Zwiększenie Przepustowości Oczyszczalni Ścieków: Inwestycje i Modernizacje w Polsce
- Szczegóły
Dbałość o środowisko naturalne stopniowo staje się nawykiem wielu osób. Poza codziennymi działaniami chroniącymi naszą planetę przez pojedyncze osoby, bardzo dużo mogą zmienić przedsiębiorstwa zajmujące się przetwarzaniem ścieków. Warto jednak wiedzieć, że nie jest to dobrowolne działanie poszczególnych jednostek, lecz obowiązek narzucony przez Unię Europejską. Sprawnie działająca oczyszczalnia ścieków to ważna kwestia dla miasta i jego mieszkańców. Tym bardziej pamiętać też trzeba o korzyściach środowiskowych podejmowanej inwestycji.
Modernizacja Oczyszczalni Ścieków "Zdroje" w Szczecinie
Zwiększenie przepustowości, poprawa warunków eksploatacyjnych i optymalizacja kosztów - to główne cele bardzo ważnej i niezwykle trudnej inwestycji prowadzonej w oczyszczalni ścieków Zdroje. Dobiegła końca jedna z większych inwestycji realizowanych w ramach programu „Czysta Odra”, pn. Modernizacja oczyszczalni ścieków komunalnych „Zdroje”. Inwestycja polegała na budowie, rozbudowie i przebudowie obiektów oczyszczalni wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu.
Oczyszczalnia działała nieprzerwanie podczas całego okresu modernizacji, ale jej wydolność i funkcjonalność ekologiczna jest obecnie jeszcze większa. Możemy bez obaw przyjmować jeszcze większą ilość ścieków, procesy oczyszczania są sprawniejsze, a woda, którą oddajemy do Odry czystsza niż ta, która naturalnie płynie w korycie i możemy pozyskiwać więcej biogazu.
W ramach kilkuletniej inwestycji wybudowano m.in. nowy osadnik wtórny, komorę rozdziału ścieków przed osadnikami wtórnymi, zbiornik i stację dozującą reagenty do eliminacji bakterii nitkowatych oraz stację zrzutu zanieczyszczeń płynnych wraz z placem manewrowym. Przebudowano pompownię osadu wtórnego oraz pompownię przewałową ścieków. Zmodernizowano także dwa osadniki wstępne, dwie komory reaktorów biologicznych (w których wymieniono całą instalację napowietrzania oraz udoskonalono system sterowania), maszynownię komór fermentacyjnych oraz stację dmuchaw. Wykonano remont i uruchomiono drugą Wydzieloną Komorę Fermentacyjną (WKF), której celem jest stabilizacja osadów powstających na oczyszczalni i pozyskanie biogazu.
Wytwarzanie większej ilości tego paliwa przyczyni się do zwiększenia produkcji energii elektrycznej, wykorzystywanej na potrzeby Oczyszczalni oraz do zmniejszenia ilości pobieranego z sieci gazu ziemnego. Do oczyszczalni ścieków "Zdroje" (OS Zdroje) trafia średnio 15 000 m3 ścieków w ciągu doby. Są one odprowadzane z prawobrzeżnej części Szczecina, którą zamieszkuje około 80 tys. mieszkańców. Tutaj dopływają również ścieki z zakładów przemysłowych.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Procesy oczyszczania ścieków można podzielić na mechaniczne oraz biologiczne. Podczas oczyszczania mechanicznego, na kratach rzadkich i gęstych zatrzymywane są największe, „stałe” zanieczyszczenia. Następnie w piaskownikach i osadnikach wstępnych odbywa się usunięcie zanieczyszczeń pływających i łatwo opadających, do których należą m.in. tłuszcze i piasek. Kolejnym etapem jest biologiczne usuwanie zanieczyszczeń, które odbywa się w reaktorach biologicznych. Na skutek procesów przemiany materii mikro i makroorganizmów bytujących w kłaczkach osadu czynnego dochodzi do redukcji zanieczyszczeń. Procesy te są odtworzeniem procesów zachodzących w środowisku naturalnym, w zapewnionych przez eksploatację oczyszczalni, w optymalnych warunkach. Ostatnim etapem jest rozdzielenie ścieków oczyszczonych od osadu czynnego, co odbywa się w osadnikach wtórnych.
