Oczyszczalnia Ścieków Kujawy w Krakowie: Historia, Działanie i Modernizacja
- Szczegóły
Zakład Oczyszczania Ścieków Kujawy - oczyszczalnia ścieków w Krakowie otwarta w 1999 roku, zlokalizowana jest w Dzielnicy XVIII Nowa Huta, na obszarze należącym do dawnej wsi Pleszów (przysiółek Kujawy), 200 m od obwałowania rzeki Wisły w rejonie stopnia i śluzy w Przewozie przy ul. Dymarek 9.
Historia i Lokalizacja
Nowa Huta już podczas budowy została skanalizowana, jednak ścieki były odprowadzane bezpośrednio do Wisły. Jeszcze w latach 50. XX wieku planowano budowę oczyszczalni ścieków. Został zaplanowany kolektor zbiorczy z ujściem do potoku Suchy Jar (w Pleszowie) i oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna w Branicach.
Przy układaniu kolektora końcowego o przekroju 0,9 × 1,8 m okazało się, że ze względu na warunki hydrotechniczne konieczne jest fundamentowanie go na palach i ławie żelbetonowej. Do planów powrócono w latach 70. XX wieku, gdy liczba mieszkańców Nowej Huty wzrosła do ponad 200 tysięcy, a produkcja Huty im. Lenina czterokrotnie. Przystosowaniem projektu zajęło się Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego, zmieniając lokalizację z Branic na Kujawy.
Projekt miał być realizowany dwuetapowo: najpierw kolektor, a potem oczyszczalnia. Pod koniec lat 80. XX wieku postanowiono zbudować oczyszczalnię ścieków komunalnych i przemysłowych. Problemem było oczyszczenie ścieków z Huty im. Sendzimira z azotu i fenoli. Technologię ich usuwania opracował instytut Zaopatrzenia w Wodę i Ochrony Środowiska Politechniki Krakowskiej.
W 1987 roku została zawarta umowa między Hutą im. Sendzimira a gminą Kraków zgodnie z którą zostały podzielone koszty budowy. HTS miał sfinansować 34%, a miasto 66%. W latach 1990-1994 wykonano roboty ziemne i konstrukcje żelbetonowe.
Przeczytaj także: Poradnik: Kosa spalinowa Demon – konserwacja i naprawa
W 1994 roku z powodu ograniczenia produkcji koksu i opracowanie metody lokalnego unieszkodliwianie ścieków Huta im. Sendzimira wycofała się z umowy. W 1995 roku inwestycję przejęło Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji. Koszty budowy sfinansowano z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i pieniędzy MPWiK. W 1999 roku ukończono 2 z czterech planowanych nitek ściekowych. Uroczyste otwarcie miało miejsce 5 maja 1999 roku. Obiekt został poświęcony przez kardynała Franciszka Macharskiego. Już w 1999 roku rozpoczęto wykorzystywanie biogazu do ogrzewania i celów technologicznych.
W 2010 roku zakończono budowę Kolektora Dolnej Terasy Wisły o średnicy 1000 mm i długości 6,2 km oraz dwóch rurociągów tłocznych. Pompownia ścieków o przepustowości 0,9 m³/s tłoczy ścieki do mającej rezerwy przepustowości oczyszczalni Kujawy, optymalizując w ten sposób pracę obu systemów kanalizacyjnych: krakowskiego i nowohuckiego.
Działanie Oczyszczalni
Oczyszczalnia Kujawy oczyszcza ścieki z terenu Nowej Huty i przemysłowe z kombinatu metalurgicznego. Dodatkowo przez kolektor DTW przyjmuje ścieki z lewobrzeżnego kolektora Białuchy tzw. III obwodnicy i Łęgu. Oczyszczanie prowadzone jest w sposób mechaniczno-biologiczny ze wspomaganiem chemicznym. Oczyszczone ścieki są odprowadzane do Wisły. Oczyszczalnia ma wydajność 70 tys. m³/dobę, średni przepływ - 54,9 tys.
Oczyszczalnia została zlokalizowana na wschód od zabudowanych terenów mieszkalnych i na południe od Huty ArcelorMittal.
