 dodatkowych badań doraźnych wynikających z: postępowań administracyjnych, występowania awarii sieci wodociągowej w rejonie Trzebini, Myślachowic i Luszowic, zmian kierunków zasilania, pojawienia się zapadliska na cmentarzu parafialnym w Trzebini-Sierszy oraz z kontrolnego monitoringu substancji promieniotwórczych.
Bomby Ekologiczne i Ich Wpływ na Jakość Wody
Na potrzeby tego artykułu, określenie "bomby ekologiczne" odnosi się do historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. W wyniku ustaleń Okrągłego Stołu sporządzono pierwszą w Polsce listę 80 największych "trucicieli", czyli zakładów najbardziej niekorzystnie wpływających na środowisko. Lista ta przestała funkcjonować na początku lat dwutysięcznych, co utrudnia obywatelom dostęp do informacji o skażonych terenach.
Lista miejsc określanych jako "bomby ekologiczne" istnieje i jest w posiadaniu Ministerstwa Klimatu i Środowiska, poprzez podległą mu Inspekcję Ochrony Środowiska. Różne zanieczyszczone rejony różnią się od siebie skalą oddziaływania na środowisko i ich wpływem na jakość wód.
Przykładem jest dolina potoku Wąwolnica, gdzie do 1989 roku zgromadzono ponad 200 tysięcy ton odpadów niebezpiecznych. Wśród składowanych odpadów znajdowały się substancje takie jak DDT, DDE, DDD, dieldryna, endryna, α-HCH, β-HCH, γ-HCH. Taki stan rzeczy przekłada się na fakt, że w wodach podziemnych, smuga zanieczyszczeń powoduje przekroczenie dopuszczalnych norm stężeń HCH o kilkaset tysięcy procent!
Tereny dawnych Zakładów Chemicznych "Zachem" w Bydgoszczy zasługują na miano ikony bomb ekologicznych. Szokuje nie tylko wysokie skażenie wieloma substancjami toksycznymi i kancerogennymi, ale również około 20 różnych ognisk zanieczyszczeń rozmieszczonych na niewielkim terenie dawnych zakładów.
Podmiot o nazwie Zakłady Chemiczne Tarnowskie Góry obecnie nie prowadzi działalności. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku zaczęto robić badania wód podziemnych na tamtych terenach i okazało się, że pozakładowe składowiska (zwałowiska) mają ogromny wpływ na wody podziemne zanieczyszczając je między innymi barem, borem, jak również cynkiem, arsenem czy strontem. Zaczęto wskazywać na zagrożenie dla ogromnego rezerwuaru wód podziemnych, czyli Głównego Zbiornika Wód Podziemnych Gliwice, z którego zasobów wody pitnej korzystają tysiące mieszkańców śląskich miast.
Miasto Zgierz niejednokrotnie trafiało już na czołówki mediów ze względu na widowiskowe pożary składowanych śmieci, zatrute powietrze, przepychanki prawne pomiędzy organami administracji państwowej, a spółką Eko-Boruta (w likwidacji). Bardzo istotną jest tam sprawa pozostałości po dawnej fabryce barwników Boruta i składowanych przez kilkadziesiąt lat na niezabezpieczonych kwaterach niebezpiecznych odpadów. Istnieje realne zagrożenie dla wód podziemnych, a także dla rzeki Bzury, a pośrednio Wisły i Bałtyku.
Problemy z zaleganiem szkodliwych i toksycznych substancji i ich wpływem na jakość wód będą się ciągnęły przez najbliższe dziesięciolecia. Niedostateczne fundusze na remediację gruntów są i będą największą przeszkodą z uporaniem się z tymi zagrożeniami. Dodatkowo nadal nieuregulowane są kwestie własności gruntów i odpowiedzialności za usuwanie tych zanieczyszczeń. Brak dostępu do danych również w tym przypadku jest elementem utrudniającym działania.
tags: #dzieckowice #jakość #wody #pitnej
