Czysta woda, jeziora i rzeki Dolomitów – odkryj najpiękniejsze zakątki!
- Szczegóły
Jezioro Garda, największe i najczystsze jezioro we Włoszech, to polodowcowe jezioro położone w północnych Włoszech, pomiędzy Niziną Padańską a szczytami Alp, w niedalekiej odległości od miast Bergamo, Brescia i Werona. Każdemu dostarcza ono niezwykłych doznań i możliwości.
Jezioro Garda i okolice - ciekawostki i fakty
Jezioro Garda zawdzięcza swoją nazwę miejscowości Garda, położonej na wschodnim brzegu. Do około XX wieku było znane jako Lago Benaco, a nazwa ta była tłumaczona z języka celtyckiego jako rogate. Nawiązywała do kształtu Jeziora Garda, które ma liczne zatoczki. Jednak początki jeziora Garda zawsze były przedmiotem kontrowersyjnych hipotez.
Jedna z hipotez mówi, że Benaco, jest wynikiem serii powiązanych ze sobą wydarzeń, które zaczęły się już wiele milionów lat temu. Doł tektoniczny, który zawiera basen jeziora i otaczające go góry, można datować na okres, około 35 milionów lat temu. Z ruchu ziemskiego można założyć narodziny Monte Baldo, na zachodzie góry Brescia i Monte Pizzocolo. W dolinach, utworzonych przez przewroty tektoniczne, płynęły razem wody rzek Sarca, Chiese i Adyga. Rzeki, które rozpoczęły swoje charakterystyczne dzieło erozji i kształtowania skał.
W okresie wielkiego oceany obszar Gardy, podobnie jak dolina Padu, był dnem morskim. Później nowe zjawisko dotyczyło obszaru na południe od łuku alpejskiego: lód zajmował wszystkie doliny w których do dziś znajdują się włoskie jeziora przedalpejskie. W tym okresie z powodu bardzo niskich temperatur, wody morskie cofnęły się. Powstały cztery zlodowacenia, które ukształtowały obecny basen Gardy. Najpierw trzymając, a następnie uwalniając dużą ilość gruzu, który nagromadził się, tworząc dzisiejsze wzgórz morenowe, który powstał u podnóża Gardy.
Dno rzeki Mincio, odpływ jeziora Garda, prawdopodobnie uformowało się w celu zebrania wód, które lodowiec uwolnił, gdy się stopił. Od końca zlodowaceń do dziś Garda nie przeszła już znaczących zmian, pozostawiając to, co widzimy dzisiaj, jezioro nigdy nie wyschło. Po wycofaniu się lodowca otoczony był obfitym lasem iglastym głównie z sosny zwyczajnej. Scenariusz ten utrzymywał się do około 9000 lat temu. Złoża starożytnego lodowca, któremu przypisuje się grubość ponad 1000 metrów w pobliżu Brenzone i 350 metrów w Punta San Vigilio, na płaskowyżu Tremosine na wysokości 700 metrów i w dolinie strumienia Barbarano na 370 metrów.
Przeczytaj także: Różnice między czystą wodą a czystą wódką
Rzeki i dopływy Jeziora Garda
Jezioro Garda jest największym jeziorem we Włoszech i nie powinno dziwić, że aby zasilić tak ogromny obszar, potrzebna jest duża ilość wody. Do jeziora Garda wpływa, aż 25 rzek i jeden 26 sztuczny dopływ. Pozostałe 25 dopływów to większe i mniejsze rzeki, strumienie. Z ciekawostek warto dodać, że jednym z dopływów jest jedna z najkrótszych rzek na świecie. Rzeka Aril, przepływa przez najmniejszą wioskę nad jeziorem Cassone. Długość rzeki to zaledwie 175 metrów. Z czego największa rzeka Sarca „wpada” do jeziora na północy w miasteczka Torbole. Główny odpływ na południu jeziora to rzeka Mincio w Peschiera del Garda. „Odbiera” z jeziora, aż 60 metrów sześciennych wody na sekundę. Równowaga jest zachowana przez pozostałe 24 mniejsze dopływy jeziora. Woda dodatkowej rury w razie potrzeby może osiągnąć przepływ, aż 500 metrów sześciennych na sekundę. To kilkukrotnie więcej, niż największy naturalny dopływ jeziora.