Oczyszczalnie ścieków w największych ilościach generują odpady w postaci osadu wstępnego oraz nadmiernego. Produktem „ubocznym” stabilizacji osadów jest biogaz, który ujmuje się w kopułach WKF i odprowadza do oczyszczenia w stacji odsiarczania. Oczyszczony biogaz gromadzony jest w zbiorniku i wykorzystywany m.in. Ustabilizowany podczas procesów fermentacji osad, kierowany jest do odwodnienia, a następnie trafia do suszarni osadów, lub w trakcie prac konserwacyjnych, na plac składowy znajdujący się na terenie OS Zdroje.
Oczyszczalnia obchodzi w tym roku swoje 50 urodziny, zatem zakończenie modernizacji to najlepszy prezent na okrągły jubileusz. Wybudowana została w latach 70, wykorzystywała wówczas mechaniczne i chemiczne metody oczyszczania ścieków. W ramach programu „Poprawa jakości wody w Szczecinie” trwającego w latach 2003-2010 oczyszczalnia została zmodernizowana. Najważniejszą zmianą było wprowadzenie biologicznych metod oczyszczania ścieków. Pozwoliło to na uzyskanie odpowiednich parametrów, uniknięcie wysokich kar naliczanych za korzystanie ze środowiska, a co najważniejsze, wprowadzanie czystej wody do odbiornika i zmniejszenie zanieczyszczenia ekosystemów.
Modernizacja Oczyszczalni Ścieków w Fordonie (Bydgoszcz)
Od lat Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy dbają o to, by w mieście żyło się dobrze i bezpiecznie. Doskonale zdajemy sobie sprawę z ciążącej na nas odpowiedzialności i tego, że na komfort mieszkańców ogromny wpływ ma sprawnie działająca infrastruktura wodno-kanalizacyjna. Pod wieloma względami, jeśli chodzi o zarządzanie i modernizację sieciami wod.-kan., jesteśmy daleko przed innymi przedsiębiorstwami wodociągowymi w Polsce. O tym, by te sieci unowocześniać, myśleliśmy już na początku lat dwutysięcznych.
Realizując dwa projekty (Bydgoski System Wodny i Kanalizacyjny oraz Bydgoski System Wodny i Kanalizacyjny II), w ciągu łącznie 11 lat (2002-2013) wykonaliśmy ogrom prac na sieciach wodociągowo-kanalizacyjnych. Rozbudowaliśmy ujęcia wody, wzbogaciliśmy je o obiekty sztucznej infiltracji, rozbudowaliśmy magistralę i wydłużyliśmy sieć wodociągową. Wykonaliśmy renowację kanałów kanalizacyjnych, wybudowaliśmy liczne przepompownie ścieków i rozbudowaliśmy Oczyszczalnię Ścieków „Fordon” do przepustowości 41 tys. Kończąc projekty BSWiK, zajęliśmy się retencją i gospodarowaniem wodami opadowymi i roztopowymi. Teraz, po 12 latach, przyszedł czas na to, by ponownie skoncentrować się na kwestii gospodarki ściekowej i zmodernizować Oczyszczalnię Ścieków w Fordonie.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
W 2024 roku dla miasta określana została tzw. Równoważna Liczba Mieszkańców (RLM), czyli sposób przeliczania ilości zanieczyszczeń, jakie trafiają do oczyszczalni ścieków lub środowiska, na liczbę osób, które wytworzyłyby taką samą ilość zanieczyszczeń. Dla aglomeracji Bydgoszcz RLM został określony na poziomie 628.699 RLM. W Bydgoszczy mamy dwie oczyszczalnie ścieków - w Fordonie i na Kapuściskach. Ścieki z prawobrzeżnej części miasta Bydgoszcz (w odniesieniu do rzeki Brdy) oraz z gmin Solec Kujawski, Białe Błota oraz Sicienko trafiają do oczyszczalni „Kapuściska”, natomiast ścieki z lewobrzeżnej części miasta oraz z gmin Dąbrowa Chełmińska, Osielsko i Dobrcz trafiają do oczyszczalni „Fordon”.
