Aspekty Środowiskowe Oczyszczalni Ścieków w Rzeszowie i Ich Wpływ na Środowisko
- Szczegóły
Oczyszczalnie ścieków komunalnych odgrywają kluczową rolę w ochronie środowiska oraz zdrowia publicznego. Są niezbędnymi elementami infrastruktury miejskiej, mającymi kluczowe znaczenie dla utrzymania czystości wód oraz zapewnienia bezpieczeństwa sanitarnego społeczności. Oczyszczalnia ścieków komunalnych to kompleksowa instalacja inżynieryjna, która zajmuje się przetwarzaniem ścieków z gospodarstw domowych, instytucji publicznych, a także przemysłu w celu usunięcia zanieczyszczeń i powrotu oczyszczonej wody do naturalnego obiegu wodnego.
Oczyszczalnia Ścieków MPWiK w Rzeszowie
Oczyszczalnia ścieków należąca do MPWiK i obsługująca aglomerację rzeszowską przyjmuje rocznie ok. 17 milionów metrów sześciennych ścieków. W trakcie procesu technologicznego w oczyszczalni powstaje ok. 20 tysięcy ton osadów ściekowych. Z tej ilości ok. 5 tysięcy ton osadów jest osuszanych. Z nich z kolei powstaje ok. 1000 ton organicznego środka poprawiającego właściwości gleby.
Proekologiczne Działania MPWiK Rzeszów
Dbałość o środowisko i proekologiczne działania to znak rozpoznawczy rzeszowskiej Spółki. Działa ona na wielu polach, co lokuje ją w czołówce przedsiębiorstw dbających o środowisko. Na terenach Zakładu Uzdatniania Wody oraz oczyszczalni ścieków powstały farmy fotowoltaiczne. Instalację fotowoltaiczną zamontowano także na ścianach budynku administracji.
W zależności od ilości wyprodukowanej przez farmę energii, na specjalnych elektronicznych tablicach można wyczytać istotne informacje, np. „Zasadzone drzewa - 617, przejechane kilometry 160 tysięcy”: - Te liczby pokazują, iż dzięki wyprodukowanej przez farmę ekologiczną energii oszczędziliśmy atmosferze tyle emisji dwutlenku węgla, ile pochłonęłoby 617 drzew, a także ile dwutlenku wyemitowałby samochód, który przejechałby ponad 160 tysięcy kilometrów. To obrazuje, jak wielki pozytywny wpływ na stan powietrza może mieć produkowanie energii z alternatywnych źródeł - wyjaśnia Robert Potoczny, Dyrektor ds. technicznych MPWiK.
Farma fotowoltaiczna na terenie Zakładu Uzdatniania Wody dysponuje powierzchnią 2,5 ha. Składa się na nią 4 000 modułów fotowoltaicznych, o łącznej mocy 1,2 MW. Energia wytworzona przez instalację jest w całości przeznaczana na potrzeby Zakładu Uzdatniania Wody. W 2016 roku na potrzeby własne oczyszczalni ścieków, przy udziale środków z Funduszu Spójności, została wybudowana instalacja fotowoltaiczna o mocy 1 MW. Składa się ona z 3 220 paneli fotowoltaicznych, zajmując powierzchnię 2 ha.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia ścieków: Aspekty ekologiczne
Oczyszczalnia ścieków wykorzystuje również odnawialne źródła energii do produkcji skojarzonej energii elektrycznej i cieplnej. Podczas procesu stabilizacji osadów ściekowych powstaje biogaz, z którego za pomocą kogeneratorów produkowana jest energia elektryczna i cieplna. Oczyszczalnia eksploatuje trzy kogeneratory zasilane biogazem, o łącznej mocy elektrycznej 1 MW i mocy cieplnej 1,5 MW. Wprowadzenie systemu produkcji energii elektrycznej z ogniw fotowoltaicznych i kogeneracji, pozwala na ich wzajemne uzupełnianie.
Uzyskiwana w ten sposób energia zielona pokrywa w 80% zapotrzebowanie oczyszczalni ścieków na energię elektryczną oraz w 100% na energię cieplną. Dzięki temu, w samym tylko 2019 roku zaoszczędzono na zakupach energii elektrycznej i cieplnej 4,5 mln zł. Ponadto wszystkie instalacje fotowoltaiczne rzeszowskiego MPWiK pozwalają na ograniczenie emisji dwutlenku węgla do atmosfery o 1 427 t.
Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji jest również pionierem w innych działaniach proekologicznych, nie mających bezpośredniego związku z działalnością statutową spółki. W 2020 roku na terenie Zakładu Uzdatniania Wody zorganizowano pierwszą w Rzeszowie pasiekę miejską składającą się z dziesięciu uli, a na początku czerwca 2021 roku zebrano pierwszy miód. Posadzono tu także miododajne krzewy i drzewa oraz urządzono kwietne łąki. Na tym jednak nie koniec, bowiem rzeszowscy wodociągowcy podjęli się … odbudowania populacji jerzyków w mieście. Na terenach spółki zainstalowano 100 budek lęgowych dla tych ptaków.
Oczyszczalnia Ścieków "Łęgi"
Oczyszczalnię Ścieków Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Rzeszowie „Łęgi” oddano do eksploatacji w 1988 roku. Została ona zaprojektowana na przepływ Qśr= 62 500 m3/d i 400 tys. RLM. Obecnie średni dobowy przepływ wynosi ok. Io - oczyszczanie mechaniczne ścieków - procesy cedzenia i sedymentacji realizowane są w trzech kolejnych urządzeniach: kratach (3 szt.), piaskownikach napowietrzanych (4 szt.) i osadnikach wstępnych (2 szt. Ostatnim etapem oczyszczania ścieków są 4 osadniki wtórne (radialne) o średnicy 42 m i objętości czynnej 4668 m3 każdy, w których następuje oddzielenie osadu czynnego (poprzez system zgarniaczy lewarowych i pompownię powraca do komory denitryfikacji) od sklarowanych ścieków oczyszczonych.
Glebex+ - Organiczny Środek Poprawiający Właściwości Gleby
Glebex+ zawiera m.in. zawartości substancji organicznych. Może być stosowany w uprawach polowych roślin rolniczych czy w uprawach roślin ozdobnych. W sierpniu 2020 r. uzyskał zgodę Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzanie do obrotu. Formalności trwały ponad rok.
Przeczytaj także: Temperatura i wilgotność: Rola czujników środowiskowych
Jak wyjaśnia Dominika Pyś, kierowniczka Działu Ochrony Środowiska MPWiK w Rzeszowie, polegał m.in. na uzyskaniu statusu „komunalnego osadu ściekowego w produkt nie będący odpadem”. Dzięki temu może być wykorzystywany jako uprawę roślin lub nawóz.
Wyzwania i Perspektywy Rozwoju Oczyszczalni Ścieków
Podstawowym zadaniem oczyszczalni ścieków jest usuwanie zanieczyszczeń ze ścieków przed ich ponownym wprowadzeniem do środowiska naturalnego. Nowoczesne oczyszczalnie są też istotną częścią strategii ESG (Environmental, Social, Governance), która ma minimalizować negatywny wpływ, jakie firmy wywierają na środowisko. Dlatego muszą spełniać coraz bardziej rygorystyczne normy środowiskowe, dbając przy tym o bezpieczeństwo i efektywność oczyszczania ścieków.
Wyzwania Związane z Efektywnością Energetyczną
Oczyszczalnie ścieków zużywają duże ilości energii, co jest nie tylko sporym obciążeniem dla środowiska, ale i finansów. Oznacza to z kolei, że oczyszczalnie powinny koncentrować się na poprawie efektywności energetycznej instalacji (poprzez m.in. modernizację infrastruktury czy zmianę procesów technologicznych). Konieczne jest też poszukiwanie rozwiązań, mających zredukować zużycie energii przez oczyszczalnie komunalne i oczyszczalnie ścieków przemysłowych w Polsce.
Efektywne Zagospodarowanie Osadów Ściekowych
Problem zagospodarowania osadów ściekowych (stanowiących odpady) rośnie razem z ilością ścieków. A co ważne, znaczną część osadów można przetworzyć i ponownie wykorzystać, realizując w ten sposób koncepcję gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Osady ściekowe mogą być wykorzystywane m.in. do produkcji energii (poprzez spalanie lub fermentację), jako nawóz w rolnictwie (po odpowiednim przetworzeniu), czy w rekultywacji terenów. Takie podejście wpisuje się w ideę GOZ, gdyż przekształca odpady w zasoby, minimalizuje składowanie i maksymalizuje ponowne wykorzystanie materiałów. Aby było to możliwe, niezbędne są jednak inwestycje w infrastrukturę oraz stosowane technologie.
Utrzymanie Jakości Ścieków Oczyszczonych
Uzyskanie odpowiedniej jakości ścieku oczyszczonego to podstawowy cel, jaki realizuje gospodarka ściekowa. Wiąże się to również z bezpieczeństwem sanitarnym oraz normami prawnymi. Utrzymanie odpowiedniego poziomu jakości oczyszczania ścieków wymaga z kolei przeprowadzania sukcesywnych modernizacji i stosowania nowoczesnych metod eksploatacji.