Jezioro Tenno - klejnot w krajobrazie Dolomitów
Jezioro Tenno znajduje się na północ od Riva del Garda, położone w gęstym leśnym krajobrazie. Ten zbiornik wodny na wysokości 570 metrów nad poziomem morza znacznie różni się od dużych jezior w okolicy. Każdy, kto tu przyjeżdża, często nie szuka zgiełku nadmorskich promenad, ale naturalnego środowiska i wizualnego spokoju. Jezioro znane jest z intensywnego koloru, który zmienia się między turkusową a szmaragdowo-zieloną w zależności od padania światła i pory roku. Daje możliwość poznania alpejskiej strony Trentino bez całkowitego poświęcania wpływów śródziemnomorskich.
Jezioro Tenno, włoskie Lago di Tenno, powstało w średniowieczu w wyniku masywnej zjeżdżalni górskiej, która zablokowała bieg Rio Secco. Ta zmiana geologiczna stworzyła prawie okrągłe basenie u podnóża Monte Misone. To, co wyróżnia to jezioro, to jego czystość i charakterystyczny kolor. Ciekawym zjawiskiem jest wahania poziomu wody. Jesienią, po ulewnych opadach, basen wypełnia się, podczas gdy w okresach suchych znacznie tonie. To nieustannie zmienia krajobraz. Na środku jeziora znajduje się niewielka, zalesiona wyspa.
W latach o ekstremalnie niskim poziomie wody może stać się widoczna nawet druga wyspa, tzw. „Isola dell'86” - nazwana na cześć roku jej pierwszego udokumentowanego obserwacji. Najbardziej charakterystyczną cechą jeziora jest mała wyspa w jego środku. Jest pokryty drzewami i przyciąga wzrok w turkusowej wodzie. Gdy poziom wody jest niski, często późnym latem, z kamieni składa się rodzaj mostu lądowego, do którego czasami można nawet dotrzeć pieszo na wyspę. Z drugiej strony zimą może się zdarzyć, że tylko wierzchołki drzew wystają z wody na wysokich poziomach.
Zaledwie kilka minut spacerem od jeziora znajduje się Canale di Tenno, wioska, która prawie całkowicie zachowała swoją średniowieczną budowę. Obraz charakteryzują wąskie utwardzone alejki, masywne kamienne łuki i stare domy ustawione obok siebie. Po okresie wyludnienia miasto zostało ożywione przez artystów w latach 60. Dziś znajdziesz „Casa degli Artisti”, centrum dla artystów.
Przeczytaj także: Czysta Woda: Regulamin konkursu
Wodospad Varone, który znajduje się kilka kilometrów w dół doliny, jest ściśle związany z jeziorem Tenno. Woda jeziora płynie pod ziemią i pojawia się tam w spektakularny sposób. Przez tysiące lat woda wkopała się w skałę i utworzyła wąski wąwóz.
Jezioro Tenno to miejsce do spowalniania zajęć rekreacyjnych. W miesiącach letnich służy jako jezioro kąpielowe. Temperatura wody jest orzeźwiająca, ale wystarczająco przyjemna, aby się ochłodzić. Jednym z najpopularniejszych zajęć jest spacer po jeziorze. Łatwy szlak zabierze Cię wzdłuż brzegu w około godzinę. Trasa nie ma prawie żadnych podjazdów i zawsze oferuje nowe perspektywy na wodę i okoliczne góry. Dla fotografów, zwłaszcza wczesnym rankiem lub późnym popołudniem, odbicia w wodzie tworzą atrakcyjne motywy.
Podróż odbywa się zwykle z Riva del Garda. Samochodem jedź drogą w kierunku Tenno (SS421). Alternatywnie możesz skorzystać z linii autobusowej z Riva del Garda, która kursuje regularnie i zabiera Cię na parking lub do Ville del Monte. Ważne, aby wiedzieć: Nie możesz prowadzić pojazdu bezpośrednio na brzeg. Z parkingu do wody prowadzą długie, średniowieczne kamienne schody. Dostęp do jeziora jest bezpłatny.
