Jak sprawdzić, czy przydomowa oczyszczalnia ścieków działa prawidłowo?
- Szczegóły
To jedno z pierwszych pytań, które pada, gdy ktoś zaczyna rozważać przydomową oczyszczalnię ścieków. I nic dziwnego. Wizja zapachu unoszącego się nad ogrodem potrafi skutecznie zniechęcić nawet do najbardziej rozsądnego rozwiązania. Problem polega na tym, że w tym temacie krąży więcej obiegowych opinii niż faktów.
Dlatego zamiast powielać strachy, warto spokojnie sprawdzić, skąd one się biorą i jak wygląda rzeczywistość po kilku latach użytkowania oczyszczalni.
Skąd w ogóle wziął się mit o zapachu?
Zapach kojarzony z oczyszczalnią bardzo często nie ma nic wspólnego z nowoczesnymi rozwiązaniami. Źródłem tych opinii są stare instalacje, nieszczelne szamba albo źle zaprojektowane systemy, które nigdy nie powinny były powstać w danym miejscu.
Jeżeli ktoś miał do czynienia z przepełnionym zbiornikiem bezodpływowym albo prowizorycznym układem sprzed lat, naturalnie przenosi te doświadczenia na wszystko, co dotyczy ścieków. A to duże uproszczenie.
Jak jest w praktyce przy prawidłowo dobranej oczyszczalni?
Dobrze zaprojektowana i poprawnie użytkowana przydomowa oczyszczalnia ścieków nie powinna wydzielać zapachów odczuwalnych na działce. Procesy zachodzące w jej wnętrzu są zamknięte i kontrolowane.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Ścieki nie gniją w zbiorniku w taki sposób, jak w szambie. Są na bieżąco oczyszczane przez mikroorganizmy, które do tego potrzebują stabilnych warunków. To właśnie ta stabilność sprawia, że nie dochodzi do powstawania intensywnych zapachów.
Dla większości użytkowników oczyszczalnia jest po prostu niewidoczna i niewyczuwalna w codziennym życiu.
Kiedy zapach może się jednak pojawić?
Zapach nie bierze się znikąd. Jeżeli pojawia się w okolicach oczyszczalni, zwykle jest sygnałem, że coś poszło nie tak. Najczęściej przyczyny są dość prozaiczne.
Jedną z nich jest niewłaściwy dobór systemu do warunków działki. Jeżeli rozwiązanie nie pasuje do gruntu albo poziomu wód gruntowych, procesy oczyszczania mogą nie przebiegać prawidłowo.
Innym powodem bywa nieprawidłowe użytkowanie. Wprowadzanie do instalacji substancji, które zabijają mikroorganizmy, może zaburzyć cały proces. Oczyszczalnia nie jest miejscem na resztki chemii gospodarczej w nadmiarze czy agresywne środki dezynfekujące.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Zapach może się też pojawić przy zaniedbaniach serwisowych, choć w nowoczesnych systemach takie sytuacje należą do rzadkości.
Porównanie z zapachem przy szambie
Warto uczciwie porównać oczyszczalnię z rozwiązaniem, które wiele osób zna najlepiej. Szambo, nawet szczelne, często wydziela zapach w momentach opróżniania lub przy dużym napełnieniu. W ciepłe dni bywa to szczególnie uciążliwe.
Przydomowa oczyszczalnia nie wymaga regularnego wywozu w takiej skali. Osad usuwa się znacznie rzadziej, a sam proces jest mniej uciążliwy dla domowników i sąsiadów.
Dla osób, które przesiadły się z szamba na oczyszczalnię, różnica w komforcie jest zwykle bardzo wyraźna.
Co mówią użytkownicy po kilku latach?
Osoby, które korzystają z przydomowych oczyszczalni od dłuższego czasu, najczęściej podkreślają jedną rzecz. Jeżeli system został dobrze dobrany na początku, temat zapachu po prostu nie istnieje.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
W praktyce oczyszczalnia przestaje być czymś, o czym się myśli. Działa w tle, bez przypominania o sobie i bez wpływu na codzienne korzystanie z ogrodu czy tarasu.
Negatywne opinie bardzo często dotyczą instalacji, które od początku były kompromisem albo próbą oszczędzenia na niewłaściwym etapie.
Czy zapach może pojawić się sezonowo?
Czasem pojawia się pytanie, czy latem albo zimą sytuacja wygląda inaczej. W dobrze działającym systemie pory roku nie powinny mieć znaczącego wpływu na zapach.
Nowoczesne oczyszczalnie są projektowane tak, aby proces biologiczny był stabilny przez cały rok. O ile instalacja jest użytkowana zgodnie z przeznaczeniem, sezonowe różnice nie powinny być odczuwalne.
