Woda w wyrobiskach kopalnianych jako woda pitna
- Szczegóły
Woda w kopalniach pełni wiele ważnych funkcji. Jest wykorzystywana w procesach technologicznych, a także w systemach przeciwpożarowych. W całym zagadnieniu, jeśli mówimy o realnym zarządzaniu gospodarką wodną istotnym jest, by znać stan bieżący, czyli wiedzieć czym zarządzamy. Na tej bazie można wprowadzać kolejne etapy cyfryzacji z automatyzacją włącznie.
System SYSMON - nowoczesne zarządzanie wodami kopalnianymi
Dzięki nowoczesnym technologiom monitorowania, takim jak system SYSMON, kopalnie mogą skutecznie kontrolować każdy aspekt dotyczący wód kopalnianych. System SYSMON to nowoczesne narzędzie monitoringu wód kopalnianych, które wprowadza cyfrowe zarządzanie wodami w kopalniach. Rozwiązanie to zostało opracowane przez Elsta Elektronika z myślą o optymalizacji procesów i zwiększeniu bezpieczeństwa. SYSMON umożliwia precyzyjne monitorowanie i zarządzanie wodą.
Elementy i działanie systemu SYSMON
System SYSMON składa się z rozbudowanej sieci czujników ciśnienia, przepływomierzy, czujników pH, poziomu i konduktometrów oraz koncentratorów danych. Urządzenia te instalowane w kluczowych miejscach rurociągów kopalnianych, zarówno w podziemnych wyrobiskach jak i na powierzchni. Dane z czujników są przesyłane do centralnego serwera, który wraz z urządzeniami komunikacyjnymi i oprogramowaniem stanowi w pełni skalowalny system nadrzędny. Oprogramowanie analizuje dane w czasie rzeczywistym. Dzięki temu użytkownicy mogą szybko reagować na każdą zmianę.
System umożliwia także wizualizację danych na ekranach w centrum sterowania oraz na innych urządzeniach końcowych systemu, co ułatwia kontrolę nad całym procesem. Do wizualizacji wykorzystano technologię WEB. Dzięki zdalnemu dostępowi kopalnia może monitorować wodę nawet z dala od wyrobisk, a każda nieprawidłowość jest natychmiast zgłaszana.
Korzyści z wdrożenia systemu SYSMON
Wdrożenie systemu SYSMON przynosi wiele korzyści dla kopalni, które bezpośrednio wpływają na poprawę warunków pracy oraz efektywność procesów:
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
- Szybkie wykrywanie awarii - dzięki czujnikom przepływu i ciśnienia, system monitoruje każdy etap zarządzania wodą.
- Oszczędności operacyjne - SYSMON umożliwia efektywne zarządzanie pompami oraz innymi instalacjami.
- Lepsze zarządzanie zasobami wodnymi - system SYSMON pomaga kopalniom precyzyjnie bilansować wodę pitną, przemysłową i zmineralizowaną.
- Zwiększenie bezpieczeństwa pracowników - SYSMON stale monitoruje stan wody, co pozwala na szybkie reagowanie w przypadku zagrożenia.
Dzięki SYSMON kopalnie mogą kontrolować ciśnienie i przepływ wody oraz natychmiast reagować na wszelkie nieprawidłowości. System SYSMON może być rozwiązaniem, które usprawni zarządzanie wodą w Twojej kopalni. Jest to narzędzie, które pozwala monitorować każdy proces związany z wodą - od systemów przeciwpożarowych po odwodnienie i dostarczanie wody użytkowej i pitnej.
Gospodarka wodna w Jastrzębskiej Spółce Węglowej (JSW)
We wszystkich kopalniach Grupy wykorzystywana jest: woda pitna (wykorzystywana przede wszystkim do celów socjalno-bytowych oraz do zasilania sieci przeciwpożarowej na dole kopalń) i woda przemysłowa (do celów technologiczno - produkcyjnych, tj. Kopalnie Knurów-Szczygłowice i Budryk odprowadzają ścieki bytowe do oczyszczalni ścieków, które eksploatuje spółka PGWiR, natomiast pozostałe kopalnie odprowadzają ścieki socjalno-bytowe do kanalizacji miejskiej lub gminnej.