Wokół jeziora nie ma większych obiektów turystycznych, co przyczynia się do spokojnej atmosfery. Miłośnicy psów powinni pamiętać, że psy są zabronione na głównej plaży w sezonie letnim (zwykle od maja do września). Jednak po zachodniej stronie jeziora znajduje się specjalnie wyznaczona plaża dla psów, na której mile widziani są czworonożni przyjaciele.
Jeziora w Dolomitach - perły wśród górskich szczytów
Jeziora w Dolomitach wyróżnia nietypowe położenie i niesamowite barwy. Turkusowe lustro Lago di Braies, szmaragdowe odbicia Latemaru w Lago di Carezza, alpejska cisza nad Lago Federa i surowe szczyty strzegące Lago di Misurina. W Dolomitach każde jezioro to opowieść o legendach zaklętych w wodzie, o szlakach, które prowadzą tam, gdzie kończy się codzienność, a zaczyna czyste piękno. Jeśli chcesz odkryć miejsca, które karmią oczy i duszę, wyrusz ze mną w podróż by odkryć najpiękniejsze jeziora w Dolomitach.
Przeczytaj także: Filtracja wody ze zeolitem
Turkus, szmaragd i mleczny błękit, czyli jak powstały jeziora Dolomitów?
Alpejskie jeziora Dolomitów mają pochodzenie polodowcowe. Większość z nich powstała w zagłębieniach pozostawionych przez cofające się lodowce tysiące lat temu. Gdy lód topniał, zostawił po sobie naturalne misy, które wypełniły się wodą ze źródeł i potoków spływających z okolicznych gór.
To właśnie dlatego ich woda jest tak czysta i chłodna, jeziora mają często nieregularne kształty, a kolory są unikalne. To efekt mineralnych osadów i lodowcowych pozostałości. Niektóre jeziora, jak Lago di Carezza, zasilane są dodatkowo przez podziemne źródła o zmiennej sile, dzięki czemu poziom wody potrafi znacząco się wahać w ciągu roku. Inne, jak Braies, są częściowo zamknięte morenami polodowcowymi, co nadało im wyjątkowy wygląd. Jeziora w Dolomitach są pozostałością po lodowcu.
1. Lago di Braies - najpiękniejsze i najbardziej ikoniczne jezioro Dolomitów
Lago di Braies to absolutna ikona Dolomitów. Jezioro, które wygląda jak kadr z baśni i od lat pojawia się na okładkach przewodników, kalendarzy oraz w setkach tysięcy zdjęć. Leży u stóp potężnego masywu Croda del Becco, którego wapienne ściany odbijają się w tafli wody niczym w gigantycznym lustrze. Turkus, szmaragd i głęboki błękit łączą się tu w niezwykłych odcieniach, zmieniając kolor zależnie od pogody i pory dnia.
To miejsce, które uwodzi od pierwszego spojrzenia. Drewniana przystań z łódkami, pomosty i ścieżka prowadząca wokół jeziora tworzą scenerię, jakiej próżno szukać gdzie indziej. O świcie panuje tu wyjątkowa cisza, a pierwsze promienie słońca malują góry na złoto. Nic dziwnego, że fotografowie z całego świata przyjeżdżają tu polować na idealne ujęcia.
Lago di Braies jest także świetnym miejscem na lekki trekking. Szlak wokół jeziora zajmuje około godziny i pozwala zobaczyć je z różnych perspektyw, w tym z kilku wspaniałych punktów widokowych. Na północnym brzegu znajdziesz mały, uroczy kościółek, a po południowej stronie kameralne miejsca idealne na piknik z widokiem na monumentalne Dolomity.
Jest tylko jedno ALE. Dojazd do jeziora rządzi się swoimi prawami, obowiązuje internetowa rezerwacja. Dlatego warto się wcześniej odpowiednio przygotować do zwiedzania Lago di Braies, żeby nie było nieprzyjemnych zaskoczeń.
2. Lago di Carezza - „Tęczowe Jezioro” u stóp Latemaru
Lago di Carezza to jedno z najbardziej kolorowych jezior w Dolomitach, dlatego też nosi nazwę „Jezioro Tęczowe”. Gdy spojrzysz na nie po raz pierwszy, trudno uwierzyć, że natura potrafi stworzyć tak idealną paletę barw. Od głębokiej zieleni, przez turkus, aż po złotą poświatę odbijającą się od okolicznych świerków.