Jak zminimalizować ryzyko problemów?
Najlepszym sposobem na uniknięcie zapachu jest dobry wybór na początku. Analiza działki, warunków gruntowych i realnych potrzeb domu to fundament spokojnego użytkowania.
Drugim elementem jest zdrowy rozsądek w codziennym użytkowaniu. Oczyszczalnia nie wymaga szczególnej troski, ale nie lubi skrajności. Traktowana jak naturalny element domu, odwdzięcza się bezproblemową pracą.
Co warto zapamiętać na koniec?
Przydomowa oczyszczalnia ścieków nie musi i nie powinna śmierdzieć. Jeżeli jest prawidłowo dobrana i użytkowana, zapach nie jest tematem, którym trzeba się przejmować na co dzień.
Większość obaw wynika z doświadczeń z zupełnie innymi rozwiązaniami albo z pojedynczych, nagłaśnianych przypadków błędów. Rzeczywistość po latach użytkowania wygląda znacznie spokojniej, niż sugerują mity.
Jeżeli temat zapachu jest dla Ciebie jedną z głównych barier, to dobra wiadomość.
Jak sprawdzić poprawność działania oczyszczalni?
Kontrola poprawności działania oczyszczalni jest pośrednim sposobem kontroli jakości oczyszczania ścieków. Jeżeli zachowaliśmy wszystkie zalecenia producenta, a wszystkie elementy instalacji oczyszczającej są w pełni sprawne, to oczyszczalnia powinna osiągać poziom czystości odprowadzanych ścieków, który jest podany w specyfikacji. Każda, nawet drobna usterka, może wpłynąć niekorzystnie na jakość oczyszczania.
Regularnie trzeba także dbać o obecność kultu bakterii, odpowiadających za rozkład ścieków. O poprawnym działaniu POŚ decydują przede wszystkim warunki, w jakich została ona wybudowana. Na przykład drenażowe modele wymagają określonego gruntu w celu zachowania ciągłości procesów filtracyjnych. Co więcej, potrzebują one także działki o większej powierzchni, tak aby filtracja przebiegała sprawnie.
Biologiczne z kolei wymagają posiadania złoża lub osadu czynnego, którego zadaniem jest tlenowe rozkładanie ścieków na związki proste.
Test sedymentacyjny - prosty sposób na zbadanie stanu oczyszczalni ścieków
Wielu użytkowników przydomowych oczyszczalni boryka się z problemami prawidłowego oczyszczania ścieków. Aby nasza oczyszczalnia działała efektywnie warto regularnie przeprowadzać tzw. test sedymentacyjny, czyli sprawdzenie ilości i stanu osadu czynnego oraz badanie wartości pH. Samodzielna kontrola pracy biologicznej oczyszczalni ścieków nie jest ani droga ani skomplikowana.
Jak działa biologiczna oczyszczalnia ścieków?
Większość biologicznych oczyszczalni ścieków składa się z osadnika wstępnego, bioreaktora oraz osadnika wtórnego. Pierwszym etapem jest oczyszczenie mechaniczne (ścieki surowe są kierowane do osadnika gnilnego, wstępnego), gdzie w procesie separacji i podczyszczania zostają poddane działaniu bakterii beztlenowych.
Właściwe oczyszczalnie ścieków zachodzi w napowietrzanym bioreaktorze, w którym za część biologicznego rozkładu zanieczyszczeń są odpowiedzialne bakterie tlenowe (aeroby). W wyniku opadania cząstek o większej gęstości (sedymentacji) w zbiorniku tworzy się osad czynny.
Sedymentacja jest jednym z podstawowych i najprostszych procesów wykorzystywanych w oczyszczaniu ścieków. Jest to proces, który polega na opadaniu zawiesiny cząstek ciała stałego w cieczy. Osad gromadzi się na dnie zbiornika, a następie oczyszczone ścieki są klarowane. Tę metodę możemy wykorzystać do zbadania wielkości oraz kondycji osadu czynnego.
Jak prawidłowo wykonać próbę osadu czynnego?
Do wykonania testu potrzebujemy:
- Naczynie (np. litrowy słoik lub dociążoną butelkę plastikową).
- Linkę (np. sznurek do zanurzenia pojemnika w oczyszczalni).
- Specjalny tester (zawierający pipetę, próbówkę, rękawiczki oraz książeczkę z paskami do pomiaru wartości pH).
Sposób przeprowadzenia próby osadu:
- Pobranie ścieku z komory napowietrzania - bioreaktora (po uprzednim włączeniu dmuchawy) do naczynia przymocowanego na linie - próbkę pobieramy z mniej więcej połowy głębokości zbiornika.
