Czysta Woda Przy Biegunce: Co Pić, Aby Się Nawodnić?
- Szczegóły
Biegunka to powszechna dolegliwość, która wymaga szczególnego postępowania dietetycznego, mającego na celu wzmacnianie osłabionego organizmu i niwelowanie objawów. Przede wszystkim trzeba stale nawadniać organizm.
Dlaczego Nawodnienie Jest Tak Ważne Podczas Biegunki?
Biegunka, niezależnie od przyczyny, niesie ze sobą poważne zagrożenie: odwodnienie. W krótkim czasie organizm traci duże ilości wody i elektrolitów, co zaburza jego prawidłowe funkcjonowanie i może doprowadzić do poważnych zaburzeń pracy serca, nerek czy układu nerwowego. Dlatego już przy pierwszych objawach kluczowe staje się prawidłowe nawodnienie.
Co Pić, Żeby Się Nawodnić?
Najprostsza odpowiedź brzmi: wodę. Woda nie zawiera kalorii, więc można ją pić bez obaw. Na co dzień picie wody jest w zupełności wystarczające. Najlepsza woda nawadniająca organizm to niegazowana woda mineralna średniozmineralizowana, a w przypadku dzieci i seniorów - woda źródlana i niskozmineralizowana.
Woda z Kranu
U osób, które wybierają wersję ekologiczną bez plastiku, podstawę codziennego nawadniania powinna stanowić zwykła woda z kranu - przefiltrowana lub przegotowana. W zdecydowanej większości polskich domów woda z kranu jest bezpieczna do spożycia, jednak filtr może poprawić jej smak i zapach.
Woda Gazowana
Właściwie nie ma przeciwwskazań do tego, aby pić wodę gazowaną, jednak nie powinna ona stanowić większości wypijanych płynów.
Przeczytaj także: Różnice między czystą wodą a czystą wódką
Wody Wysokozmineralizowane
Podobnie sytuacja ma się z wodą wysokozmineralizowaną - należy ją traktować jako dodatkowe źródło płynów, w większej ilości jest ona rekomendowana tylko dla osób aktywnych fizycznie i sportowców. Wody wysoko mineralizowane, zawierające powyżej 1500 mg składników mineralnych na litr, są zalecane dla sportowców i osób aktywnych fizycznie. Dla większości zdrowych osób o umiarkowanej aktywności odpowiednia będzie woda stołowa, średnio-zmineralizowana (500-1500 mg składników mineralnych na litr) lub woda z kranu.
Czy Sama Woda Wystarczy?
Picie dużych ilości wody jest jednym z podstawowych zaleceń lekarzy w przebiegu każdej choroby. Niemniej podczas rozwolnienia sama woda może okazać się niewystarczająca, by uzupełnić niedobory elektrolitów (sodu, potasu, magnezu i chlorków), które podczas biegunki organizm traci w większych ilościach.
Dlatego poza uzupełnianiem płynów w tradycyjnej postaci, warto sięgnąć także po inne rozwiązania, które skuteczniej minimalizują ryzyko odwodnienia i ewentualnej hospitalizacji.
Doustne Płyny Nawadniające (ORS)
Doustne płyny nawadniające to produkty, które są dostępne w każdej aptece. Ich skład jest opracowany w oparciu o zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) lub Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN). Zawierają odpowiednie proporcje glukozy, sodu, potasu i innych elektrolitów, przy odpowiedniej osmolarności co pozwala na szybkie i bezpieczne nawodnienie. Mają postać saszetek do rozpuszczenia w wodzie lub gotowych płynów, łatwych do podania nawet dzieciom.
Ich spożycie jest szczególnie ważne w pierwszych 24-48 godzinach biegunki, kiedy ryzyko odwodnienia jest największe. Dlatego warto mieć kilka saszetek tego preparatu zawsze pod ręką - w domowej apteczce lub bagażu podróżnym.
Przeczytaj także: Czysta Woda: Regulamin konkursu
ORS, czyli doustne płyny nawadniające (z ang. oral rehydration solution) to jedna ze skuteczniejszych metod zwalczających umiarkowane odwodnienie. Zawierają glukozę i elektrolity, takie jak sód i potas. Poprzez połączenie glukozy i elektrolitów powodują one zwiększoną absorpcję wody w jelitach.
Popularnym ORS jest preparat o nazwie handlowej: Orsalit, który jest dostępny jako proszek do sporządzenia płynu doustnego. Orsalit zawiera węglowodany w tym cukry, sól, cytryniany, chlorki, sód i potas.
Kiedy Stosować ORS?
- W przypadku ostrej biegunki, aby zapobiec odwodnieniu.
- U dzieci i niemowląt, które są bardziej podatne na odwodnienie.
- Przy łagodnym i średnim odwodnieniu, w dawce od 50 do 100 ml/kg w ciągu 3-4 godzin.
- Dodatkowo od 5 do 10 ml/kg po każdym epizodzie biegunki bądź wymiotów.
