Jon amonowy a twardość wody: kompleksowy przewodnik
- Szczegóły
Woda z własnych ujęć jest rodzajem wody, który wymaga od korzystających stałej kontroli, a niekiedy podjęcia działań w postaci między innymi instalacji stacji uzdatniania wody, aby utrzymać ją w jak najlepszym stanie oraz aby nie stanowiła ona zagrożenia dla zdrowia użytkowników. Wśród zanieczyszczeń wód z własnych ujęć, które mogą stanowić realne zagrożenie, bardzo często wymienia się jon amonowy. Czy ta substancja jest niebezpieczna dla zdrowia? Dlaczego jego obecność nie jest pożądana w wodzie ze studni?
Źródła jonu amonowego w wodzie
Jon amonowy bierze się w wodzie z dwóch źródeł. Jednym z nich jest pochodzenie naturalne, drugim działalność człowieka. Przy doborze metod walki z amoniakiem bardzo ważne jest odkrycie źródła - to pomaga w zwróceniu uwagi na problemy towarzyszące i w efektywniejszym oczyszczaniu wody.
W wodach podziemnych zazwyczaj występuje jon amonowy pochodzenia naturalnego. Jest to skutek mineralizacji substancji organicznych zawierających azot. Ta zachodzi w warunkach beztlenowych. Jego obecność może być również wynikiem redukcji azotanów i azotynów. Do powstawania takowej przyczynia się siarkowodór oraz minerały siarczkowe.
Jeśli chodzi natomiast o pochodzenie jonu amonowego z źródeł antropogennych, to można tu wymienić co najmniej kilka czynników, mających wpływ na powstawanie przekroczeń. Zanieczyszczenia mogą przenikać do wody także ze źle zabezpieczonych składowisk odpadów. Winę często ponoszą zakłady przemysłowe, odprowadzające odpady i ścieki ze swoich instalacji, w których wykorzystywany jest amoniak i sole amonowe.
Jeśli studnia jest położona w pobliżu jakiegoś zakładu przemysłowego, amoniak mógł spłynąć ze ściekami właśnie stamtąd. W takim przypadku bardzo prawdopodobne jest, że woda będzie bogata także w pestycydy i nawozy sztuczne.
Przeczytaj także: Jak przechowywać wodę destylowaną?
Formy występowania jonu amonowego
W przypadku jakości wody możemy mówić o trzech formach, z jakimi można mieć do czynienia: amoniak, jon amonowy oraz azot amonowy. Pierwszy z wymienionych występuje w formie gazowej. Forma w konkretnym przypadku jest zależna od odczynu, a także temperatury wody.
Jon amonowy - forma rozpuszczona w wodzie. Forma występowania jest ściśle powiązana z temperaturą oraz odczynem wody. Jon amonowy powstaje poprzez rozpuszczanie się w wodzie amoniaku w formie gazowej.
W Rozporządzeniu Ministra Zdrowia znajdziemy informację, że dopuszczalne stężenie jonu amonowego w wodzie przeznaczonej do spożycia to 0,5 mg NH4+/l. Ilość azotu amonowego nie powinna być większa niż 0,38 mg N-Nh4/l. Najczęściej przekroczenia jonu amonowego nie są duże. W przypadku wielu wód ta wartość pozostaje na poziomie 0,2 mg NH4+/l.
Wpływ jonu amonowego na zdrowie
Wielu użytkowników obawia się, że jon amonowy obecny w wodzie w przekroczeniach ma działanie toksyczne i może wykazywać szkodliwy wpływ na zdrowie. Nie można ukrywać, że amoniak wykazuje negatywne oddziaływanie na organizm, jednak jest to związane głównie z występowaniem dużych stężeń w powietrzu. Ponadto roztwory wodne soli amonowych o stężeniu 1000 mg/l mogą powodować oparzenia, tworzenie się blizn na skórze i wewnątrz błon śluzowych.
Światowa Organizacja Zdrowia dokładnie przyjrzała się problemowi występowania amoniaku w wodzie i jego wpływowi na organizm ludzki. Sam w sobie nie. Naukowcy zgodnie uznają, że nawet w większych stężeniach w wodzie, amoniak nie ma wpływu na zdrowie. Powoduje jednak szereg problemów związanych z eksploatacją instalacji hydraulicznej, o czym poniżej. Jego wykrycie w wodzie może informować również o tym, że przedostały się do niej ścieki komunalne wraz z bakteriami.
Przeczytaj także: Filipińskie problemy z wodą
Mimo że jon amonowy w wodzie nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, to jednak może czynić problemy związane z właściwym funkcjonowaniem instalacji sanitarnej. Jeśli znajduje się w wodzie w przekroczonych stężeniach, zmniejsza ilość tlenu w przewodach. Środowisko beztlenowe jest z kolei idealnym do rozwoju wielu bakterii, w tym również odmian stanowiących niebezpieczeństwo dla zdrowia. Jon amonowy może przekształcać się w groźne dla zdrowia azotany i azotyny.