- Po wymieszaniu, przelanie 50ml zawiesiny do próbówki.
- Pozostawienie na płaskiej powierzchni, w miejscu zacienionym na ok. 30 minut (osad czynny zacznie sedymentować, czyli opadnie na dno).
Wyniki badania - ocena ilości osadu czynnego
Jakość osadu i oczyszczonej wody pościekowej ocenia się wzrokowo - jest to organoleptyczna ocena struktury, zapachu, koloru oraz wielkości zmieszanego osadu czynnego. Po 30 minutach powinna pojawić się wyraźna linia podziału między wyklarowaną wodą na górze próbówki, a wysedymentowanym osadem na dnie.
Oddzielona woda powinna być przeźroczysta, bezwonna, nieposiadająca zawiesiny, a sam osad powinien posiadać strukturę kłaczkowatą (niezbitą). Osad czynny o dobrych właściwościach sedymentacyjnych powinien mieścić się w granicach 15 ml - 35ml.
Wyższe wartości mogą wskazywać np. na tak zwane pęcznienie osadu (nadmierne tworzenie piany), które często mogą być wywołane przez bakterie nitkowate. Z kolei mniejsze mogą świadczyć o niewystarczającym natlenieniu, małym obciążeniu ściekowym lub stosowaniu dużej ilości środków czyszczących na bazie chloru (biobójczych). Najczęściej w tym przypadku należy zwiększyć dawkowanie odpowiednich bakterii i zrezygnować z silnych środków czyszczących.
Badanie wartości pH - kontrola odczynu zawiesiny
Proces bioredukcji zachodzący w oczyszczalni biologicznej przebiega efektywnie w neutralnych warunkach kwasowo-zasadowych przy wartości pH ~7. Badanie poziomu pH przeprowadzamy przy pomocy specjalnego testera. Z pobranego ścieku pobieramy próbkę, którą następnie przenosimy na papierek lakmusowy. Wyniki porównujemy ze skalą barw z dołączonej książeczki.
Dlaczego warto kontrolować pracę POŚ?
Rutynowe przeprowadzenie kontroli stanu oczyszczalni pozwoli nam ustalić przyczyny:
- Pojawiających się nieprzyjemnych zapachów.
- Nieprawidłowego przebiegu biologicznego oczyszczania ścieków.
- Zbyt częstego opróżniania zbiornika.
- Zmiany odczynu ścieków.
- Występowania piany w osadniku lub komorze napowietrzania.
Odpowiednie użytkowanie biologicznej oczyszczalni ścieków wymaga zapewnienia właściwych warunków dla wzrostu i rozwoju mikroflory bakteryjnej poprzez m.in.:
- Ograniczenie objętości jednokrotnego zrzutu ścieków.
- Stosowanie szczepionek bakteryjnych - specjalnych biopreparatów aktywujących i eksploatacyjnych.
- Wymianę domowych środków czyszczących na bezpieczne, ekologiczne zamienniki.
- Odpowiednie napowietrzenie złoża.
Najczęstsze problemy z przydomową oczyszczalnią ścieków
Zdecydowanie do głównych i najbardziej dotkliwych problemów związanych z funkcjonowaniem tego typu przydomowej instalacji, zaliczamy jej zapchanie, awarie, a co za tym idzie - całkowite odmówienie posłuszeństwa. Za sytuacje, w których przydomowa oczyszczalnia ścieków nie działa, odpowiadają, chociażby takie czynniki, jak:
Nietrafiony dobór instalacji przydomowej oczyszczalni ścieków
Pierwszy kłopot może tkwić w specyfikacji samej instalacji. Niewłaściwa technologia, nieodpowiedni rozmiar, źle dobrany do warunków gruntowych system rozsączania, aż wreszcie - kiepskiej jakości komponenty zastosowane do jej budowy. Wszystko to może spowodować, że oczyszczalnia nie będzie w pełni spełniała swojego zadania, a w skrajnych przypadkach - nawet kompletnie nie będzie nadawała się do użytku.
Błędy w instalacji
Równie ważny, co umiejętny dobór przydomowej oczyszczalni, jest również sposób, w jaki odbędzie się jej instalacja. Złe poprowadzenie rur, źle zaprojektowana wentylacja, czy nawet błędy podczas łączenia poszczególnych elementów. Każdy z tych czynników może doprowadzić do tego, że system będzie zainstalowany niezgodnie z wymaganiami prawnymi lub instalacja nie będzie pracowała wydajnie, a w skrajnych przypadkach - całkowicie nie spełni swojego zadania.