Aglomeracja Bydgoszcz nie spełnia warunku II Dyrektywy unijnej - tej dotyczącej wydajności. Szczególnie obciążonym obiektem jest oczyszczalnia Fordon. Zanim powstał projekt „Modernizacji Oczyszczalni Ścieków w Fordonie”, stworzony został szczegółowy bilans ilości i jakości ścieków dla całej zlewni obu bydgoskich oczyszczalni za lata 2000-2022. Przygotowano go w oparciu o szczegółowe dane demograficzne, sprzedażowe i eksploatacyjne.
Wykorzystując dane historyczne z 22 lat prowadzenia obserwacji, wykonano prognozę ilości i jakości ścieków oraz prognozę RLM kierowanych do bydgoskich oczyszczalni na następne 15 lat. Wykazano, że w ciągu najbliższego piętnastolecia należy przewidzieć wzrost ładunków dopływających do bydgoskich oczyszczalni o około 15 %. To znaczy, że do 2037 roku obciążenie obu bydgoskich oczyszczalni ścieków wzrośnie do ok. Mając na uwadze powyższe dane, konieczne były działania naprawcze. Obecnie, aby zachować wydajność oczyszczalni i zachować najwyższy standard oczyszczania ścieków, wszystkie prace realizowane są przy wzmożonym reżimie technologicznym oraz przy znacznych nakładach finansowych.
Mimo to, wciąż pojawia się ogromne ryzyko niespełnienia norm określonych w Dyrektywie. Jakakolwiek awaria urządzeń, determinująca konieczność wyłączenia poszczególnych obiektów z eksploatacji, spowoduje okresowy wzrost stężeń, wykraczający ponad dopuszczalne normy. W obliczu tak szybko rozwijającego się regionu, przeprowadzenie modernizacji i rozbudowy w oczyszczalni przestało być opcją, a stało się koniecznością.
Zespół ekspertów bydgoskich wodociągów stworzył więc zaawansowany projekt pn. „Modernizacja Oczyszczalni Ścieków Fordon”. Ma on na celu zwiększenie przepustowości oczyszczalni do ok. 440 000 RLM (aktualna wydajność oczyszczalni wynosi 261 000 RLM). Inwestycja dotyczy między innymi: przebudowy części mechanicznej, ale przede wszystkim budowy dwóch nowych reaktorów biologicznych, osadnika wtórnego, komór fermentacyjnych czy rozbudowy zbiorników biogazu.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Projekt „Modernizacja Oczyszczalni Ścieków Fordon” jest dofinansowany z funduszy europejskich. Umowa na dofinansowanie podpisana została 16 grudnia 2025 r. w siedzibie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Realizowana przez bydgoskie wodociągi inwestycja ma przede wszystkim zapewnić spełnienie warunku nr II Dyrektywy Unii Europejskiej. Oznacza to, że ma zostać zapewniona taka wielkość oczyszczalni, która umożliwi przyjmowanie całego ładunku powstającego w Aglomeracji Bydgoszcz i Aglomeracjach Gmin Ościennych, z uwzględnieniem rozwoju prognozowanego do 2037 roku.
Ważnym aspektem będzie też zwiększenie samowystarczalności energetycznej oczyszczalni poprzez wykorzystanie potencjału energetycznego osadów ścieków, w tym zwiększenie produkcji biogazu oraz energii powstającej w wyniku jego spalania.
Modernizacja Oczyszczalni Ścieków w Dzierżoniowie
Dzierżoniów, miasto malowniczo położone u podnóża Gór Sowich, w związku z rozwojem strefy przemysłowej , również stanęło przed problemami związanymi z możliwą degradacją środowiska. Istniejąca stara oczyszczalnia nie była przygotowana na przerób ścieków w większej ilości i różnorodności. Przygotowano projekt o nazwie „Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków w Dzierżoniowie przy ul.
Aby uzyskać pomoc finansową z Unii Europejskiej, w lipcu 2004 r. złożono wniosek o dofinansowanie realizacji projektu. 30 września 2005 r. Gmina Miejska Dzierżoniów podpisała umowę z Wojewodą Dolnośląskim na dofinansowanie projektu w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego ZPORR. Szacowana wartość inwestycji we wniosku aplikacyjnym wynosiła 10 851 976,80 PLN, z czego uzyskano dofinansowanie w wysokości aż 50% kosztów kwalifikowanych, co stanowi 5 377 188,40 PLN.