Przeczytaj także: Ryzyko w oczyszczalniach ścieków a ubezpieczenie
Zapewnienie Ciągłego Odbioru Ścieków
Oczyszczalnie ścieków w Polsce pracują w trybie 24/7. Dłuższe wyłączenie instalacji jest więc niemożliwe. Jakie wiążą się z tym wyzwania? Oczyszczalnia musi działać efektywnie i zachować pełną funkcjonalność nawet w trakcie przeprowadzania działań modernizacyjnych. Każdy, bieżący strumień ścieków ma być zagospodarowany oraz zgodny z normami.
Perspektywy Rozwoju Oczyszczalni Ścieków w Polsce
Jak będą wyglądać nowoczesne oczyszczalnie ścieków w Polsce? Oczyszczalnie przyszłości mają skupiać się nie tylko na usuwaniu ze ścieków różnorodnych zanieczyszczeń, ale także stawiać na maksymalny odzysk surowców, wody i energii. Celem jest stworzenie oczyszczalni w gospodarce obiegu zamkniętej (GOZ), w których surowce są odzyskiwane z odpadów, a następnie ponownie wykorzystywane. Nowoczesne oczyszczalnie są również projektowane jako obiekty samowystarczalne energetycznie. Dzięki wykorzystaniu biogazu (produkowanego z osadów ściekowych), fotowoltaiki i odzyskowi ciepła mają znacznie ograniczać koszty eksploatacyjne, dbając jednocześnie o środowisko.
Ze względu na to, że w Polsce coraz częściej pojawiają się ekstremalne zjawiska pogodowe, oczyszczalnie przyszłości muszą wykorzystywać rozwiązania adaptacyjne. Wdrażając zaawansowane systemy monitoringu i zdalne sterowanie, można zaś optymalizować procesy, dostosowując je do zmieniających się warunków. Wiele wskazuje na to, że będzie to jeden z kierunków rozwoju gospodarki wodno-ściekowej.
Inwestycje i Dofinansowania MPWiK Rzeszów
Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Rzeszowie jest bardzo skuteczne w pozyskiwaniu dofinansowania dla inwestycji służących rozbudowie, modernizacji i podnoszeniu standardów sieci wodno-kanalizacyjnej. Łączna kwota dotychczas otrzymanych środków w ramach umów z Funduszem Spójności i Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przekroczyła już 150 mln zł. Zostały one przeznaczone na realizację zadań obejmujących program poprawy jakości wody pitnej dla aglomeracji rzeszowskiej, modernizację oczyszczalni, rozbudowę sieci wodno-kanalizacyjnej oraz budowę instalacji fotowoltaicznych.
- Znaczące dofinansowanie uzyskały m. in. montaż zbiornika na biogaz na terenie oczyszczalni ścieków oraz budowa sieci kanalizacyjnej przy ul. Przemysłowej i ul. Żołnierzy 9 Dywizji Piechoty, budowa suszarni mechanicznej osadów ściekowych, modernizacja oczyszczalni ścieków oraz rozbudowa sieci kanalizacyjnej Rzeszowa - wylicza Marek Ustrobiński, Prezes Zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Rzeszów Sp. z o.o. - Projekt, w którym mieszczą się powyższe inwestycje, zawiera 14 zadań. Podczas realizacji projektu zaoszczędzono na przetargach około 2,6 mln zł.
Wykorzystanie Energii Odnawialnej
Energia słoneczna jest jednym z najbardziej powszechnych, najczystszych i naturalnych źródeł energii. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rzeszowie dbając o środowisko naturalne, w ramach inwestycji zrealizowanych w 2016 roku wykonało instalację fotowoltaiczną o mocy 1 MW. Inwestycja powstała na terenie oczyszczalni ścieków w Rzeszowie. Wartość inwestycji to 4,9 mln zł brutto.
Instalacja składająca się z 3220 sztuk paneli fotowoltaicznych monokrystalicznych o mocy jednostkowej 310 Wp objęła teren o powierzchni 2 ha. W ramach zadania wykonano również stację inwerterów, rozdzielnię niskiego napięcia, rozdzielnię średniego napięcia oraz stację transformatorową z dwoma transformatorami po 1 MVA. Przewidywana roczna produkcja energii z zainstalowanego systemu wyniesie 0,85 GWh. Instalację wyposażono w system monitoringu parametrów pracy.