Niewłaściwa eksploatacja oczyszczalni ścieków
Jednym z najczęściej pojawiających się czynników jest również zwykłe zaniedbanie. Wielu użytkowników oczyszczalni umieszczonych przy domach zdaje się bowiem zapominać, że tego typu instalacje nie są całkowicie bezobsługowe. A co za tym idzie - “od czasu do czasu” po prostu trzeba do nich zajrzeć.
Wielu problemom takim, jak chociażby awaria elementu instalacji, czy też częściowa niedrożność (zapchany drenaż), można zapobiec wykonując regularnie proste czynności serwisowe. A co za tym idzie - uniknąć zdecydowanie poważniejszych i kosztowniejszych konsekwencji, które może wywołać całkowite zablokowanie oczyszczalni.
Uszkodzenia przydomowej oczyszczalni
Nieodpowiednio dobrana instalacja, nieprofesjonalnie przeprowadzony montaż, aż wreszcie jej złe użytkowanie, mogą doprowadzić do tego, że oczyszczalnia zostanie częściowo lub całkowicie uszkodzona. A to z kolei może rodzić poważne konsekwencje zarówno dla użytkowników gospodarstwa domowego, jak i całego otoczenia.
Jak wyeliminować ryzyko pojawiania się problemów z przydomową oczyszczalnią ścieków?
Aby problemów z instalacją przydomowej oczyszczalni ścieków było jak najmniej, warto kierować się prostą zasadą, która mówi o tym, że lepiej zapobiegać niż leczyć. W tym celu zasadne jest postawienie na rozwiązania wysokiej jakości, dopasowane do potrzeb, a także wykonane przy pomocy doświadczonych specjalistów. Szczegółowe porady w tym zakresie czekają na Ciebie poniżej.
Wybierz właściwą oczyszczalnię ścieków i dopilnuj, aby jej montażem zajęli się fachowcy
Zakup instalacji powinien być poprzedzony przeprowadzeniem wnikliwej analizy Twoich potrzeb, a także zweryfikowaniem możliwości, jakie daje teren, na którym ma zagościć oczyszczalnia. Jeżeli nie jesteś w tej dziedzinie ekspertem - zdaj się na wsparcie profesjonalistów. Dokładnie te same kroki dotyczą przeprowadzenia montażu oczyszczalni. W tym obszarze warto zadbać o odpowiednie przygotowanie gruntu, zastosowanie zabezpieczeń, a także profesjonalne podłączenie i uruchomienie całej instalacji.
Usuwaj nagromadzone nieczystości
Choć oczyszczalnie działające przy domach mieszkalnych są projektowane po to, aby radzić sobie z większością generowanych nieczystości, warto jednak pamiętać, że nie usuwają one ich w 100 procentach. W związku z tym raz na pewien czas (w zależności od doświadczenia eksploatacyjnego np. co roku), należy przeprowadzić tzw. manualne usuwanie nagromadzonych ścieków. Jego koszt mieści się w granicach 200 - 300 złotych, co stanowi niewielki wydatek w zamian za dobrze funkcjonującą oczyszczalnię.
Pamiętaj o regularnych kontrolach i przeprowadzaniu koniecznych napraw
Problemy z przydomowymi oczyszczalniami ścieków nie biorą się znikąd, a poważne awarie są zazwyczaj efektem wielomiesięcznych, a czasami nawet wieloletnich zaniedbań. W związku z tym, aby tego uniknąć, pamiętaj o przeprowadzaniu okresowych kontroli pracy, jak i stanu samej instalacji, która pracuje na Twoim terenie.
Jeśli zauważysz, że Twoja oczyszczalnia nie działa w pełni swoich możliwości lub dostrzeżesz, że wydobywa się z niej nieprzyjemny zapach, z którymi wcześniej nie miałeś do czynienia - to znak, y lub niektóre jej elementy uległy uszkodzeniu.
Przydomowe oczyszczalnie ścieków na gruntach słabo przepuszczalnych
Przydomowe oczyszczalnie ścieków to nowoczesna alternatywa dla tradycyjnych szamb, która zyskuje coraz większą popularność wśród właścicieli domów jednorodzinnych. Biologiczne oczyszczalnie ścieków oferują ekologiczne i ekonomiczne rozwiązanie problemu gospodarowania ściekami domowymi. Jednak ich skuteczność w znacznym stopniu zależy od jednego, często pomijanego czynnika - przepuszczalności gruntu.
Grunty słabo przepuszczalne, takie jak ciężkie iły, gliny czy muły, stanowią wyzwanie dla standardowych systemów oczyszczania ścieków. Gdy podczyszczone ścieki nie mogą swobodnie przesączać się przez grunt, dochodzi do przeciążenia systemu, co może prowadzić do awarii i problemów eksploatacyjnych.
tags: #jak #sprawdzić #czy #oczyszczalnia #dobrze #pracuje