Głównym założeniem było zwiększenie przepustowości oczyszczalni do 7,5 tys. m3/d oraz zapewnienie odpowiednich, zgodnych z przepisami, parametrów fizyko-chemicznych oczyszczonych ścieków. Mając przygotowane zaplecze finansowe, rozpoczęto procedury przetargowe. W wyniku rozstrzygnięć przetargów na Roboty i Inżyniera Kontraktu okazało się, że całkowita wartość projektu zwiększyła się z planowanej kwoty 10 851 976,80 PLN do 13 797 631,25 PLN. Konsekwencją tego było podpisanie aneksu z Instytucją Pośredniczącą, zwiększającego wartość projektu do rzeczywistej tj.
30 września 2005 roku podpisano umowę z Wojewodą Dolnośląskim na dofinansowanie projektu „Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków w Dzierżoniowie przy ul. Brzegowej” w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (Priorytet 1 „Rozbudowa i modernizacja infrastruktury służącej wzmacnianiu konkurencyjności regionów”, Działanie 2 „Infrastruktura ochrony środowiska”). Wykonanie tej inwestycji pozwoli zwiększyć przepustowość oczyszczalni do 7,5 tys. m3/d oraz zapewnić oczyszczanie ścieków zgodnie z wymogami przepisów prawa dotyczącymi parametrów fizyko-chemicznych.
Burmistrz Marek Piorun w imieniu Gminy Miejskiej Dzierżoniów w dniu 17 marca 2006 r. podpisał umowę z Przedsiębiorstwem Usługowo - Produkcyjnym SANBUD Edward Rataj z Kalisza na wykonanie rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ścieków w Dzierżoniowie przy ulicy Brzegowej. Ustalany jest szczegółowy harmonogram robót z Wykonawcą Robót. Obecnie wykonywana jest komora fermentacyjna, w której z osadów ściekowych wytwarzany będzie metan. Zostanie on użyty do ogrzewania części technologicznej i socjalnej oczyszczalni oraz do wytworzenia energii elektrycznej na potrzeby własne oczyszczalni. Komora pochłonie ok. 70 ton stali i 840 m3 betonu. Modernizowany jest także blok biologiczny, w którym redukowane będą związki węgla, azotu i fosforu do stopnia wymaganego aktualnymi przepisami. Roboty ziemne wykonywane są do 5 m poniżej poziomu terenu przy intensywnym napływie wody zaskórnej. Blok biologiczny pochłonie ok.
W wyniku prawie rocznych starań Gmina Miejska Dzierżoniów w dniu 22 sierpnia 2006 roku podpisała umowy finansowe z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu przewidujące współfinansowanie realizacji projektu modernizacji oczyszczalni. Przyznają one dotację w wysokości 3 476 000 PLN i pożyczkę preferencyjną w tej samej wysokości. Realizacja projektu przebiega zgodnie z harmonogramem. Roboty budowlane związane z wykonaniem komory fermentacyjnej i bloku biologicznego dobiegają końca. Jeszcze w tym roku wykonawca przystąpi do robót związanych z wykonaniem instalacji technicznych oraz zakupem i montażem urządzeń do tych obiektów.
Plac budowy przekazano Wykonawcy Robót: PUP SANBUD - E. Rataj na przełomie marca i kwietnia 2007. Roboty rozpoczęto od wyburzenia i rozbiórki istniejących obiektów, likwidacji złóż biologicznych i części poletek osadowych. Prace modernizacyjne objęły: blok biologiczny, komory nitryfikacji, denitryfikacji, defosfatacji, pompownie, stację dmuchaw i wymiennikownię. Wybudowano nowe obiekty: Wydzieloną Komorę Fermentacyjną Zamkniętą, dyspozytornię, kotłownię, agregatorownię, a także magazyn polielektrolitu. Przedmiotem badania był ściek surowy i oczyszczony.
Realizacja zadania „Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków w Dzierżoniowie przy ul. Brzegowej” jest przykładem sprawnej współpracy z Unią Europejską.