Nad jeziorem wznosi się majestatyczny, surowy i strzelisty masyw Latemar. Jego odbijające się w jeziorze turnie tworzą niezwykły kontrast z miękkimi barwami tafli. Nic dziwnego, że to jezioro obrosło legendami. Według jednej z nich czarodziej Latemar stworzył jego kolory dzięki wtopionym w wodę tęczą.
Spacer wokół Lago di Carezza jest krótki, lekki i idealny dla każdego, od rodzin z dziećmi po fotograficznych pasjonatów. Mimo swojej popularności jezioro potrafi zaskoczyć ciszą. Zwłaszcza o wczesnym poranku lub tuż przed zachodem słońca, kiedy światło tworzy na wodzie fenomenalne refleksy.
3. Lago Federa - najpiękniejsze wysokogórskie jezioro w Dolomitach
Lago Federa to jezioro, które zachwyca nie tylko kolorem i spokojem, ale przede wszystkim otaczającą je panoramą. i ukryte między modrzewiami oraz skalnymi turniami. Co więcej, prowadzi do niego jeden z najpiękniejszych szlaków w okolicy Cortiny d’Ampezzo przez wąwozy z wodospadami i kładkami.
To właśnie znad Lago Federa rozciąga się widok na potężny Becco di Mezzodi, który odbija się w jeziorze niczym monumentalna rzeźba. W zależności od pory dnia tafla zmienia kolor, od szmaragdu, przez turkus, aż po głęboki, atramentowy błękit. Jesienią modrzewiowe lasy złocą się jak w alpejskiej bajce, a zimą jezioro zamienia się w ciche, białe królestwo.
Wokół Lago Federa panuje atmosfera spokoju, jakiej trudno szukać przy bardziej popularnych jeziorach Dolomitów. Tu wciąż można poczuć „prawdziwą” górską dzikość bez tłumów. Nad brzegiem stoi Rifugio Croda da Lago. Można tu odpocząć i spróbować lokalnych serów oraz strudli, to idealna nagroda po trekkingu.
4. Lago di Misurina - kryształowa brama do najpiękniejszych szczytów Dolomitów
Jeśli szukasz miejsca, które perfekcyjnie łączy łatwą dostępność z bliskością monumentalnych skalnych gigantów, Lago di Misurina musi znaleźć się na Twojej liście. Ich odbicia tańczą na krystalicznie czystej wodzie, tworząc spektakl godny pocztówki.
Jednak nad Lago di Misurina warto przyjechać nie tylko dla widoków. Tutejsze czyste powietrze jest tak wyjątkowe, że uznano je za lecznicze, zwłaszcza dla osób z problemami oddechowymi. Misurina jest również idealną bazą wypadową do najsłynniejszych szlaków, takich jak ikoniczna Cadini di Misurina.
Jezioro w zimie staje się magiczną krainą lodu, a zamarznięta tafla jest wykorzystana jako naturalne lodowisko. W 1956 roku odbyły się na niej olimpijskie zawody w łyżwiarstwie szybkim. Nie przegap też szansy na nocleg z widokiem. Hotele nad jeziorem oferują jedne z najbardziej malowniczych poranków w całych Włoszech!
5. Lago d’Alleghe - jezioro z alpejskim miasteczkiem u stóp Civetty
Przenosimy się do malowniczego miasteczka Alleghe, gdzie sercem alpejskiego krajobrazu jest szmaragdowe Lago di Alleghe. To jezioro wyróżnia się na tle innych dolomitowych akwenów swoją niezwykłą genezą. Nie powstało za sprawą topnienia lodowca, lecz w wyniku katastrofalnego osuwiska w XVIII wieku, które zablokowało potok Cordevole. Dziś, zamiast śladów tragedii, mamy tu sielankowy widok miasteczka odbijającego się w spokojnej tafli.
W tle której dumnie wznosi się potężny masyw Monte Civetta. Właśnie ten skalny gigant jest główną atrakcją w okolicy. Jego majestatyczna, pionowa ściana (często nazywana “Ścianą Ścian”) robi piorunujące wrażenie. Jednak z Alleghe można wjechać kolejką linową w kierunku szlaków u jego podnóża (np. do schroniska Coldai).