W kopalniach Grupy w celu oszczędności wody i zminimalizowania negatywnego oddziaływania na środowisko, wody technologiczne, stosowane m.in. do procesów wzbogacenia węgla w zakładach przeróbczych oraz do chłodzenia sprężarek, znajdują się w zamkniętych obiegach wodno-mułowych. W związku z powyższym nie odprowadza się ścieków technologicznych do środowiska. Należąca do JSW KOKS Koksownia Jadwiga posiada zamknięte obiegi wodno-ściekowe. Całość powstałych ścieków bytowych, przemysłowych i opadowych jest oczyszczana w zakładowej oczyszczalni ścieków, a następnie wykorzystywana w procesie mokrego chłodzenia koksu.
W każdej z kopalń Grupy prowadzone jest odwadnianie poprzez odpompowanie zasolonych wód dołowych do osadników na powierzchni, gdzie podlegają procesowi mechanicznego czyszczenia. Odwodnienie zakładów górniczych prowadzone jest w oparciu o posiadane przez kopalnie pozwolenia wodnoprawne. Ze względu na wysoki poziom zasolenia kluczowym zagadnieniem jest takie prowadzenie gospodarki wodami dołowymi, aby zapobiegać degradacji środowiska.
Część wód zasolonych wykorzystywana jest do uzupełniania obiegów technologicznych zakładów przeróbczych oraz do wytwarzania mieszanin doszczelniających stosowanych do prewencji przeciwpożarowej na dole kopalń wraz z odpadami z energetyki i odpadami poflotacyjnymi. Niewykorzystane wody z kopalń Borynia-Zofiówka, Jastrzębie-Bzie i Pniówek kierowane są do rzeki Odry w miejscowości Olza poprzez system retencyjno-dozujący zwany kolektorem „Olza”, który jest własnością PGWiR.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Produkcja soli z zasolonych wód kopalnianych
Produkcja Soli Dębieńskiej realizowana jest poprzez proces odsalania najwyższej jakości solanek dostępnych na głębokości nawet 1200 m. Jest to sól, która od tysięcy lat znajdowała się pod ziemią i nie jest skażona zanieczyszczeniami jak np. sól morska. Stosowany proces technologiczny pozwala zachować w składzie produktu pożądane mikroelementy i minerały. Stała granulacja i niski poziom wilgotności eliminuje konieczność stosowania środków antyzbrylających. Obok soli spożywczej w ofercie znajduje się też sól drogowa.
W wyniku realizowanego procesu unika się odprowadzania do rzeki Bierawki wód silnie zasolonych, odpompowanych z rejonów górniczych przy jednoczesnym otrzymywaniu wysokojakościowej soli warzonej. Wykorzystanie soli z zasolonych wód kopalnianych jest korzystne dla środowiska, ponieważ oznacza brak konieczności wydobycia określonego wolumenu soli kamiennej w tradycyjnych kopalniach soli (w Dębieńsku w 2021 roku wyprodukowano ponad 67 tys.
Przykłady wykorzystania wyrobisk kopalnianych jako ujęć wody
Szyb Wojenny (Kriegs Sch.) w okresie powojennym nazwany Pokój). W oparciu o ten szyb jest prowadzona przez WPWiK (Wałbrzyskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji) inwestycja pod nazwą “Budowa stacji uzdatniania wody z ujęcia podziemnego, przy ul. Włościańskiej 10d w Jedlinie-Zdroju”. Opis zamówienia w przetargu, cyt. - Przedmiotem zamówienia jest budowa stacji uzdatniania wody z ujęcia podziemnego w nieczynnym Szybie Pokój przy ul. Nadszybie ujęcie Kamieńsk. Zbiorniki ujecie Kamieńsk.