Przeciwwskazania
Istnieją także grupy osób, które powinny skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem ORS. Są to m.in. osoby cierpiące na choroby nerek, serca oraz cukrzycę. Płyny te mogą podnieść poziom cukru we krwi. Ze względu na to osoby chorujące na cukrzycę powinny zachować szczególną ostrożność podczas tej terapii. Orsalit nie może być stosowany w przypadku osób z niedrożnością jelit oraz wstrząsem hemodynamicznym.
Co Zamiast Elektrolitów? Domowe Sposoby
Jeśli nie masz w domu elektrolitów, a najbliższa apteka jest oddalona o kilkanaście lub kilkadziesiąt kilometrów, możesz na krótko wspomóc się prostymi, domowymi rozwiązaniami.
- Woda z dodatkiem soli i cukru - klasyczny roztwór (1 litr wody, 1/2 łyżeczki soli, 6 łyżeczek cukru) może tymczasowo zastąpić gotowe elektrolity.
- Słaba herbata (czarna lub ziołowa) - lekko osłodzona herbata może łagodzić skurcze jelit i nawadniać.
- Rozcieńczony sok jabłkowy - dostarcza nieco energii i elektrolitów, ale zalecana jest ostrożność (może podrażniać żołądek).
- Lekki bulion warzywny lub drobiowy - ciepły i lekko osolony, dostarcza wody, soli i pomaga odzyskać siły bez obciążania żołądka.
Domowa Mieszanka Cukru i Soli
Mieszaninę cukru i soli można przygotować w domu w następujący sposób: Do butelki z 1 l wody należy wsypać 6 łyżeczek cukru i pół łyżeczki soli, po dodaniu mieszać, dopóki sól i cukier się nie rozpuszczą. Cukier można zastąpić dwoma łyżkami miodu.
Przeczytaj także: Filtracja wody ze zeolitem
Inne Napoje Nawadniające
Podczas badań przeprowadzanych w Szkocji okazało się, że odtłuszczone i pełnotłuste mleko oraz sok pomarańczowy w porównaniu z wodą nawadniają dużo lepiej. Wynika to z obecności cukrów i elektrolitów w ich składzie. Odtłuszczone mleko jest porównywalnie nawadniające jak ORS.
Jednak jest bardzo prawdopodobne, że odwodnione dziecko odmówi wypicia ORS z uwagi na obecność sodu i potasu, które nadają mu słony smak. W tym wypadku zaleca się stosowanie smakowych ORS.
Warto mieć na uwadze, że w bakteryjnej biegunce nie powinno się stosować mleka, ponieważ może ono zwiększyć namnażanie patogenów i nasilić biegunkę. Ogólnie zalecane jest spożywanie przetworów mlecznych o niskiej zawartości tłuszczu i tych fermentowanych, w zakresie tolerancji. Istnieją dowody, które sugerują, że fermentowane produkty mleczne, takie jak jogurt, mogą przynosić pewne korzyści w łagodzeniu i zapobieganiu ostrej biegunki.
Czego Unikać Podczas Biegunki?
W czasie biegunki niektóre napoje mogą wręcz pogorszyć sytuację. Należy unikać:
- Napojów gazowanych i słodzonych, które mogą nasilać odwodnienie przez efekt osmotyczny i drażnić jelita.
- Kawy i napojów z kofeiną, które działają moczopędnie i pobudzają perystaltykę jelit.
- Alkoholu, który silnie odwadnia i może podrażniać przewód pokarmowy.
- Mleka i koktajli mlecznych, które u niektórych osób z biegunką nasilają objawy (przejściowa nietolerancja laktozy).
Warto też pamiętać, że izotoniki sportowe często zawierają za dużo cukru i są zbyt ubogie w sód, by skutecznie zastępować apteczne elektrolity.
Objawy Odwodnienia
Jest kilkanaście symptomów świadczących o odwodnieniu. Ich pojawienie się oznacza, że dotychczasowa podaż płynów jest zbyt niska lub nawadnianie prowadzone jest niewłaściwie. Jakie objawy wskazują na odwodnienie organizmu? Pierwszym objawem odwodnienia jest zwiększone pragnienie, uzupełnienie płynów na tym etapie pozwala uniknąć poważnych skutków.
Objawy silnego odwodnienia:
- brak oddawania moczu
- zapadnięte oczy
- suchy język
- suchość w ustach
- zimne dłonie i stopy
Podsumowanie
Podczas biegunki kluczowe jest odpowiednie nawodnienie organizmu. Najlepszym wyborem jest woda, ale w wielu przypadkach konieczne jest uzupełnianie elektrolitów za pomocą doustnych płynów nawadniających (ORS) lub domowych roztworów soli i cukru. Ważne jest również unikanie napojów, które mogą pogorszyć stan, takich jak napoje gazowane, kawa i alkohol. W przypadku ciężkiego odwodnienia konieczna jest hospitalizacja. Pamiętaj, że w razie wątpliwości zawsze warto skonsultować się z lekarzem.
tags: #czysta #woda #przy #biegunce #co #pić