Warto poświęcić czas na spacer lub przejażdżkę rowerem wokół jeziora (trasa ma około 10 km). Latem można wypożyczyć łódkę, by podziwiać widok Civetty z innej perspektywy. To idealne miejsce na połączenie relaksu nad wodą z ambitnymi górskimi wędrówkami, poza głównym turystycznym zgiełkiem.
6. Lago di Sorapis: szmaragdowy cud natury dostępny tylko dla wytrwałych
Jeśli marzysz o widoku, który wydaje się być wyjęty prosto z bajki i jesteś gotów na niewielki wysiłek, Lago di Sorapiss jest nagrodą, która czeka w sercu Dolomitów. To jezioro wyróżnia się absolutnie hipnotyzującym, turkusowym lub wręcz mlecznoniebieskim kolorem wody, który zawdzięcza rozpuszczonym minerałom skalnym niesionym przez lodowce.
Ta niesamowita barwa skontrastowana z surowymi, białymi szczytami grupy Sorapiss, tworzy krajobraz, który musisz zobaczyć. Kluczową atrakcją jest sama trasa trekkingowa prowadząca do jeziora. Choć wymaga około 2,5 godzin marszu (w jedną stronę) i miejscami jest nieco eksponowana (wymagane jest podstawowe obycie górskie!). Jednak widoki po drodze i satysfakcja z dotarcia do tego ukrytego klejnotu są bezcenne.
Jezioro znajduje się tuż obok schroniska Rifugio Vandelli, idealnego miejsca na zasłużony postój. Pamiętaj jednak, że ten cud natury jest dostępny zazwyczaj od późnej wiosny do wczesnej jesieni. Później tafla zamarza, a zimą znika pod warstwą śniegu.
7. Laghi dei Piani - ukryte lustra Tre Cime
Jeśli wyruszyłeś na legendarną wędrówkę wokół Tre Cime di Lavaredo (Drei Zinnen) i dotarłeś do słynnego schroniska Rifugio Locatelli (Dreizinnenhütte), zrób kolejny krok. W kameralnej dolinie pomiędzy szczytami w Dolomitach, ukryte są dwa piękne jeziora. Laghi dei Piani (właściwie Bödenseen) to prawdziwy, kameralny górski klejnot.
Te szmaragdowe jeziorka nie są wielkie, ale mają spektakularne położenie i magiczną scenerię.
Trentino - kraina jezior i czystej wody
Góry i jeziora składają się na niepowtarzalny krajobraz Trentino. Na terenie prowincji znajduje się aż 297 jezior, co stanowi ok. 10 proc. ze wszystkich trzech tysięcy akwenów, jakie znajdują się w Alpach. Wszystkie ze wspomnianych jezior wyróżnia najwyższa jakość i czystość wód oraz charakterystyczna, naturalna linia brzegowa.
Na wszystkich obowiązuje całkowity zakaz używania łodzi motorowych (jakość wód w jeziorach, rzekach i strumieniach jest stale kontrolowana). Do ochrony jakości wody w Trentino przykłada się ogromną wagę, stanowi ona bowiem źródło życia i gwarantuje bioróżnorodność. Potwierdzeniem doskonałego stanu wód w Trentino jest przyznane przez Fundację na rzecz Edukacji Środowiska w 2017 roku wyróżnienie o nazwie “blue flag” (błękitna flaga).
Jeziora i rzeki Trentino stanowią również doskonałe miejsce do uprawiania przeróżnych sportów wodnych - żeglarstwa, windserfingu, wioślarstwa, kajakarstwa i raftingu. Najbardziej znanym jeziorem w Trentino jest Garda, największy we Włoszech i jeden z najpiękniejszych na świecie akwenów.
Kilka kilometrów od Gardy leży Val di Ledro, jezioro nad brzegiem którego spędzić można wymarzone wakacje. Na plażach w Pieve, Mezzolago i Molina wypożyczymy łódki, rowery wodne, deski windsurfingowe i kajaki. Według Włoskiego Klubu Podróżniczego, to “najpiękniejsze jezioro we Włoszech”. W tafli jeziora odbijają się strzeliste szczyty Dolomitów Brenta. Największym jeziorem w Trentino, w którym można pływać jest Caldonazzo, w Valsugana.