Porównując tą inwestycję, z innym ujęciem wody na zlikwidowanym szybie Maciej w Zabrzu, widać rażące różnice. W jaki sposób? Postawiono tamy wodne na chodnikach z których nie miała być pobierana woda. Zabezpieczono dolną część szybu, korkami iłowymi wodoszczelnymi. Zabezpieczono przesiąkanie niepożądanej wody zza obmurza szybu poprzez wykonanie drenażu i odprowadzanie tej wody. Pozostawiono klatkę szybową i napęd w celu kontroli, napraw i dozoru wnętrza szybu.
Mając na uwadze malejące zasoby wody pitnej oraz obniżanie się zapasów w studniach głębinowych spowodowane mniejszymi opadami deszczu, należy cieszyć się z każdego dodatkowego źródła. Musimy mieć jednak świadomość, ze teren na którym żyjemy i miejsce z którego ma być pobierana woda, to obszar dawnej intensywnej gospodarki górniczej. Mamy w tym obszarze kilka pól górniczych, eksploatowanych w rożnych okresach czasu. Kopalnie te ze względu na wyczerpanie zasobów oraz likwidację Wałbrzyskiego Zagłębia Węglowego zostały zamknięte.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Potencjalne zagrożenia
Autorki pokazały i opisały sposoby penetracji i przepływów skażonych wód z powierzchni do ujęć podziemnych. Mogą wystąpić skażenia wody, spowodowane dopływem poprzez uskoki, wzdłuż warstw geologicznych oraz wyrobiska górnicze - wód z powierzchni. Wskazały na konkretnych przykładach takie zagrożenia. Uważam, że tak ponieważ i w Wałbrzychu mamy w strefie rozpatrywanego ujęcia nieczynne miejskie wysypisko śmieci w rejonie skrzyżowania ulic Świdnickiej i Noworudzkiej. Mamy też, w tym miejscu - stację benzynową.
Podczas badań zasobów wód leczniczych w Jedlinie Zdroju, stwierdzono w otworze badawczym poziom radonu przekraczający dopuszczalne normy. Czy w omawianym ujęciu możemy się spodziewać wystąpienia takiego zagrożenia? W moim zapytaniu czy jest w ujęciach badany poziom tego gazu, skierowanym do WPWiK w Wałbrzychu, otrzymałem informację, cyt. Bardzo zastanawiająca jest odpowiedz na drugie moje pytanie. WPWiK stwierdza ogólnie, że działa w oparciu o istniejące przepisy.
Źródłem obecności radonu 222Rn w wodzie jest jego prekursor w promieniotwórczym szeregu uranowo-radowym izotop radu 226Ra. Celem pracy było określenie poziomu występowania radonu 222Rn w wodach leczniczych w Polsce. Przeprowadzono pomiary ponad 220 próbek wód leczniczych. Radon oznaczano metodą ciekłej scyntylacji cząstek alfa i beta. Zakres zmierzonych stężeń zawierał się od 0,90 do 193,10 Bq/dm3. Średnia arytmetyczna ze wszystkich uzyskanych wyników wyniosła 14,51 Bq/dm3. Wartość średnia stężenia radonu w próbkach pobranych z terenu województw śląskiego i dolnośląskiego była o rząd wielkości wyższa od obserwowanych stężeń w próbkach pobranych z pozostałych obszarów objętych badaniami.
Tylko dwie ze zbadanych próbek wód leczniczych, pochodzące z terenu województwa dolnośląskiego tj. woda z ujęcia J-300 z Jedliny Zdrój (116,1 Bq/dm3) oraz woda z ujęcia „Marta” w Szczawnie Zdroju (193,1 Bq/dm3) wykazały aktywność promieniotwórczą powyżej 74 Bq/dm3 i mogą być z tego powodu zaklasyfikowane jako wody radonowe.
tags: #woda #w #wyrobiskach #kopalnianych #jako #woda