W pracy przedstawiono analizę skuteczności działania oczyszczalni ścieków „Kujawy”. Jest to mechaniczno-biologiczna oczyszczalnia ścieków z podwyższonym usuwaniem biogenów. Obiekt został zaprojektowany na 251 818 RLM i na przepływ średniodobowy wynoszący 80 000 m3•d-1. W procesie biologicznym wykorzystywany jest trójfazowy reaktor biologiczny, w którym jest prowadzony proces niskoobciążonego osadu czynnego technologią Bardenpho (zmodyfikowaną). Badaniami objęto okres od stycznia 2009 roku do listopada 2014 roku. Analizie poddano następujące wskaźniki zanieczyszczeń: BZT5, ChZTCr, zawiesina ogólna, Nog., Pog.. Uwzględniając wartości poszczególnych wskaźników obliczono stopień redukcji zanieczyszczeń. Dodatkowo obliczono współczynnik niezawodności oczyszczalni dla analizowanych wskaźników zanieczyszczeń. W pracy obliczono podstawowe statystyki opisowe dotyczące wartości badanych wskaźników w ściekach surowych, oczyszczonych oraz ich redukcji.
Przeczytaj także: Czyszczenie Filtra Powietrza w Kosie Spalinowej Demon
Modernizacja i Rozbudowa
Wodociągi Krakowskie rozbudowują oczyszczalnię ścieków Kujawy. Powstała w Nowej Hucie w latach 90. XX w., początkowo przede wszystkim z myślą o utylizacji ścieków fenolowych z kombinatu metalurgicznego, przyjmuje dziś ścieki bytowe nie tylko z terenu dzielnicy. Oczyszczalnia zostanie zmodernizowana, gdyż nie spełnia już unijnych wymagań ekologicznych.
Inwestycja, określana jako budowa i modernizacja oczyszczalni Kujawy, musi zostać ukończona szybko z uwagi na konieczność dostosowania jakości ścieków do wymogów dyrektywy 91/271/EWG (tzw. dyrektywy ściekowej).
W marcu br. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji SA w Krakowie poinformowało o otrzymaniu dotacji w wysokości 33 480 267,40 zł na realizację prac w ramach projektu pn. „Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap II”. Dzięki dofinansowaniu unijnemu zbudowane zostanie około 2,5 km sieci kanalizacyjnej oraz zmodernizowana i rozbudowana zostanie Oczyszczalnia Ścieków Kujawy.
Prace zostały podzielone na dwa kontrakty. Pierwszy z nich obejmuje wykonanie projektu oraz modernizację i rozbudowę oczyszczalni ścieków Kujawy, w tym jej części mechanicznej, biologicznej i osadowej. Wykonawca będzie też odpowiedzialny za uruchomienie i przekazanie do eksploatacji instalacji. W efekcie tych działań uzyskana zostanie wyższa efektywność w zakresie oczyszczania ścieków. Oczyszczalnia będzie dostosowana do parametrów określonych przez UE w dyrektywie 91/271/EWG.
Drugi kontrakt związany jest z budową kanalizacji i obejmuje łącznie około 2,5 km sieci, a w tym:
Przeczytaj także: Wymiana Filtra Powietrza Kosa Spalinowa Demon
- w ul. Glogera: DN500 i DN600 na długości 1 km;
- w ul. Obozowej: DN300 na długości 0,5 km;
- w ul. Wyciąskiej: DN300 o długości 1 km.
Zapachy z krakowskich oczyszczalni ścieków będą mniej dokuczliwe dla mieszkańców. Wodociągi Miasta Krakowa dostały z Unii Europejskiej 116 mln zł na rozbudowę i hermetyzację “Płaszowa” i “Kujaw”, dzięki czemu miejskich pieniędzy wystarczy też na inwestycje w dzielnicach, które najbardziej cierpiały przez odorowe uciążliwości.
Pieniądze dla Wodociągów pochodzą z europejskiego Funduszu Spójności. Dzięki temu dofinansowaniu miasto może zwolnić 40 mln zł, które były zapisane w Wieloletniej Prognozie Finansowej na hermetyzację oczyszczalni Płaszów. To pozwoli na przeprowadzenie inwestycji w Podgórzu i Bieżanowie - Prokocimiu, których mieszkańcy najbardziej cierpieli z powodu zapachowych uciążliwości.
Wodociągi Miasta Krakowa zaplanowały skomplikowany proces przykrycia osadników wstępnych w oczyszczalni ścieków Płaszów. Będzie to, jak zapowiadają, pierwszy taki projekt w Polsce, stanowiący wyzwanie konstruktorskie. Przykrycie pierwszego z czterech osadników zostało sfinansowane ze środków własnych spółki. Na ten cel przeznaczono 10 mln zł. Kolejne trzy obiekty zostaną przykryte w ramach unijnego wsparcia z projektu „Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap VII”.
Projekt obejmie też przykrycie piaskownika i innych mniejszych obiektów technologicznych. Wybudowane zostaną trzy stacje wielostopniowej dezodoryzacji, wykorzystującej układ trzech biofiltrów. Koszt jednej stacji to 2 mln zł. Roczny koszt jej eksploatacji wynosi natomiast 100 do 150 tys. zł.