Oczyszczalnia ścieków wykorzystuje również odnawialne źródła energii do produkcji skojarzonej energii elektrycznej i cieplnej. Podczas procesu stabilizacji osadów ściekowych powstaje biogaz, z którego za pomocą kogeneratorów produkowana jest energia elektryczna i cieplna. Uzyskiwana w ten sposób tzw. „energia zielona” pokrywa w 74% potrzeby oczyszczalni ścieków na energię elektryczną, a także w 100% zapotrzebowanie oczyszczalni na energię cieplną (dane za rok 2016). Oczyszczalnia eksploatuje 3 kogeneratory zasilane biogazem firmy MTU typ Mbk 3042 o łącznej mocy elektrycznej 1 MW i mocy cieplnej 1,5 MW. W 2016 roku kogeneratory wyprodukowały 5,35 GWh energii elektrycznej oraz 21,1 GJ energii cieplnej.
Przydomowe Oczyszczalnie Ścieków a Środowisko
W dobie rosnącej świadomości ekologicznej, coraz więcej właścicieli domów zastanawia się nad wpływem swoich decyzji na środowisko naturalne. Jedną z kluczowych inwestycji, która bezpośrednio wpływa na stan lokalnego ekosystemu, jest wybór systemu odprowadzania ścieków. Nowoczesne oczyszczalnie biologiczne i biologiczno-chemiczne nie tylko nie zanieczyszczają środowiska, ale aktywnie je chronią. W oczyszczalniach biologicznych bakterie tlenowe i beztlenowe rozkładają zanieczyszczenia organiczne w naturalny sposób. Oczyszczalnie biologiczne działają wyłącznie w oparciu o naturalne procesy biologiczne. W przypadku oczyszczalni biologiczno-chemicznych stosuje się siarczan żelaza (PIX-112) - związek bezpieczny dla środowiska, używany również w oczyszczalniach miejskich. Nowoczesne oczyszczalnie zużywają minimalną ilość energii - głównie do napowietrzania złoża biologicznego. Właściwie zaprojektowana strefa rozsączania wokół oczyszczalni może stać się refugium dla lokalnej flory i fauny. Poprawnie funkcjonująca oczyszczalnia jest praktycznie bezwonna. Współczesne oczyszczalnie przydomowe to rozwiązanie zdecydowanie przyjazne środowisku. Nie tylko eliminują ryzyko skażenia wód gruntowych, ale także wspierają lokalne ekosystemy i redukują ślad węglowy gospodarstwa domowego.
Prognozowanie Ilości Ścieków
Parametry oczyszczalni ścieków w Polsce muszą spełniać określone normy, które regulują jakość odpływu po procesie oczyszczania. Ilość oraz jakość dopływających ścieków zależy od wielu czynników, między innymi od warunków pogodowych. Prognozowanie tych parametrów pozwala zapewnić optymalną pracę oczyszczalni, co przyczynia się do redukcji kosztów ich pracy. W tym celu, korzystając z danych pogodowych, przeprowadzono próbę oszacowania ilości ścieków dopływających do oczyszczalni w Rzeszowie. Wykorzystano ponad 1000 modeli uczenia maszynowego (ML), w tym także modele statystyczne, takie jak ARIMA i SARIMAX, oraz algorytmy ML, takie jak KNN i sieci neuronowe, w różnych konfiguracjach i przedziałach czasowych. Uzyskano najmniejszy średni błąd bezwzględny (MAE) na poziomie 3598 m3 oraz błąd średniokwadratowy (RMSE) równe 4808 m3. Badanie pokazało, jak dobór parametrów i różnych typów modeli predykcyjnych (statycznych, dynamicznych, uczenia maszynowego) wpływa na dokładność prognozy.
Nagrody i Wyróżnienia MPWiK Rzeszów
Za swoje działania i inwestycje rzeszowski MPWiK był wielokrotnie wyróżniany w licznych konkursach. Lista wyróżnień jest obszerna, a najważniejsze z nich to m. in.: Top Inwestycje Polski Wschodniej 2018, Wielki Modernizator Polski 2018, TOP Builder 2019, Brylanty Polskiej Gospodarki 2018, TOP Inwestycje Polski Wschodniej 2019, Kryształy Przetargów Publicznych 2019, Brylanty Polskiej Gospodarki 2019, Złota Setka Firm, Dobra Firma 2020, Brylaty Polskiej Gospodarki 2020. Najświeższym osiągnięciem Spółki jest zajęcie 6.
tags: #aspekty #środowiskowe #oczyszczalnia #ścieków #Rzeszów #wpływ