Nad jeziorem znajdują się liczne plaże, miejsca kampingowe oraz punkty oferujące sprzęt wodny. W regionie tym spotkać można liczne gatunki roślin wywodzących się z okresu polodowcowego. Do jednych z najpiękniejszych na świecie akwenów dotrzeć można odbywając spacer leśnymi dróżkami i wytyczonymi górskimi szlakami - gwarantujemy, że włożony wysiłek z pewnością się opłaci.
Najwięcej alpejskich jezior mieści się we wschodniej części Trentino, w masywie Lagorai. Sporo wysokogórskich oczek wodnych znajdziemy również na terenie Parku Przyrody Adamello - Brenta. Powyżej Madonna di Campiglio warto wybrać się na szlak „pięciu jezior” wiodący od jeziora Ritorto do jezior Nero, Serodoli, Gelato i Nambino.
Krystalicznie czyste alpejskie akweny znajdują się również w masywie Cevedale: tworzący pętlę szlak prowadzi wokół jezior Marmotte, Lungo, Nero i Scuro (początek ścieżki znajduje się w pobliżu chaty Rifugio Cevedale-Guido Larcher w Val Venezia).
Wodne atrakcje i sporty w Trentino
Spienione wody górskich rzek, takich jak Noce w Val di Sole, Chiese i Vanoi w Primero są idealnym miejscem do uprawiania kajakarstwa. Warto wspomnieć, że rzeka Noce została uwzględniona przez National Geographic w rankingu dziesięciu najlepszych szlaków wodnych w Europie, gdzie uprawiać można rafting.
Innym z wodnych sportów, którego z pewnością warto spróbować jest canyoning - kąpiel w górskich strumykach, pokonywanie naturalnych, skalnych ślizgawek, skoki do wypełnionych krystalicznie czystą wodą oczek i „podróż” przez wydrążone wśród skał wąwozy. Chcąc spróbować canyoningu w Trentino najlepiej udać się w okolice Gardy i doliny Valle di Ledro, gdzie wytyczone jest ponad dwadzieścia wodnych szlaków o różnym stopniu trudności.
Jezioro Molveno - perła Dolomitów Brenta
Pomiędzy białymi szczytami Dolomitów, a masywem Paganella, na terenie objętego ochroną UNESCO Parku Przyrody Adamello Brenta i z daleka od masowej turystyki, zachwyca wspaniałymi widokami jedno z najpiękniejszych jezior Włoch. Już sto lat temu poeta Antonio Fogazzaro nazwał to miejsce szlachetną perłą ukrytą w cennej skrzyni ze skarbami.
Długie na 8 km i głębokie na 120 m zasilane jest wyjątkowo czystymi wodami spływającymi z gór Parku Przyrody Adamello Brenta. Z jeziora wypływa jedna rzeka - Rio Lambin - łącząca się z rzeką Sarca, wpadającą ostatecznie do Jeziora Garda. Nad Jeziorem Molveno znajduje się tylko jedno niewielkie miasteczko o tej samej nazwie.
Molveno, otoczone lasami oraz koroną białych, ostrych szczytów Dolomitów Brenta może poszczycić się mianem jednego z najpiękniej położonych jezior Italii. Bardzo duża dbałość o środowisko naturalne, wysoka jakość oferty turystycznej, nieskazitelnie czysta woda, plaże, bogactwo fauny i flory w najbliższej okolicy, wysoka jakość lokalnej kuchni oraz doskonała infrastruktura sprawiły, że Jezioro Molveno kilka lat z rzędu uznano za najpiękniejszy akwen Półwyspu Apenińskiego, wyróżniono znakiem „5 vele” (5 żagli) oraz przyznano odznakę Orange Flag (Pomarańczowa Flaga).
W samym miasteczku Molveno koniecznie trzeba zobaczyć miejsce, w którym górska rzeka Rio Masso wpada do jeziora. Właśnie tam - przy samym jej ujściu - zlokalizowano port, w którym można wynająć łódź, kajak czy rower wodny. Tam też znajdują się dwie rozległe, kamieniste plaże (konieczne specjalne buty), uznawane za jedne z najpiękniejszych plaż Trentino, plac zabaw dla dzieci i park. Niewielka starówka i mały kościół Chiesa Parrocchiale San Carlo Borromeo mają typowo alpejski styl.
tags: #dolomity #czysta #woda #jeziora #rzeki