Jak sprawdzić stężenie amoniaku w wodzie?
Najlepszym sposobem na sprawdzenie stężenia amoniaku w wodzie jest zlecenie fizykochemicznej analizy wody. Dzięki takim badaniom można dowiedzieć się o innych substancjach obecnych w wodzie. Analizę wody można zlecić w sanepidzie, prywatnym laboratorium lub firmie z branży uzdatniania wody.
Aby sprawdzić, czy jon amonowy został przekroczony, najlepiej zacząć od zlecenia fizykochemicznej analizy wody. Szczegółowe informacje w artykule: Czy warto zlecić analizę wody?
Metody usuwania amoniaku z wody
Amoniaku z wody można pozbyć się na kilka sposobów. Eksperci wśród najczęściej stosowanych wymieniają: odgazowanie, biologiczną nitryfikację oraz wymianę jonową. Wybór konkretnej metody jest powiązany z postacią amoniaku występującego w wodzie.
- Odgazowanie: Odgazowanie wykonuje się poprzez napowietrzanie wody. Będzie to skuteczna opcja, jeśli amoniak występuje w formie gazowej.
- Nitryfikacja biologiczna: Nitryfikacja biologiczna to metoda zachodząca przy okazji odżelaziania oraz odmanganiania.
- Wymiana jonowa: Wymiana jonowa jest oparta na kationitach.
Z tych wszystkich wymienionych wyżej rozwiązań, bardzo wygodnym dla użytkowników wydaje się być stacja wielofunkcyjna. To urządzenie wprost stworzone do uzdatniania wody z własnego ujęcia! Praca opiera się na właściwościach specjalnie skomponowanej mieszanki złóż filtracyjnych, ułożonych warstwowo. Dzięki temu jedna stacja wielofunkcyjna jest w stanie usunąć z wody kilka problemów jednocześnie. Wśród nich jest nie tylko jon amonowy, ale także: żelazo, mangan, związki organiczne, twardość wody. Wielość modeli oraz rozmiarów pozwala na dokładny dobór najlepszej opcji, w pełni dopasowanej do wody z konkretnego ujęcia.
Przeczytaj także: Woda gazowana: przyczyny utraty gazu
Bardzo ciekawym rozwiązaniem, cieszącym się dużą aprobatą wśród przyszłych użytkowników są kompaktowe stacje wielofunkcyjne. Swoim zewnętrznym wyglądem przypominają dobrze znane kompaktowe zmiękczacze wody. Wszystkie komponenty są zamknięte w stylowej, łatwej do utrzymania obudowie. Przykładami takich stacji wielofunkcyjnych są Ecoperla Multicab. Opcją na większe zapotrzebowanie na wodę oraz wyższą wydajność jest dwuczęściowa stacja wielofunkcyjna. To urządzenia składające się z butli ciśnieniowej oraz oddzielnego zbiornika na sól regeneracyjną. Zajmują nieco więcej miejsca niż modele kompaktowe, jednak najczęściej posiadają dużo większe ilości złoża wewnątrz. Na przykład polska marka Ecoperla zaproponowała serię Ecoperla Multitower. To trzy modele do wyboru, każdy o innej pojemności.
Twardość wody a skuteczność środków ochrony roślin
W warunkach naszego kraju na pierwszy plan wysuwa się kondycjonowanie wody używanej do zabiegów ochrony roślin. Twarda woda to taka, która jest bogata głównie w jony wapnia i magnezu. Na podstawie zawartości węglanu wapnia wyodrębniono pięciostopniową skalę twardości wody (tabela). Obecne w niej jony wapnia i magnezu tworzą kompleksy z niektórymi substancjami czynnymi, takimi jak glifosat i niektóre sulfonylomoczniki, co powoduje ich neutralizację.
Rynek oferuje dużą gamę produkowanych przemysłowo środków obniżających twardość wody. Jednak dla rolnika najłatwiej dostępną i najskuteczniejszą substancją o takim działaniu jest siarczan amonu. Posiada on ładunek ujemny, więc w roztworze wodnym łatwo wiąże się z jonami dodatnimi, w tym wapnia i magnezu. Oczywiście rynek oferuje adiuwanty na bazie siarczanu amonu. We własnym zakresie siarczan amonu można dodawać do wody (w pierwszej kolejności) podczas przygotowywania cieczy roboczej. Warto pamiętać, że siarczan amonu w ilości 100 g/100 l wody pozwala obniżyć jej twardość o ok.
| Stopień twardości | Zawartość węglanu wapnia (mg/l) |
|---|---|
| Bardzo miękka | 0-50 |
| Miękka | 50-100 |
| Średnio twarda | 100-200 |
| Twarda | 200-300 |
| Bardzo twarda | Powyżej 300 |
Warto przeprowadzić analizę wody, aby dowiedzieć się o jej stanie. Jeśli wyniki analizy wody okażą się niekorzystne, najlepiej jest zwrócić się o pomoc do specjalisty w celu doboru najlepszych rozwiązań.
tags: #jony #amonu #a #twardość #wody