Wkład własny Wodociągów Miasta Krakowa w projekt wynosi blisko 88 mln zł, co daje wraz z 116 milionami z funduszy europejskich łączną sumę 204 milionów. Wybudowane zostaną także nowe odcinki kanalizacji sanitarnej i ogólnospławnej, dając możliwość przyłączenia się 635 mieszkańcom. Powstanie pompownia ścieków i system kanalizacji, umożliwiający przerzut ścieków z przeznaczonej do likwidacji oczyszczalni ścieków Wadów.
Na terenie drugiej centralnej oczyszczalni ścieków Kujawy zaplanowano budowę zhermetyzowanej, czterostanowiskowej stacji zlewnej. Będzie wyposażona w urządzenia kontrolujące ilość i jakość dowożonych ścieków, a także układ do mycia samochodów asenizacyjnych.
“Będziemy informować o postępach prac w projekcie, który jest przewidziany w formule zaprojektuj - wybuduj, więc będziemy kontraktować te prace przez najbliższy rok, a ich realizacja potrwa od 1,5 roku do 2 lat. Chcemy zakończyć te prace na początku 2028 roku. Jednak to nie oznacza, że wcześniej nie będzie stopniowo poprawiała się sytuacja w oczyszczalni” - wyjaśnia prezes zarządu Wodociągów Miasta Krakowa, Piotr Ziętara.
Władze wodociągów zapowiadają, że inwestycja wpłynie na zmniejszenie uciążliwości zapachowych w południowo - wschodniej części miasta, poprawi też wydajność oczyszczalni ścieków Płaszów, zwiększy możliwości przyjęcia ładunku zanieczyszczeń o 40% i wpłynie na efektywność oczyszczalni ścieków Kujawy. Pozwoli też na wyposażenie kolejnych obszarów miasta w nową sieć kanalizacyjną i podłączenie do niej 635 nowych użytkowników.
Urzędnicy przypominają, że oczyszczalnia w Płaszowie od 2003 roku, przechodziła największą w swojej historii modernizację. Zakład rozbudowano, powstały reaktory biologiczne, zrekultywowano 18 ha lagun osadowych, które generowały uciążliwe zapachy, wybudowano nowoczesną, w pełni zautomatyzowaną stację zlewną dla samochodów przywożących ścieki z szamb o wysokim stężeniu siarkowodoru. Przykryto wszystkie kanały dopływowe, zhermetyzowano stację krat rzadkich i pompownię główną.
Do oczyszczania powietrza użyte zostało urządzenie filtrosorpcyjne, tzn. takie, które dzięki filtrom z wsadem z węgla aktywnego redukuje związki odorowe, uwalniane ze ścieków. Takie filtry pozwalają na oczyszczenie ponad 15 tys. m3 powietrza w ciągu zaledwie jednej godziny. Uruchomienie instalacji spowodowało znaczne, wyraźnie odczuwalne ograniczenie występowania odorów.
W latach kiedy powstawały krakowskie oczyszczalnie ścieków, ich lokalizacje znajdowały się w znacznej odległości od osiedli mieszkaniowych.
Do tej pory, powstający w oczyszczalni biogaz magazynowany był w dwóch zbiornikach o pojemności 2150 m3 każdy. Dodajmy, że do tej pory w budynku energetycznym na terenie oczyszczalni znajdowały się dwie jednostki kogeneracyjne. Zostały one wzmocnione o dwa moduły kogeneracyjne o mocy elektrycznej ok. Zainstalowane jednostki kogeneracyjne pokrywają natomiast ok.
Na obecnym etapie, nowe agregaty prądotwórcze wyposażono już w przyłącza biogazu i gazu ziemnego. W ramach powyższej inwestycji utworzono również zupełnie nową sieć cieplną wykorzystującą ciepło z kogeneracji, a także ciepło odpadowe ze Stacji Termicznej Utylizacji Osadów, którą to włączono do istniejącej instalacji.
Jak podkreślają krakowscy wodociągowcy, realizacja Projektu „Modernizacja gospodarki elektroenergetycznej, cieplnej i biogazowej na terenie Oczyszczalni Ścieków Płaszów w Krakowie przy ul. Kosiarzy 3”, przyczyni się m.in. Powyższą inwestycję realizowano od lipca 2022 roku do marca 2024 roku.
Wyróżnienie w konkursie Ekolaury Polskiej Izby Ekologii 2017 dla MPWiK za projekt „Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie - Etap II” realizowany w latach 2013-2015.
tags: #demon #oczyszczalnia #ścieków #kujawy #informacje