Optymalizacja Działania Oczyszczalni Ścieków
Już na wstępie warto zmierzyć się z powszechnie funkcjonującym w świecie gospodarki wodnej mitem - tak naprawdę rozmiar oczyszczalni ma niewielkie znaczenie w kontekście efektywności, jeśli nie zachowa się odpowiednich parametrów optymalizujących ich działanie. Przykładowo, zastosowanie odpowiedniego ciągu technologicznego pozwoliło na ponad dwukrotne zwiększenie przepustowości oczyszczalni ścieków w Starej Kiszewie.
Z reguły podczas tego typu przedsięwzięć bardzo ważne okazuje się nie tylko zwiększenie przepustowości, ale także efektywności usuwania zabrudzeń ze ścieków. Nie warto jednak skupiać się jedynie na samej oczyszczalni. Zarządzanie ściekami wymaga kompleksowego przedsięwzięcia, łączącego w sobie modernizację kilku elementów składowych. Takie działania były wdrożone chociażby podczas inwestycji w gminie Markuszów.
Nowoczesne Technologie Oczyszczania Ścieków
Oczyszczalnie BIOFIT to zaawansowany system, pozwalający na niemal całkowite wyeliminowanie nieczystości. Bioreaktora ze stałym złożem zanurzonym złożonego z jednej lub kilku studni. Zastosowanie oczyszczalni BIOFIT jest bardzo szerokie. Ten typ oczyszczalni sprawdzi się idealnie także w przypadku budynków, które są oddalone od infrastruktury kanalizacji sanitarnej oraz przy obiektach usługowych. Bardzo ważnym elementem wpływającym na umożliwienie budowy oczyszczalni BIOFIT w pobliżu zabudów mieszkalnych i usługowych jest fakt zastosowania zaawansowanych systemów eliminujących wszelkie odory.
Warto wiedzieć, że w przypadku montażu oczyszczalni BIOFIT w miejscach o zwiększonym ruchu i intensywniejszym użytkowaniu, na przykład przy autostradach, podczas budowy stosowane są dwa dodatkowe elementy. Pozwala to zwiększyć intensywność procesów biologicznych przy jednoczesnej większej efektywności oczyszczania mechanicznego.
Głównym celem stosowania nowoczesnych oczyszczalni jest maksymalizacja poziomu oczyszczenia ścieków. W przypadku oczyszczalni BIOFIT woda na odpływie jest na tyle czysta, że z powodzeniem może być odprowadzana bezpośrednio do odbiorników. Nowoczesne układy oczyszczania ścieków wpływają także na energooszczędność. Dzięki zastosowaniu przepływów grawitacyjnych i eliminacji pomp tłoczących ścieki koszty eksploatacji znacznie się minimalizują.
Ciekawym rozwiązaniem, które warto rozważyć podczas modernizacji oczyszczalni, jest możliwość zastosowania inteligentnych systemów zarządzania. W razie potrzeby możliwe jest także zdalne sterowanie urządzeniami podłączonymi do systemu. Minimalizuje to konieczność lokalnej kontroli oczyszczalni, a także zwiększa bezpieczeństwo w przypadku pojawienia się awarii.
Inne Inwestycje i Projekty
- Celem rozbudowy i modernizacji mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków komunalnych "Czajka" było zwiększenie przepustowości do 435 300 m3/d.
- Decyzją nr PH/2000/6181 oraz Memorandum Finansowym z dnia 28 grudnia 2000 r., Komisja Europejska przyznała dotację dla Projektu „Oczyszczalnia Ścieków Płaszów II w Krakowie”, składającego się z kontraktu głównego na roboty pn. „Modernizacja i Rozbudowa Oczyszczalni Ścieków Płaszów II w Krakowie” oraz związanych z nim trzech kontraktów na usługi.
Wykazano, że w ciągu najbliższego piętnastolecia należy przewidzieć wzrost ładunków dopływających do bydgoskich oczyszczalni o około 15 %. To znaczy, że do 2037 roku obciążenie obu bydgoskich oczyszczalni ścieków wzrośnie do ok. Mając na uwadze powyższe dane, konieczne były działania naprawcze.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #zwiększenie #przepustowości
